←Backवापस

Shri Shiva

श्रीरुद्रम् (नमकम् · चमकम्)

Sri Rudram (Namakam & Chamakam)

कृष्ण यजुर्वेद · तैत्तिरीय संहिता ४.५ तथा ४.७ · Kṛṣṇa Yajurveda, Taittirīya Saṃhitā 4.5 and 4.7

Continue exploring · आगे पढ़ें

Śrī Rudram is the great Vedic hymn to Rudra–Śiva, taken from the Taittirīya Saṃhitā of the Kṛṣṇa Yajurveda. It has two halves, each of eleven anuvākas. The first half, the Namakam (Taittirīya Saṃhitā 4.5), is so called because almost every line carries the word namaḥ, 'salutation'. It begins by asking Rudra to turn his anger aside — to unstring his bow, blunt his arrows and show the form that is gracious and not terrible — and then salutes him everywhere: in the forest and on the paths, in rivers and in thunder, among traders and hunters and thieves, among those who work in wood and clay and metal, in the young and the old, in the small and the great, in every direction and in every creature. The eighth anuvāka contains the Pañcākṣarī, 'namaḥ śivāya ca', and the fifth contains the Mahāmṛtyuñjaya-adjacent line 'namo bhavāya ca rudrāya ca'. The second half, the Chamakam (Taittirīya Saṃhitā 4.7), is named from its refrain ca me, 'and to me'. Having saluted, the worshipper now asks: for strength and impulse, breath and mind, sight and hearing; for grain and cattle and household prosperity; for the rites and the seasons and the metres; and, in the tenth and eleventh anuvākas, for the beings of the waters and the fields and the herds, and for the odd and even numbers that hold the sacrifice together. The Namakam and Chamakam are recited together in the Rudrābhiṣeka and in the Ekādaśa Rudram, and the hymn is among the most often chanted of all Vedic texts. Each anuvāka is given with Roman transliteration (IAST), a simple pronunciation guide, and Hindi and English meanings.

श्री रुद्रम् कृष्ण यजुर्वेद की तैत्तिरीय संहिता में आया हुआ रुद्र–शिव का महान् वैदिक स्तोत्र है। इसके दो भाग हैं, प्रत्येक में ग्यारह अनुवाक। पहला भाग नमकम् (तैत्तिरीय संहिता ४.५) कहलाता है, क्योंकि इसकी प्रायः हर पंक्ति में 'नमः' शब्द आता है। इसका आरम्भ रुद्र से उनका क्रोध शान्त करने की प्रार्थना से होता है — धनुष की डोरी उतार दें, बाणों के फल कुण्ठित कर दें और वह रूप दिखाएँ जो शिव है, घोर नहीं — और फिर उन्हें सर्वत्र नमस्कार किया जाता है: वन और मार्गों में, नदियों और गर्जन में, व्यापारियों, व्याधों और चोरों में, काष्ठ, मिट्टी और धातु का काम करने वालों में, बालक और वृद्ध में, छोटे और बड़े में, हर दिशा और हर प्राणी में। आठवें अनुवाक में पञ्चाक्षरी 'नमः शिवाय च' आती है। दूसरा भाग चमकम् (तैत्तिरीय संहिता ४.७) है, जिसका नाम उसके 'च मे' पद से पड़ा। नमस्कार करने के बाद उपासक माँगता है — बल और प्रेरणा, प्राण और मन, चक्षु और श्रोत्र; अन्न, पशु और गृह-समृद्धि; यज्ञ, ऋतुएँ और छन्द; और दसवें-ग्यारहवें अनुवाक में जल, क्षेत्र तथा पशुओं के प्राणी और वे विषम-सम संख्याएँ जिन पर यज्ञ टिका है। नमकम् और चमकम् का पाठ रुद्राभिषेक तथा एकादश रुद्री में साथ-साथ होता है, और यह स्तोत्र सर्वाधिक पठित वैदिक पाठों में से है। प्रत्येक अनुवाक IAST लिप्यन्तरण, सरल उच्चारण तथा हिन्दी और अंग्रेज़ी अर्थ के साथ दिया गया है।

Textual source · पाठ-स्रोत

This is the complete Śrī Rudram: the Namakam, Taittirīya Saṃhitā 4.5.1–11, and the Chamakam, Taittirīya Saṃhitā 4.7.1–11. The text is given without the Vedic accent marks; for ritual recitation an accented edition of the Taittirīya Saṃhitā should be used. The Sanskrit follows the unaccented transcription of the Taittirīya Saṃhitā on Sanskrit Wikisource. That transcription prints the Saṃhitā in the pada-like spacing of its source; the word division has been normalised here to the continuous saṃhitā form in which the hymn is recited (for example ऽपानश्च for ऽपान श्च), and the line-break markers of the printed page have been removed where they fell inside an anuvāka. The text has been checked anuvāka by anuvāka against the electronic text of the Sanskrit Documents collection (encoded by the Sanskrit Documents volunteers), which is used here for comparison only and is not reproduced. The two agree closely. 8 readings were corrected where the comparison text is clearly right — अस्मिन्ननातुरम् and नस्तनुवो in Namakam 10, भामश्च in Chamakam 2, पष्ठवाट् च in Chamakam 10 and एकत्रिंशच् च in Chamakam 11 — and a stray digit printed inside Namakam 6 was removed. Where the two offer different but acceptable readings the base is kept. The anuvāka numbering is that of the Taittirīya Saṃhitā. The English and Hindi introductions above are original writing by AdiVeda; they give context and summary, not a translation of the Sanskrit and not a traditional commentary.

Verse meanings · श्लोकार्थ

प्रत्येक श्लोक के नीचे दिया गया हिन्दी और अंग्रेज़ी अर्थ AdiVeda का अपना सम्पादकीय अनुवाद है, जो ऊपर दिए गए संस्कृत पाठ से सीधे इस संस्करण के लिए किया गया है। यह पाठ को समझने में सहायता के लिए है — यह किसी प्रकाशित अनुवाद का उद्धरण या कोई पारम्परिक भाष्य नहीं है। जहाँ विभिन्न परम्पराएँ किसी अंश को अलग ढंग से पढ़ती हैं, वहाँ संक्षेप में यह बताया गया है।

The Hindi and English meaning under each verse is AdiVeda's own editorial translation, made directly from the Sanskrit printed here for this edition. It is meant to help you follow the text — it is not quoted from any published translation and it is not a traditional commentary. Where traditions read a passage differently, the meaning says so briefly.

नमकम् · Namakam — Taittirīya Saṃhitā 4.5 (anuvākas 1–11)

नमस्ते रुद्र मन्यव उतो त इषवे नमः । नमस्ते अस्तु धन्वने बाहुभ्यामुत ते नमः ॥ या त इषुः शिवतमा शिवं बभूव ते धनुः । शिवा शरव्या या तव तया नो रुद्र मृडय ॥ या ते रुद्र शिवा तनूरघोराऽपापकाशिनी । तया नस्तनुवा शंतमया गिरिशन्ताभि चाकशीहि ॥ यामिषुं गिरिशन्त हस्ते बिभर्ष्यस्तवे । शिवां गिरित्र तां कुरु मा हिंसीः पुरुषं जगत् ॥ शिवेन वचसा त्वा गिरिशाच्छा वदामसि । यथा नः सर्वमिज् जगदयक्ष्मं सुमना असत् ॥ अध्यवोचदधिवक्ता प्रथमो दैव्यो भिषक् । अहींश्च सर्वाञ् जम्भयन्त् सर्वाश्च यातु धान्यः ॥ असौ यस्ताम्रो अरुण उत बभ्रुः सुमङ्गलः । ये चेमां रुद्रा अभितो दिक्षु श्रिताः सहस्रशो ऽवैषां हेड ईमहे ॥ असौ यो ऽवसर्पति नीलग्रीवो विलोहितः । उतैनं गोपा अदृशन्नदृशन्नुदहार्यः । उतैनं विश्वा भूतानि स दृष्टो मृडयाति नः ॥ नमो अस्तु नीलग्रीवाय सहस्राक्षाय मीढुषे । अथो ये अस्य सत्वानो ऽहं तेभ्यो ऽकरं नमः ॥ प्र मुञ्च धन्वनस्त्वमुभयोरार्त्नियोर्ज्याम् । याश्च ते हस्त इषवः परा ता भगवो वप ॥ अवतत्य धनुस्त्वं सहस्राक्ष शतेषुधे । निशीर्य शल्यानां मुखा शिवो नः सुमना भव ॥ विज्यं धनुः कपर्दिनो विशल्यो बाणवां उत । अनेशन्नस्येषव आभुरस्य निषङ्गथिः ॥ या ते हेतिर्मीढुष्टम हस्ते बभूव ते धनुः । तयास्मान्विश्वतस्त्वमयक्ष्मया परि ब्भुज ॥ नमस्ते अस्त्वायुधायानातताय धृष्णवे । उभाभ्यामुत ते नमो बाहुभ्यां तव धन्वने ॥ परि ते धन्वनो हेतिरस्मान्वृणक्तु विश्वतः । अथो य इषुधिस्तवारे अस्मन्नि धेहि तम् ॥ १ ॥

namaste rudra manyava uto ta iṣave namaḥ, namaste astu dhanvane bāhubhyāmuta te namaḥ. yā ta iṣuḥ śivatamā śivaṃ babhūva te dhanuḥ, śivā śaravyā yā tava tayā no rudra mṛḍaya. yā te rudra śivā tanūraghorā'pāpakāśinī, tayā nastanuvā śaṃtamayā giriśantābhi cākaśīhi. yāmiṣuṃ giriśanta haste bibharṣyastave, śivāṃ giritra tāṃ kuru mā hiṃsīḥ puruṣaṃ jagat. śivena vacasā tvā giriśācchā vadāmasi, yathā naḥ sarvamij jagadayakṣmaṃ sumanā asat. adhyavocadadhivaktā prathamo daivyo bhiṣak, ahīṃśca sarvāñ jambhayant sarvāśca yātu dhānyaḥ. asau yastāmro aruṇa uta babhruḥ sumaṅgalaḥ, ye cemāṃ rudrā abhito dikṣu śritāḥ sahasraśo 'vaiṣāṃ heḍa īmahe. asau yo 'vasarpati nīlagrīvo vilohitaḥ, utainaṃ gopā adṛśannadṛśannudahāryaḥ, utainaṃ viśvā bhūtāni sa dṛṣṭo mṛḍayāti naḥ. namo astu nīlagrīvāya sahasrākṣāya mīḍhuṣe, atho ye asya satvāno 'haṃ tebhyo 'karaṃ namaḥ. pra muñca dhanvanastvamubhayorārtniyorjyām, yāśca te hasta iṣavaḥ parā tā bhagavo vapa. avatatya dhanustvaṃ sahasrākṣa śateṣudhe, niśīrya śalyānāṃ mukhā śivo naḥ sumanā bhava. vijyaṃ dhanuḥ kapardino viśalyo bāṇavāṃ uta, aneśannasyeṣava ābhurasya niṣaṅgathiḥ. yā te hetirmīḍhuṣṭama haste babhūva te dhanuḥ, tayāsmānviśvatastvamayakṣmayā pari bbhuja. namaste astvāyudhāyānātatāya dhṛṣṇave, ubhābhyāmuta te namo bāhubhyāṃ tava dhanvane. pari te dhanvano hetirasmānvṛṇaktu viśvataḥ, atho ya iṣudhistavāre asmanni dhehi tam || 1 ||

Namaste rudra manyava uto ta ishave namah, namaste astu dhanvane baahubhyaamuta te namah. yaa ta ishuh shivatamaa shivam babhuuva te dhanuh, shivaa sharavyaa yaa tava tayaa no rudra mridaya. yaa te rudra shivaa tanuuraghoraa'paapakaashinii, tayaa nastanuvaa shamtamayaa girishantaabhi chaakashiihi. yaamishum girishanta haste bibharshyastave, shivaam giritra taam kuru maa himsiih purusham jagat. shivena vachasaa tvaa girishaachchhaa vadaamasi, yathaa nah sarvamij jagadayakshmam sumanaa asat. adhyavochadadhivaktaa prathamo daivyo bhishak, ahiimshcha sarvaan jambhayant sarvaashcha yaatu dhaanyah. asau yastaamro aruna uta babhruh sumangalah, ye chemaam rudraa abhito dikshu shritaah sahasrasho 'vaishaam heda iimahe. asau yo 'vasarpati niilagriivo vilohitah, utainam gopaa adrishannadrishannudahaaryah, utainam vishvaa bhuutaani sa drishto mridayaati nah. namo astu niilagriivaaya sahasraakshaaya miidhushe, atho ye asya satvaano 'ham tebhyo 'karam namah. pra muncha dhanvanastvamubhayoraartniyorjyaam, yaashcha te hasta ishavah paraa taa bhagavo vapa. avatatya dhanustvam sahasraaksha shateshudhe, nishiirya shalyaanaam mukhaa shivo nah sumanaa bhava. vijyam dhanuh kapardino vishalyo baanavaam uta, aneshannasyeshava aabhurasya nishangathih. yaa te hetirmiidhushtama haste babhuuva te dhanuh, tayaasmaanvishvatastvamayakshmayaa pari bbhuja. namaste astvaayudhaayaanaatataaya dhrishnave, ubhaabhyaamuta te namo baahubhyaam tava dhanvane. pari te dhanvano hetirasmaanvrinaktu vishvatah, atho ya ishudhistavaare asmanni dhehi tam

रुद्र! आपके क्रोध को नमस्कार, आपके बाण को नमस्कार; आपके धनुष और दोनों भुजाओं को भी नमस्कार। आपका जो बाण अत्यन्त कल्याणकारी है, आपका जो धनुष शिव है, जो तरकश शुभ है — उसी से हमें सुखी कीजिए। हे गिरिशन्त! आपका जो शिव, अघोर और पाप को न दिखाने वाला (शान्त) रूप है, उसी परम कल्याणकारी रूप से हमें देखिए। हे गिरित्र! जो बाण आप फेंकने के लिए हाथ में लिए हैं, उसे शिव कर दीजिए; मनुष्य और जगत् की हिंसा न कीजिए। हे गिरिश! हम शिव वचन से आपकी स्तुति करते हैं, जिससे हमारा सारा जगत् रोग-रहित और प्रसन्न-मन हो। वे आदि दैव्य वैद्य (रुद्र) हमारे लिए बोल उठे हैं, सब सर्पों और राक्षसियों को नष्ट करते हुए। वह जो ताम्र, अरुण और बभ्रु वर्ण वाले मंगलमय हैं, तथा जो सहस्रों रुद्र चारों दिशाओं में स्थित हैं — उनके क्रोध को हम शान्त करने की प्रार्थना करते हैं। जो नीलग्रीव और विलोहित रुद्र नीचे उतरते हैं, उन्हें ग्वालों ने देखा, जल लाने वाली स्त्रियों ने देखा, सब भूतों ने देखा — वे दिखाई देकर हमें सुख दें। नीलग्रीव, सहस्राक्ष, वर्षा करने वाले को नमस्कार; और उनके जो गण हैं, उन्हें भी मैंने नमस्कार किया। हे भगवन्! धनुष के दोनों सिरों से प्रत्यंचा उतार दीजिए और हाथ के बाणों को दूर फेंक दीजिए। हे सहस्राक्ष, सौ तरकश वाले! धनुष की डोरी ढीली करके, बाणों के फल कुण्ठित करके हमारे लिए शिव और प्रसन्न-मन होइए। कपर्दी का धनुष प्रत्यंचा-रहित हो, बाण फल-रहित हों; उनके बाण निष्फल हों, तरकश खाली हो। हे अत्यन्त वर्षा करने वाले! जो अस्त्र आपके हाथ में है और जो धनुष है, उससे हमें सब ओर से रोग-रहित करके रक्षा कीजिए। बिना ताने हुए, दृढ़ आपके आयुध को नमस्कार; आपकी दोनों भुजाओं और धनुष को नमस्कार। आपके धनुष का बाण हमें सब ओर से छोड़ दे; और जो आपका तरकश है, उसे हमसे दूर रख दीजिए।

Salutation, Rudra, to your anger and to your arrow; salutation to your bow and to your two arms. With that arrow of yours which is most kindly, with that bow which is gracious, with that quiver which is benign, make us happy, O Rudra. O Giriśanta, with that form of yours which is gracious, not terrible, showing no sin, and most bringing of peace, look upon us. O Giritra, the arrow you hold in your hand to throw — make it kindly; do not harm man or creature. O Giriśa, with words of peace we address you, so that all our world may be free of sickness and glad at heart. The first divine physician, our advocate, has spoken for us, crushing all serpents and all demons. He who is coppery, ruddy and brown, the auspicious one, and those thousands of Rudras who stand about us in every quarter — their wrath we beg to turn away. He of the blue neck and red hue who comes down — the cowherds have seen him, the women who fetch water have seen him, all beings have seen him; seen thus, may he make us happy. Salutation to the blue-necked, thousand-eyed, bountiful one, and to his hosts I too have made salutation. Loosen, O Lord, the bowstring from both ends of your bow, and cast far away the arrows in your hand. O thousand-eyed, with a hundred quivers, unstring your bow and blunt the points of your arrows, and be gracious and kindly to us. Let the bow of the one with braided hair be unstrung, his arrows pointless, his shafts spent and his quiver empty. O most bountiful, with the weapon that is in your hand, with your bow, guard us on every side, free of sickness. Salutation to your weapon, unstrung and unyielding, and to your two arms and to your bow. May the shaft of your bow spare us on all sides, and may you set down your quiver far away from us.

नमो हिरण्यबाहवे सेनान्ये दिशां च पतये नमः । नमो वृक्षेभ्यो हरिकेशेभ्यः पशूनां पतये नमः । नमः सस्पिञ्जराय त्विषीमते पथीनां पतये नमः । नमो बभ्लुशाय विव्याधिने ऽन्नानां पतये नमः । नमो हरिकेशायोपवीतिने पुष्टानां पतये नमः । नमो भवस्य हेत्यै जगतां पतये नमः । नमो रुद्रायाऽऽतताविने क्षेत्राणां पतये नमः । नमः सूतायाहन्त्याय वनानां पतये नमः । नमो रोहिताय स्थपतये वृक्षाणां पतये नमः । नमो मन्त्रिणे वाणिजाय कक्षाणां पतये नमः । नमो भुवन्तये वारिवस्कृतायौषधीनां पतये नमः । नम उच्चैर्घोषायाक्रन्दयते पत्तीनां पतये नमः । नमः कृत्स्नवीताय धावते सत्वनां पतये नमः ॥ २ ॥

namo hiraṇyabāhave senānye diśāṃ ca pataye namaḥ, namo vṛkṣebhyo harikeśebhyaḥ paśūnāṃ pataye namaḥ, namaḥ saspiñjarāya tviṣīmate pathīnāṃ pataye namaḥ, namo babhluśāya vivyādhine 'nnānāṃ pataye namaḥ, namo harikeśāyopavītine puṣṭānāṃ pataye namaḥ, namo bhavasya hetyai jagatāṃ pataye namaḥ, namo rudrāyā''tatāvine kṣetrāṇāṃ pataye namaḥ, namaḥ sūtāyāhantyāya vanānāṃ pataye namaḥ, namo rohitāya sthapataye vṛkṣāṇāṃ pataye namaḥ, namo mantriṇe vāṇijāya kakṣāṇāṃ pataye namaḥ, namo bhuvantaye vārivaskṛtāyauṣadhīnāṃ pataye namaḥ, nama uccairghoṣāyākrandayate pattīnāṃ pataye namaḥ, namaḥ kṛtsnavītāya dhāvate satvanāṃ pataye namaḥ || 2 ||

Namo hiranyabaahave senaanye dishaam cha pataye namah, namo vrikshebhyo harikeshebhyah pashuunaam pataye namah, namah saspinjaraaya tvishiimate pathiinaam pataye namah, namo babhlushaaya vivyaadhine 'nnaanaam pataye namah, namo harikeshaayopaviitine pushtaanaam pataye namah, namo bhavasya hetyai jagataam pataye namah, namo rudraayaa''tataavine kshetraanaam pataye namah, namah suutaayaahantyaaya vanaanaam pataye namah, namo rohitaaya sthapataye vrikshaanaam pataye namah, namo mantrine vaanijaaya kakshaanaam pataye namah, namo bhuvantaye vaarivaskritaayaushadhiinaam pataye namah, nama uchchairghoshaayaakrandayate pattiinaam pataye namah, namah kritsnaviitaaya dhaavate satvanaam pataye namah

सुवर्ण-भुजा वाले, सेनापति, दिशाओं के स्वामी को नमस्कार। वृक्षों को, हरे केश वाले, पशुओं के स्वामी को नमस्कार। हरित-पीत वर्ण वाले, कान्तिमान्, मार्गों के स्वामी को नमस्कार। भूरे रंग वाले, बेधने वाले, अन्नों के स्वामी को नमस्कार। हरे केश वाले, यज्ञोपवीत धारण किए, पुष्ट पदार्थों के स्वामी को नमस्कार। भव के अस्त्र-रूप, जगत् के स्वामी को नमस्कार। धनुष ताने हुए रुद्र, खेतों के स्वामी को नमस्कार। सारथि (सूत) रूप, अहिंस्य, वनों के स्वामी को नमस्कार। लाल वर्ण वाले, स्थपति, वृक्षों के स्वामी को नमस्कार। मन्त्री-रूप, वणिक्-रूप, झाड़ियों के स्वामी को नमस्कार। भुवन को उत्पन्न करने वाले, धन देने वाले, ओषधियों के स्वामी को नमस्कार। ऊँचे शब्द करने वाले, हुंकार करने वाले, पैदल सैनिकों के स्वामी को नमस्कार। चारों ओर से घेरने वाले, दौड़ने वाले, वीरों के स्वामी को नमस्कार।

Salutation to him of the golden arms, the leader of armies, lord of the quarters. Salutation to the trees, to the green-haired one, lord of animals. Salutation to the pale-yellow shining one, lord of paths. Salutation to the tawny one who pierces, lord of foods. Salutation to the green-haired one wearing the sacred thread, lord of what is well nourished. Salutation to the weapon of Bhava, lord of all that moves. Salutation to Rudra with drawn bow, lord of fields. Salutation to the charioteer who may not be harmed, lord of forests. Salutation to the red one, the master builder, lord of trees. Salutation to the counsellor, the merchant, lord of thickets. Salutation to the maker of the worlds, the giver of wealth, lord of herbs. Salutation to him of the loud cry who makes others cry out, lord of foot-soldiers. Salutation to him who surrounds on every side and rushes forward, lord of warriors.

नमः सहमानाय निव्याधिन आव्याधिनीनां पतये नमः । नमः ककुभाय निषङ्गिणे स्तेनानां पतये नमः । नमो निषङ्गिण इषुधिमते तस्कराणां पतये नमः । नमो वञ्चते परिवञ्चते स्तायूनां पतये नमः । नमो निचेरवे परिचरायारण्यानां पतये नमः । नमः सृकाविभ्यो जिघांसद्भ्यो मुष्णतां पतये नमः । नमो ऽसिमद्भ्यो नक्तं चरद्भ्यः प्रकृन्तानां पतये नमः । नम उष्णीषिणे गिरिचराय कुलुञ्चानां पतये नमः । नमः इषुमद्भ्यो धन्वाविभ्यश्च वो नमः । नम आतन्वानेभ्यः प्रतिदधानेभ्यश्च वो नमः । नम आयच्छद्भ्यो विसृजद्भ्यश्च वो नमः । नमो ऽस्यद्भ्यो विध्यद्भ्यश्च वो नमः । नम आसीनेभ्यः शयानेभ्यश्च वो नमः । नमः स्वपद्भ्यो जाग्रद्भ्यश्च वो नमः । नमस्तिष्ठद्भ्यो धावद्भ्यश्च वो नमः । नमः सभाभ्यः सभापतिभ्यश्च वो नमः । नमो अश्वेभ्यो ऽश्वपतिभ्यश्च वो नमः ॥ ३ ॥

namaḥ sahamānāya nivyādhina āvyādhinīnāṃ pataye namaḥ, namaḥ kakubhāya niṣaṅgiṇe stenānāṃ pataye namaḥ, namo niṣaṅgiṇa iṣudhimate taskarāṇāṃ pataye namaḥ, namo vañcate parivañcate stāyūnāṃ pataye namaḥ, namo nicerave paricarāyāraṇyānāṃ pataye namaḥ, namaḥ sṛkāvibhyo jighāṃsadbhyo muṣṇatāṃ pataye namaḥ, namo 'simadbhyo naktaṃ caradbhyaḥ prakṛntānāṃ pataye namaḥ, nama uṣṇīṣiṇe giricarāya kuluñcānāṃ pataye namaḥ, namaḥ iṣumadbhyo dhanvāvibhyaśca vo namaḥ, nama ātanvānebhyaḥ pratidadhānebhyaśca vo namaḥ, nama āyacchadbhyo visṛjadbhyaśca vo namaḥ, namo 'syadbhyo vidhyadbhyaśca vo namaḥ, nama āsīnebhyaḥ śayānebhyaśca vo namaḥ, namaḥ svapadbhyo jāgradbhyaśca vo namaḥ, namastiṣṭhadbhyo dhāvadbhyaśca vo namaḥ, namaḥ sabhābhyaḥ sabhāpatibhyaśca vo namaḥ, namo aśvebhyo 'śvapatibhyaśca vo namaḥ || 3 ||

Namah sahamaanaaya nivyaadhina aavyaadhiniinaam pataye namah, namah kakubhaaya nishangine stenaanaam pataye namah, namo nishangina ishudhimate taskaraanaam pataye namah, namo vanchate parivanchate staayuunaam pataye namah, namo nicherave paricharaayaaranyaanaam pataye namah, namah srikaavibhyo jighaamsadbhyo mushnataam pataye namah, namo 'simadbhyo naktam charadbhyah prakrintaanaam pataye namah, nama ushniishine giricharaaya kulunchaanaam pataye namah, namah ishumadbhyo dhanvaavibhyashcha vo namah, nama aatanvaanebhyah pratidadhaanebhyashcha vo namah, nama aayachchhadbhyo visrijadbhyashcha vo namah, namo 'syadbhyo vidhyadbhyashcha vo namah, nama aasiinebhyah shayaanebhyashcha vo namah, namah svapadbhyo jaagradbhyashcha vo namah, namastishthadbhyo dhaavadbhyashcha vo namah, namah sabhaabhyah sabhaapatibhyashcha vo namah, namo ashvebhyo 'shvapatibhyashcha vo namah

सहन करने वाले, बेधने वाले, बेधने वाली सेनाओं के स्वामी को नमस्कार। श्रेष्ठ, तलवार धारण किए, चोरों के स्वामी को नमस्कार। तरकश धारण किए, बाणों वाले, तस्करों के स्वामी को नमस्कार। छलने वाले, अत्यन्त छलने वाले, ठगों के स्वामी को नमस्कार। छिपकर घूमने वाले, चारों ओर घूमने वाले, वनवासियों के स्वामी को नमस्कार। शस्त्रधारियों को, मारने की इच्छा वालों को नमस्कार; लूटने वालों के स्वामी को नमस्कार। तलवार लिए हुओं को, रात में घूमने वालों को नमस्कार; काटने वालों के स्वामी को नमस्कार। पगड़ी बाँधे, पर्वत पर घूमने वाले, चोरी करने वालों के स्वामी को नमस्कार। बाण धारण किए और धनुष धारण किए आप सबको नमस्कार। धनुष चढ़ाने वालों और बाण जोड़ने वालों को नमस्कार। खींचने वालों और छोड़ने वालों को नमस्कार। फेंकने वालों और बेधने वालों को नमस्कार। बैठे हुओं और लेटे हुओं को नमस्कार। सोने वालों और जागने वालों को नमस्कार। खड़े हुओं और दौड़ने वालों को नमस्कार। सभाओं और सभापतियों को नमस्कार। घोड़ों और घोड़ों के स्वामियों को नमस्कार।

Salutation to the enduring one who pierces, lord of piercing armies. Salutation to the eminent one with a sword, lord of thieves. Salutation to him with the quiver full of arrows, lord of robbers. Salutation to the deceiver and the great deceiver, lord of cheats. Salutation to him who prowls and roams about, lord of forest dwellers. Salutation to those with weapons who would strike, lords of plunderers. Salutation to those with swords who roam by night, lords of those who cut. Salutation to the turbaned one who roams the hills, lord of those who steal. Salutation to you who hold arrows and bows. Salutation to you who string the bow and fit the arrow. Salutation to you who draw and who release. Salutation to you who hurl and who pierce. Salutation to you who sit and who lie down. Salutation to you who sleep and who wake. Salutation to you who stand and who run. Salutation to assemblies and to their presidents. Salutation to horses and to lords of horses.

नम आव्याधिनीभ्यो विविध्यन्तीभ्यश्च वो नमः । नम उगणाभ्यस्तृंहतीभ्यश्च वो नमः । नमो गृत्सेभ्यो गृत्सपतिभ्यश्च वो नमः । नमो व्रातेभ्यो व्रातपतिभ्यश्च वो नमः । नमो गणेभ्यो गणपतिभ्यश्च वो नमः । नमो विरूपेभ्यो विश्वरूपेभ्यश्च वो नमः । नमो महद्भ्यः क्षुल्लकेभ्यश्च वो नमः । नमो रथिभ्यो ऽरथेभ्यश्च वो नमः । नमो रथेभ्यः रथपतिभ्यश्च वो नमः । नमः सेनाभ्यः सेनानिभ्यश्च वो नमः । नमः क्षत्तृभ्यः संग्रहीतृभ्यश्च वो नमः । नमस्तक्षभ्यो रथकारेभ्यश्च वो नमः । नमः कुलालेभ्यः कर्मारेभ्यश्च वो नमः । नमः पुञ्जिष्टेभ्यो निषादेभ्यश्च वो नमः । नम इषुकृद्भ्यो धन्वकृद्भ्यश्च वो नमः । नमो मृगयुभ्यः श्वनिभ्यश्च वो नमः । नमः श्वभ्यः श्वपतिभ्यश्च वो नमः ॥ ४ ॥

nama āvyādhinībhyo vividhyantībhyaśca vo namaḥ, nama ugaṇābhyastṛṃhatībhyaśca vo namaḥ, namo gṛtsebhyo gṛtsapatibhyaśca vo namaḥ, namo vrātebhyo vrātapatibhyaśca vo namaḥ, namo gaṇebhyo gaṇapatibhyaśca vo namaḥ, namo virūpebhyo viśvarūpebhyaśca vo namaḥ, namo mahadbhyaḥ kṣullakebhyaśca vo namaḥ, namo rathibhyo 'rathebhyaśca vo namaḥ, namo rathebhyaḥ rathapatibhyaśca vo namaḥ, namaḥ senābhyaḥ senānibhyaśca vo namaḥ, namaḥ kṣattṛbhyaḥ saṃgrahītṛbhyaśca vo namaḥ, namastakṣabhyo rathakārebhyaśca vo namaḥ, namaḥ kulālebhyaḥ karmārebhyaśca vo namaḥ, namaḥ puñjiṣṭebhyo niṣādebhyaśca vo namaḥ, nama iṣukṛdbhyo dhanvakṛdbhyaśca vo namaḥ, namo mṛgayubhyaḥ śvanibhyaśca vo namaḥ, namaḥ śvabhyaḥ śvapatibhyaśca vo namaḥ || 4 ||

Nama aavyaadhiniibhyo vividhyantiibhyashcha vo namah, nama uganaabhyastrimhatiibhyashcha vo namah, namo gritsebhyo gritsapatibhyashcha vo namah, namo vraatebhyo vraatapatibhyashcha vo namah, namo ganebhyo ganapatibhyashcha vo namah, namo viruupebhyo vishvaruupebhyashcha vo namah, namo mahadbhyah kshullakebhyashcha vo namah, namo rathibhyo 'rathebhyashcha vo namah, namo rathebhyah rathapatibhyashcha vo namah, namah senaabhyah senaanibhyashcha vo namah, namah kshattribhyah samgrahiitribhyashcha vo namah, namastakshabhyo rathakaarebhyashcha vo namah, namah kulaalebhyah karmaarebhyashcha vo namah, namah punjishtebhyo nishaadebhyashcha vo namah, nama ishukridbhyo dhanvakridbhyashcha vo namah, namo mrigayubhyah shvanibhyashcha vo namah, namah shvabhyah shvapatibhyashcha vo namah

बेधने वाली सेनाओं और अनेक प्रकार से बेधने वालियों को नमस्कार। बलवान् गणों और मारने वालियों को नमस्कार। चतुरों और चतुरों के स्वामियों को नमस्कार। समूहों और समूहों के स्वामियों को नमस्कार। गणों और गणपतियों को नमस्कार। विरूपों और विश्वरूपों को नमस्कार। बड़ों और छोटों को नमस्कार। रथियों और बिना रथ वालों को नमस्कार। रथों और रथों के स्वामियों को नमस्कार। सेनाओं और सेनापतियों को नमस्कार। सारथियों और रथ हाँकने वालों को नमस्कार। बढ़इयों और रथकारों को नमस्कार। कुम्हारों और लोहारों को नमस्कार। बहेलियों और निषादों को नमस्कार। बाण बनाने वालों और धनुष बनाने वालों को नमस्कार। शिकारियों और कुत्ते पालने वालों को नमस्कार। कुत्तों और कुत्तों के स्वामियों को नमस्कार।

Salutation to the piercing hosts and to those who pierce in many ways. Salutation to the strong troops and to those that crush. Salutation to the clever and to the lords of the clever. Salutation to the bands and to the lords of bands. Salutation to the hosts and to the lords of hosts. Salutation to the misshapen and to those of every shape. Salutation to the great and to the small. Salutation to those with chariots and to those without. Salutation to chariots and to the lords of chariots. Salutation to armies and to their commanders. Salutation to charioteers and to drivers. Salutation to carpenters and to chariot-makers. Salutation to potters and to smiths. Salutation to fowlers and to fishermen. Salutation to arrow-makers and to bow-makers. Salutation to hunters and to keepers of hounds. Salutation to dogs and to the lords of dogs.

नमो भवाय च रुद्राय च नमः शर्वाय च पशुपतये च नमो नीलग्रीवाय च शितिकण्ठाय च नमः कपर्दिने च व्युप्तकेशाय च नमः सहस्राक्षाय च शतधन्वने च नमो गिरिशाय च शिपिविष्टाय च नमो मीढुष्टमाय चेषुमते च नमो ह्रस्वाय च वामनाय च नमो बृहते च वर्षीयसे च नमो वृद्धाय च संवृध्वने च नमो अग्रियाय च प्रथमाय च नम आशवे चाजिराय च नमः शीघ्रियाय च शीभ्याय च नम ऊर्म्याय चावस्वन्याय च नमः स्रोतस्याय च द्वीप्याय च ॥ ५ ॥

namo bhavāya ca rudrāya ca namaḥ śarvāya ca paśupataye ca namo nīlagrīvāya ca śitikaṇṭhāya ca namaḥ kapardine ca vyuptakeśāya ca namaḥ sahasrākṣāya ca śatadhanvane ca namo giriśāya ca śipiviṣṭāya ca namo mīḍhuṣṭamāya ceṣumate ca namo hrasvāya ca vāmanāya ca namo bṛhate ca varṣīyase ca namo vṛddhāya ca saṃvṛdhvane ca namo agriyāya ca prathamāya ca nama āśave cājirāya ca namaḥ śīghriyāya ca śībhyāya ca nama ūrmyāya cāvasvanyāya ca namaḥ srotasyāya ca dvīpyāya ca || 5 ||

Namo bhavaaya cha rudraaya cha namah sharvaaya cha pashupataye cha namo niilagriivaaya cha shitikanthaaya cha namah kapardine cha vyuptakeshaaya cha namah sahasraakshaaya cha shatadhanvane cha namo girishaaya cha shipivishtaaya cha namo miidhushtamaaya cheshumate cha namo hrasvaaya cha vaamanaaya cha namo brihate cha varshiiyase cha namo vriddhaaya cha samvridhvane cha namo agriyaaya cha prathamaaya cha nama aashave chaajiraaya cha namah shiighriyaaya cha shiibhyaaya cha nama uurmyaaya chaavasvanyaaya cha namah srotasyaaya cha dviipyaaya cha

भव को और रुद्र को नमस्कार; शर्व को और पशुपति को नमस्कार; नीलग्रीव को और श्वेतकण्ठ को नमस्कार; जटाधारी को और मुण्डित केश वाले को नमस्कार; सहस्राक्ष को और सौ धनुष वाले को नमस्कार; गिरिश को और शिपिविष्ट को नमस्कार; अत्यन्त वर्षा करने वाले को और बाण धारण करने वाले को नमस्कार; छोटे को और बौने को नमस्कार; बड़े को और अधिक बड़े को नमस्कार; वृद्ध को और बढ़ते हुए को नमस्कार; अग्रगामी को और प्रथम को नमस्कार; शीघ्रगामी को और वेगवान् को नमस्कार; तेज बहने वाले को और लहरों में रहने वाले को नमस्कार; तरंगों में रहने वाले और शान्त जल में रहने वाले को नमस्कार; बहती धारा में रहने वाले और द्वीप में रहने वाले को नमस्कार।

Salutation to Bhava and to Rudra; to Śarva and to Paśupati; to the blue-necked and to the white-throated; to him of braided hair and to him with shaven head; to the thousand-eyed and to him of a hundred bows; to the mountain-dweller and to Śipiviṣṭa; to the most bountiful and to him who bears arrows; to the short and to the dwarf; to the great and to the greater; to the aged and to the growing; to the foremost and to the first; to the swift and to the quick; to him of the rushing current and to him of the tossing wave; to him in the flowing stream and to him in the still water; to him in the current and to him on the island.

नमो ज्येष्ठाय च कनिष्ठाय च नमः पूर्वजाय चापरजाय च नमो मध्यमाय चापगल्भाय च नमो जघन्याय च बुध्नियाय च नमः सोभ्याय च प्रतिसर्याय च नमो याम्याय च क्षेम्याय च नम उर्वर्याय च खल्याय च नमः श्लोक्याय चावसान्याय च नमो वन्याय च कक्ष्याय च नमः श्रवाय च प्रतिश्रवाय च ॥ नम आशुषेणाय चाऽऽशुरथाय च नमः शूराय चावभिन्दते च नमो वर्मिणे च वरूथिने च नमो बिल्मिने च कवचिने च नमः श्रुताय च श्रुतसेनाय च ॥ ६ ॥

namo jyeṣṭhāya ca kaniṣṭhāya ca namaḥ pūrvajāya cāparajāya ca namo madhyamāya cāpagalbhāya ca namo jaghanyāya ca budhniyāya ca namaḥ sobhyāya ca pratisaryāya ca namo yāmyāya ca kṣemyāya ca nama urvaryāya ca khalyāya ca namaḥ ślokyāya cāvasānyāya ca namo vanyāya ca kakṣyāya ca namaḥ śravāya ca pratiśravāya ca. nama āśuṣeṇāya cā''śurathāya ca namaḥ śūrāya cāvabhindate ca namo varmiṇe ca varūthine ca namo bilmine ca kavacine ca namaḥ śrutāya ca śrutasenāya ca || 6 ||

Namo jyeshthaaya cha kanishthaaya cha namah puurvajaaya chaaparajaaya cha namo madhyamaaya chaapagalbhaaya cha namo jaghanyaaya cha budhniyaaya cha namah sobhyaaya cha pratisaryaaya cha namo yaamyaaya cha kshemyaaya cha nama urvaryaaya cha khalyaaya cha namah shlokyaaya chaavasaanyaaya cha namo vanyaaya cha kakshyaaya cha namah shravaaya cha pratishravaaya cha. nama aashushenaaya chaa''shurathaaya cha namah shuuraaya chaavabhindate cha namo varmine cha varuuthine cha namo bilmine cha kavachine cha namah shrutaaya cha shrutasenaaya cha

ज्येष्ठ को और कनिष्ठ को नमस्कार; पहले जन्मे और बाद में जन्मे को नमस्कार; मध्यम को और अभी पूर्ण न हुए को नमस्कार; पीछे रहने वाले और मूल में रहने वाले को नमस्कार; सोम-लोक वाले और मार्ग में साथ चलने वाले को नमस्कार; दक्षिण दिशा वाले और क्षेम देने वाले को नमस्कार; उपजाऊ भूमि वाले और खलिहान वाले को नमस्कार; स्तुति-योग्य और अन्त में रहने वाले को नमस्कार; वन में रहने वाले और झाड़ी में रहने वाले को नमस्कार; शब्द-रूप और प्रतिध्वनि-रूप को नमस्कार। शीघ्र सेना वाले और शीघ्र रथ वाले को नमस्कार; शूर और विदीर्ण करने वाले को नमस्कार; कवच वाले और रथ के आवरण वाले को नमस्कार; शिरस्त्राण वाले और कवचधारी को नमस्कार; प्रसिद्ध और प्रसिद्ध सेना वाले को नमस्कार।

Salutation to the eldest and to the youngest; to the firstborn and to the later born; to the middle one and to the not yet grown; to him who comes behind and to him at the root; to him of the soma world and to him who accompanies on the road; to him of the south and to him who brings safety; to him of the fertile field and to him of the threshing floor; to him worthy of praise and to him at the end; to him of the woods and to him of the thicket; to sound and to echo. Salutation to him of the swift army and the swift chariot; to the hero and to him who breaks through; to him in armour and to him with a chariot-guard; to him with a helmet and to him with a coat of mail; to the famed one and to him of the famed army.

नमो दुन्दुभ्याय चाऽऽहनन्याय च नमो धृष्णवे च प्रमृशाय च नमो दूताय च प्रहिताय च नमो निषङ्गिणे चेषुधिमते च नमस्तीक्ष्णेषवे चायुधिने च नमः स्वायुधाय च सुधन्वने च नमः स्रुत्याय च पथ्याय च नमः काट्याय च नीप्याय च नमः सूद्याय च सरस्याय च नमो नाद्याय च वैशन्ताय च नमः कूप्याय चावट्याय च नमो वर्ष्याय चावर्ष्याय च नमो मेघ्याय च विद्युत्याय च नम ईध्रियाय चाऽऽतप्याय च नमो वात्याय च रेष्मियाय च नमो वास्तव्याय च वास्तुपाय च ॥ ७ ॥

namo dundubhyāya cā''hananyāya ca namo dhṛṣṇave ca pramṛśāya ca namo dūtāya ca prahitāya ca namo niṣaṅgiṇe ceṣudhimate ca namastīkṣṇeṣave cāyudhine ca namaḥ svāyudhāya ca sudhanvane ca namaḥ srutyāya ca pathyāya ca namaḥ kāṭyāya ca nīpyāya ca namaḥ sūdyāya ca sarasyāya ca namo nādyāya ca vaiśantāya ca namaḥ kūpyāya cāvaṭyāya ca namo varṣyāya cāvarṣyāya ca namo meghyāya ca vidyutyāya ca nama īdhriyāya cā''tapyāya ca namo vātyāya ca reṣmiyāya ca namo vāstavyāya ca vāstupāya ca || 7 ||

Namo dundubhyaaya chaa''hananyaaya cha namo dhrishnave cha pramrishaaya cha namo duutaaya cha prahitaaya cha namo nishangine cheshudhimate cha namastiikshneshave chaayudhine cha namah svaayudhaaya cha sudhanvane cha namah srutyaaya cha pathyaaya cha namah kaatyaaya cha niipyaaya cha namah suudyaaya cha sarasyaaya cha namo naadyaaya cha vaishantaaya cha namah kuupyaaya chaavatyaaya cha namo varshyaaya chaavarshyaaya cha namo meghyaaya cha vidyutyaaya cha nama iidhriyaaya chaa''tapyaaya cha namo vaatyaaya cha reshmiyaaya cha namo vaastavyaaya cha vaastupaaya cha

दुन्दुभि-रूप और उसे बजाने वाले को नमस्कार; साहसी और आगे बढ़कर छूने वाले को नमस्कार; दूत और भेजे गए को नमस्कार; तरकश वाले और बाणों वाले को नमस्कार; तीखे बाण वाले और आयुध वाले को नमस्कार; उत्तम आयुध वाले और उत्तम धनुष वाले को नमस्कार; छोटी धारा वाले और पथ वाले को नमस्कार; गड्ढे के जल वाले और छोटे जलाशय वाले को नमस्कार; बहते जल वाले और सरोवर वाले को नमस्कार; नदी वाले और तालाब वाले को नमस्कार; कुएँ वाले और गड्ढे वाले को नमस्कार; वर्षा वाले और वर्षा-रहित को नमस्कार; मेघ वाले और बिजली वाले को नमस्कार; शरद् के मेघ वाले और धूप वाले को नमस्कार; आँधी वाले और वर्षा की धार वाले को नमस्कार; घर में रहने वाले और घर की रक्षा करने वाले को नमस्कार।

Salutation to him who is the drum and to him who beats it; to the bold one and to him who advances and touches; to the messenger and to the one sent; to him with the quiver and to him with arrows; to him of sharp arrows and to him who bears weapons; to him of good weapons and of the good bow; to him of the stream and of the path; to him of pools and of small ponds; to him of flowing water and of lakes; to him of rivers and of tanks; to him of wells and of pits; to him of rain and of drought; to him of clouds and of lightning; to him of the autumn cloud and of the sunshine; to him of the gale and of the driving rain; to him who dwells in the house and to him who guards it.

नमः सोमाय च रुद्राय च नमस्ताम्राय चारुणाय च नमः शङ्गाय च पशुपतये च नम उग्राय च भीमाय च नमो अग्रेवधाय च दूरेवधाय च नमो हन्त्रे च हनीयसे च नमो वृक्षेभ्यो हरिकेशेभ्यः । नमस्ताराय नमः शम्भवे च मयोभवे च नमः शंकराय च मयस्कराय च नमः शिवाय च शिवतराय च नमस्तीर्थ्याय च कूल्याय च नमः पार्याय चावार्याय च नमः प्रतरणाय चोत्तरणाय च नम आतार्याय चाऽऽलाद्याय च नमः शष्प्याय च फेन्याय च नमः सिकत्याय च प्रवाह्याय च ॥ ८ ॥

namaḥ somāya ca rudrāya ca namastāmrāya cāruṇāya ca namaḥ śaṅgāya ca paśupataye ca nama ugrāya ca bhīmāya ca namo agrevadhāya ca dūrevadhāya ca namo hantre ca hanīyase ca namo vṛkṣebhyo harikeśebhyaḥ, namastārāya namaḥ śambhave ca mayobhave ca namaḥ śaṃkarāya ca mayaskarāya ca namaḥ śivāya ca śivatarāya ca namastīrthyāya ca kūlyāya ca namaḥ pāryāya cāvāryāya ca namaḥ prataraṇāya cottaraṇāya ca nama ātāryāya cā''lādyāya ca namaḥ śaṣpyāya ca phenyāya ca namaḥ sikatyāya ca pravāhyāya ca || 8 ||

Namah somaaya cha rudraaya cha namastaamraaya chaarunaaya cha namah shangaaya cha pashupataye cha nama ugraaya cha bhiimaaya cha namo agrevadhaaya cha duurevadhaaya cha namo hantre cha haniiyase cha namo vrikshebhyo harikeshebhyah, namastaaraaya namah shambhave cha mayobhave cha namah shamkaraaya cha mayaskaraaya cha namah shivaaya cha shivataraaya cha namastiirthyaaya cha kuulyaaya cha namah paaryaaya chaavaaryaaya cha namah prataranaaya chottaranaaya cha nama aataaryaaya chaa''laadyaaya cha namah shashpyaaya cha phenyaaya cha namah sikatyaaya cha pravaahyaaya cha

सोम को और रुद्र को नमस्कार; ताम्र और अरुण वर्ण वाले को नमस्कार; कल्याणकारी और पशुपति को नमस्कार; उग्र और भीम को नमस्कार; पास से मारने वाले और दूर से मारने वाले को नमस्कार; मारने वाले और अधिक मारने वाले को नमस्कार; हरे केश वाले वृक्षों को नमस्कार; तारक-रूप को नमस्कार; सुख उत्पन्न करने वाले और आनन्द देने वाले को नमस्कार; शान्ति करने वाले और सुख करने वाले को नमस्कार; शिव और अधिक शिव को नमस्कार; तीर्थ में रहने वाले और तट पर रहने वाले को नमस्कार; उस पार और इस पार वाले को नमस्कार; पार उतारने वाले और ऊपर ले जाने वाले को नमस्कार; पार पहुँचाने वाले और अन्न देने वाले को नमस्कार; नई घास वाले और फेन वाले को नमस्कार; बालू वाले और बहाव वाले को नमस्कार।

Salutation to Soma and to Rudra; to the coppery and to the ruddy; to the kindly one and to the lord of animals; to the fierce and to the terrible; to him who kills near and him who kills far; to the slayer and to the greater slayer; to the green-haired trees; to the deliverer; to him who brings well-being and to him who brings joy; to him who makes peace and him who makes happiness; to the gracious and to the more gracious; to him of the ford and him of the bank; to him of the far shore and of the near; to him who carries across and him who lifts up; to him who brings over and him who gives food; to him of fresh grass and of foam; to him of sand and of the current.

नम इरिण्याय च प्रपथ्याय च नमः किंशिलाय च क्षयणाय च नमः कपर्दिने च पुलस्तये च नमो गोष्ठ्याय च गृह्याय च नमस्तल्प्याय च गेह्याय च नमः काट्याय च गह्वरेष्ठाय च नमो ह्रदय्याय च निवेष्प्याय च नमः पांसव्याय च रजस्याय च नमः शुष्क्याय च हरित्याय च नमो लोप्याय चोलप्याय च नम ऊर्व्याय च सूर्म्याय च नमः पर्ण्याय च पर्णशद्याय च नमो ऽपगुरमाणाय चाभिघ्नते च नम आक्खिदते च प्रक्खिदते च नमो वः किरिकेभ्यो देवानां हृदयेभ्यः । नमो विक्षीणकेभ्यः । नमो विचिन्वत्केभ्यः । नम आनिर्हतेभ्यः । नम आमीवत्केभ्यः ॥ ९ ॥

nama iriṇyāya ca prapathyāya ca namaḥ kiṃśilāya ca kṣayaṇāya ca namaḥ kapardine ca pulastaye ca namo goṣṭhyāya ca gṛhyāya ca namastalpyāya ca gehyāya ca namaḥ kāṭyāya ca gahvareṣṭhāya ca namo hradayyāya ca niveṣpyāya ca namaḥ pāṃsavyāya ca rajasyāya ca namaḥ śuṣkyāya ca harityāya ca namo lopyāya colapyāya ca nama ūrvyāya ca sūrmyāya ca namaḥ parṇyāya ca parṇaśadyāya ca namo 'paguramāṇāya cābhighnate ca nama ākkhidate ca prakkhidate ca namo vaḥ kirikebhyo devānāṃ hṛdayebhyaḥ, namo vikṣīṇakebhyaḥ, namo vicinvatkebhyaḥ, nama ānirhatebhyaḥ, nama āmīvatkebhyaḥ || 9 ||

Nama irinyaaya cha prapathyaaya cha namah kimshilaaya cha kshayanaaya cha namah kapardine cha pulastaye cha namo goshthyaaya cha grihyaaya cha namastalpyaaya cha gehyaaya cha namah kaatyaaya cha gahvareshthaaya cha namo hradayyaaya cha niveshpyaaya cha namah paamsavyaaya cha rajasyaaya cha namah shushkyaaya cha harityaaya cha namo lopyaaya cholapyaaya cha nama uurvyaaya cha suurmyaaya cha namah parnyaaya cha parnashadyaaya cha namo 'paguramaanaaya chaabhighnate cha nama aakkhidate cha prakkhidate cha namo vah kirikebhyo devaanaam hridayebhyah, namo vikshiinakebhyah, namo vichinvatkebhyah, nama aanirhatebhyah, nama aamiivatkebhyah

ऊसर भूमि वाले और चौड़े मार्ग वाले को नमस्कार; कंकरीली भूमि वाले और निवास-योग्य भूमि वाले को नमस्कार; जटाधारी और पुलस्त्य-रूप को नमस्कार; गोशाला वाले और घर वाले को नमस्कार; शय्या वाले और गृह-भवन वाले को नमस्कार; कूप वाले और गुफा में रहने वाले को नमस्कार; जलाशय वाले और ओस वाले को नमस्कार; धूल वाले और रज वाले को नमस्कार; सूखी भूमि वाले और हरी भूमि वाले को नमस्कार; मिट्टी के ढेलों वाले और घास वाले को नमस्कार; उपजाऊ भूमि वाले और लहरों वाले को नमस्कार; पत्तों वाले और गिरे पत्तों वाले को नमस्कार; शस्त्र उठाने वाले और प्रहार करने वाले को नमस्कार; काटने वाले और अत्यन्त काटने वाले को नमस्कार; देवताओं के हृदयों में रहने वाले आप किरिक गणों को नमस्कार; क्षीण करने वालों को नमस्कार; खोज-खोजकर लेने वालों को नमस्कार; बिना मारे रहने वालों को नमस्कार; रोग उत्पन्न करने वालों को नमस्कार।

Salutation to him of the salt waste and of the broad road; to him of stony ground and of habitable land; to him of braided hair and to Pulastya; to him of the cowpen and of the house; to him of the couch and of the dwelling; to him of the well and of the cavern; to him of the pool and of the dew; to him of dust and of powder; to him of dry ground and of green; to him of clods and of grasses; to him of rich soil and of waves; to him of leaves and of fallen leaves; to him who raises a weapon and to him who strikes; to him who cuts and him who cuts through; to you, the Kirikas who dwell in the hearts of the gods; to those who waste away; to those who search and take; to those who are unslain; to those who bring sickness.

द्रापे अन्धसस्पते दरिद्रन्नीललोहित । एषां पुरुषाणामेषां पशूनां मा भेर्माऽरो मो एषां किं चनाममत् ॥ या ते रुद्र शिवा तनूः शिवा विश्वाहभेषजी । शिवा रुद्रस्य भेषजी तया नो मृड जीवसे ॥ इमां रुद्राय तवसे कपर्दिने क्षयद्वीराय प्र भरामहे मतिम् । यथा नः शमसद् द्विपदे चतुष्पदे विश्वं पुष्टं ग्रामे अस्मिन्ननातुरम् ॥ मृडा नो रुद्रोत नो मयस्कृधि क्षयद्वीराय नमसा विधेम ते । यच् छं च योश्च मनुरायजे पिता तदश्याम तव रुद्र प्रणीतौ ॥ मा नो महान्तमुत मा नो अर्भकं मा न उक्षन्तमुत मा न उक्षितम् । मा नो वधीः पितरं मोत मातरं प्रिया मा नस्तनुवो रुद्र रीरिषः ॥ मा नस्तोके तनये मा न आयुषि मा नो गोषु मा नो अश्वेषु रीरिषः । वीरान्मा नो रुद्र भामितो वधीर्हविष्मन्तो नमसा विधेम ते ॥ आरात् ते गोघ्न उत पूरुषघ्ने क्षयद्वीराय सुम्नमस्मे ते अस्तु । रक्षा च नो अधि च देव ब्रूह्यधा च नः शर्म यच्छ द्विबर्हाः ॥ स्तुहि श्रुतं गर्तसदं युवानं मृगं न भीममुपहत्नुमुग्रम् । मृडा जरित्रे रुद्र स्तवानो अन्यं ते अस्मन्नि वपन्तु सेनाः ॥ परि णो रुद्रस्य हेतिर्वृणक्तु परि त्वेषस्य दुर्मतिरघायोः । अव स्थिरा मघवद्भ्यस्तनुष्व मीढ्वस्तोकाय तनयाय मृडय ॥ मीढुष्टम शिवतम शिवो नः सुमना भव । परमे वृक्ष आयुधं निधाय कृत्तिं वसान आ चर पिनाकं बिभ्रदा गहि ॥ विकिरिद विलोहित नमस्ते अस्तु भगवः । यास्ते सहस्रं हेतयो ऽन्यमस्मन्नि वपन्तु ताः ॥ सहस्राणि सहस्रधाः बाहुवोस्तव हेतयः । तासामीशानो भगवः पराचीना मुखा कृधि ॥ १० ॥

drāpe andhasaspate daridrannīlalohita, eṣāṃ puruṣāṇāmeṣāṃ paśūnāṃ mā bhermā'ro mo eṣāṃ kiṃ canāmamat. yā te rudra śivā tanūḥ śivā viśvāhabheṣajī, śivā rudrasya bheṣajī tayā no mṛḍa jīvase. imāṃ rudrāya tavase kapardine kṣayadvīrāya pra bharāmahe matim, yathā naḥ śamasad dvipade catuṣpade viśvaṃ puṣṭaṃ grāme asminnanāturam. mṛḍā no rudrota no mayaskṛdhi kṣayadvīrāya namasā vidhema te, yac chaṃ ca yośca manurāyaje pitā tadaśyāma tava rudra praṇītau. mā no mahāntamuta mā no arbhakaṃ mā na ukṣantamuta mā na ukṣitam, mā no vadhīḥ pitaraṃ mota mātaraṃ priyā mā nastanuvo rudra rīriṣaḥ. mā nastoke tanaye mā na āyuṣi mā no goṣu mā no aśveṣu rīriṣaḥ, vīrānmā no rudra bhāmito vadhīrhaviṣmanto namasā vidhema te. ārāt te goghna uta pūruṣaghne kṣayadvīrāya sumnamasme te astu, rakṣā ca no adhi ca deva brūhyadhā ca naḥ śarma yaccha dvibarhāḥ. stuhi śrutaṃ gartasadaṃ yuvānaṃ mṛgaṃ na bhīmamupahatnumugram, mṛḍā jaritre rudra stavāno anyaṃ te asmanni vapantu senāḥ. pari ṇo rudrasya hetirvṛṇaktu pari tveṣasya durmatiraghāyoḥ, ava sthirā maghavadbhyastanuṣva mīḍhvastokāya tanayāya mṛḍaya. mīḍhuṣṭama śivatama śivo naḥ sumanā bhava, parame vṛkṣa āyudhaṃ nidhāya kṛttiṃ vasāna ā cara pinākaṃ bibhradā gahi. vikirida vilohita namaste astu bhagavaḥ, yāste sahasraṃ hetayo 'nyamasmanni vapantu tāḥ. sahasrāṇi sahasradhāḥ bāhuvostava hetayaḥ, tāsāmīśāno bhagavaḥ parācīnā mukhā kṛdhi || 10 ||

Draape andhasaspate daridranniilalohita, eshaam purushaanaameshaam pashuunaam maa bhermaa'ro mo eshaam kim chanaamamat. yaa te rudra shivaa tanuuh shivaa vishvaahabheshajii, shivaa rudrasya bheshajii tayaa no mrida jiivase. imaam rudraaya tavase kapardine kshayadviiraaya pra bharaamahe matim, yathaa nah shamasad dvipade chatushpade vishvam pushtam graame asminnanaaturam. mridaa no rudrota no mayaskridhi kshayadviiraaya namasaa vidhema te, yach chham cha yoshcha manuraayaje pitaa tadashyaama tava rudra praniitau. maa no mahaantamuta maa no arbhakam maa na ukshantamuta maa na ukshitam, maa no vadhiih pitaram mota maataram priyaa maa nastanuvo rudra riirishah. maa nastoke tanaye maa na aayushi maa no goshu maa no ashveshu riirishah, viiraanmaa no rudra bhaamito vadhiirhavishmanto namasaa vidhema te. aaraat te goghna uta puurushaghne kshayadviiraaya sumnamasme te astu, rakshaa cha no adhi cha deva bruuhyadhaa cha nah sharma yachchha dvibarhaah. stuhi shrutam gartasadam yuvaanam mrigam na bhiimamupahatnumugram, mridaa jaritre rudra stavaano anyam te asmanni vapantu senaah. pari no rudrasya hetirvrinaktu pari tveshasya durmatiraghaayoh, ava sthiraa maghavadbhyastanushva miidhvastokaaya tanayaaya mridaya. miidhushtama shivatama shivo nah sumanaa bhava, parame vriksha aayudham nidhaaya krittim vasaana aa chara pinaakam bibhradaa gahi. vikirida vilohita namaste astu bhagavah, yaaste sahasram hetayo 'nyamasmanni vapantu taah. sahasraani sahasradhaah baahuvostava hetayah, taasaamiishaano bhagavah paraachiinaa mukhaa kridhi

हे द्रापि! हे अन्न के स्वामी! हे नीललोहित! इन पुरुषों और इन पशुओं को भय मत दीजिए, मत मारिए, इनमें से किसी को रोगी न कीजिए। हे रुद्र! आपका जो शिव रूप है, जो सब दिनों के लिए औषध है, जो रुद्र की कल्याणमयी औषधि है — उसी से हमें जीने के लिए सुखी कीजिए। बलवान्, जटाधारी, वीरों के नियन्ता रुद्र के लिए हम यह स्तुति अर्पित करते हैं, जिससे हमारे द्विपद और चतुष्पद के लिए कल्याण हो, और इस ग्राम में सब पुष्ट तथा रोग-रहित रहें। हे रुद्र! हमें सुख दीजिए, हमें आनन्द दीजिए; वीरों के नियन्ता आपको हम नमस्कार से पूजते हैं। जो शान्ति और सुख मनु ने यज्ञ से पाया, वह आपकी कृपा से हमें मिले। हे रुद्र! हमारे बड़े को मत मारिए, न छोटे को, न बढ़ते हुए युवक को, न गर्भ में स्थित को; न हमारे पिता को, न माता को; हमारे प्रिय शरीरों को हानि न पहुँचाइए। हमारे पुत्रों में, सन्तान में, आयु में, गौओं में, घोड़ों में हमें हानि न पहुँचाइए; क्रोधित होकर हमारे वीरों को मत मारिए — हम हविष्य लेकर नमस्कार से आपकी पूजा करते हैं। गौ और पुरुष को मारने वाला आपका रूप हमसे दूर रहे; हे वीरों के नियन्ता! हम पर आपकी कृपा हो। हे देव! हमारी रक्षा कीजिए, हमारे पक्ष में बोलिए, और दोनों लोकों में हमें शरण दीजिए। उस प्रसिद्ध, गुफा में बैठे, युवा, भयंकर सिंह-जैसे उग्र (रुद्र) की स्तुति करो। हे रुद्र! स्तुति किए जाने पर स्तोता को सुख दीजिए; आपकी सेनाएँ हमें छोड़कर किसी और को गिराएँ। रुद्र का अस्त्र हमें छोड़ दे, तेजस्वी की दुर्मति हमें छोड़ दे; हे वर्षा करने वाले! दानियों के लिए अपने दृढ़ (धनुष) को ढीला कीजिए और हमारे पुत्र-पौत्रों पर कृपा कीजिए। हे अत्यन्त वर्षा करने वाले, अत्यन्त कल्याणकारी! हमारे लिए शिव और प्रसन्न-मन होइए; ऊँचे वृक्ष पर आयुध रखकर, मृगचर्म पहनकर, पिनाक लिए हुए पधारिए। हे विकिरिद! हे विलोहित! हे भगवन्! आपको नमस्कार; आपके जो सहस्रों अस्त्र हैं, वे हमें छोड़कर दूसरों पर गिरें। हे भगवन्! आपकी भुजाओं में सहस्रों प्रकार के सहस्र अस्त्र हैं; उनके स्वामी होकर उनके मुख हमसे दूर कर दीजिए।

O Drāpi, lord of food, dark-and-red one, do not frighten these men and these animals, do not slay them, let none of them sicken. O Rudra, with that gracious form of yours which is healing for every day, the kindly medicine of Rudra, make us happy that we may live. To the strong Rudra with braided hair, ruler of heroes, we offer this hymn, that there may be welfare for our two-footed and four-footed, that all in this village may be thriving and free of disease. Be gracious to us, Rudra, give us joy; with salutation we worship you, ruler of heroes. Whatever peace and comfort Manu, our father, won by sacrifice, may we obtain under your guidance. Do not slay our great or our small, not the growing youth nor the child in the womb, not our father nor our mother; do not harm our dear bodies. Do not harm us in our sons and descendants, in our life, in our cattle or our horses; do not in anger slay our heroes — with oblations and salutation we worship you. Let that form of yours which slays cattle and men be far from us; let your favour be upon us, ruler of heroes. Guard us, O God, speak for us, and grant us shelter in both worlds. Praise him, the famed, the dweller in the hollow, the young, terrible as a wild beast, fierce and destroying. Praised, O Rudra, be gracious to the singer; let your armies strike down some other than us. Let Rudra's shaft pass us by, let the ill will of the blazing one pass us by; O bountiful, slacken your firm bow for the generous, and be gracious to our children and grandchildren. O most bountiful, most gracious, be kind and glad of heart to us; laying your weapon on the high tree, clad in your hide, come to us bearing the pināka bow. O scatterer, O red one, salutation to you, O Lord; let your thousand shafts strike down another and not us. Thousands upon thousands are the shafts in your arms, O Lord; you are their master — turn their faces away from us.

सहस्राणि सहस्रशो ये रुद्रा अधि भूम्याम् । तेषां सहस्रयोजने ऽव धन्वानि तन्मसि ॥ अस्मिन्महत्यर्णवे ऽन्तरिक्षे भवा अधि । नीलग्रीवाः शितिकण्ठाः शर्वा अधः क्षमाचराः ॥ नीलग्रीवाः शितिकण्ठा दिवं रुद्रा उपश्रिताः । ये वृक्षेषु सस्पिञ्जरा नीलग्रीवा विलोहिताः । ये भूतानामधिपतयो विशिखासः कपर्दिनः । ये अन्नेषु विविध्यन्ति पात्रेषु पिबतो जनान् । ये पथां पथिरक्षय ऐलबृदा यव्युधः । ये तीर्थानि प्रचरन्ति सृकावन्तो निषङ्गिणः । य एतावन्तश्च भूयांसश्च दिशो रुद्रा वितस्थिरे । तेषां सहस्रयोजने ऽव धन्वानि तन्मसि ॥ नमो रुद्रेभ्यो ये पृथिव्यां ये ऽन्तरिक्षे ये दिवि येषामन्नं वातो वर्षमिषवस्तेभ्यो दश प्राचीर्दश दक्षिणा दश प्रतीचीर्दशोदीचीर्दशोर्ध्वास्तेभ्यो नमस्ते नो मृडयन्तु ते यं द्विष्मो यश्च नो द्वेष्टि तं वो जम्भे दधामि ॥ ११ ॥

sahasrāṇi sahasraśo ye rudrā adhi bhūmyām, teṣāṃ sahasrayojane 'va dhanvāni tanmasi. asminmahatyarṇave 'ntarikṣe bhavā adhi, nīlagrīvāḥ śitikaṇṭhāḥ śarvā adhaḥ kṣamācarāḥ. nīlagrīvāḥ śitikaṇṭhā divaṃ rudrā upaśritāḥ, ye vṛkṣeṣu saspiñjarā nīlagrīvā vilohitāḥ, ye bhūtānāmadhipatayo viśikhāsaḥ kapardinaḥ, ye anneṣu vividhyanti pātreṣu pibato janān, ye pathāṃ pathirakṣaya ailabṛdā yavyudhaḥ, ye tīrthāni pracaranti sṛkāvanto niṣaṅgiṇaḥ, ya etāvantaśca bhūyāṃsaśca diśo rudrā vitasthire, teṣāṃ sahasrayojane 'va dhanvāni tanmasi. namo rudrebhyo ye pṛthivyāṃ ye 'ntarikṣe ye divi yeṣāmannaṃ vāto varṣamiṣavastebhyo daśa prācīrdaśa dakṣiṇā daśa pratīcīrdaśodīcīrdaśordhvāstebhyo namaste no mṛḍayantu te yaṃ dviṣmo yaśca no dveṣṭi taṃ vo jambhe dadhāmi || 11 ||

Sahasraani sahasrasho ye rudraa adhi bhuumyaam, teshaam sahasrayojane 'va dhanvaani tanmasi. asminmahatyarnave 'ntarikshe bhavaa adhi, niilagriivaah shitikanthaah sharvaa adhah kshamaacharaah. niilagriivaah shitikanthaa divam rudraa upashritaah, ye vriksheshu saspinjaraa niilagriivaa vilohitaah, ye bhuutaanaamadhipatayo vishikhaasah kapardinah, ye anneshu vividhyanti paatreshu pibato janaan, ye pathaam pathirakshaya ailabridaa yavyudhah, ye tiirthaani pracharanti srikaavanto nishanginah, ya etaavantashcha bhuuyaamsashcha disho rudraa vitasthire, teshaam sahasrayojane 'va dhanvaani tanmasi. namo rudrebhyo ye prithivyaam ye 'ntarikshe ye divi yeshaamannam vaato varshamishavastebhyo dasha praachiirdasha dakshinaa dasha pratiichiirdashodiichiirdashordhvaastebhyo namaste no mridayantu te yam dvishmo yashcha no dveshti tam vo jambhe dadhaami

पृथ्वी पर जो सहस्रों-सहस्र रुद्र हैं, उनके धनुषों को हम हज़ार योजन दूर उतार देते हैं। इस महान् समुद्र में और अन्तरिक्ष में जो (रुद्र) हैं, नीलग्रीव, श्वेतकण्ठ, जो नीचे पृथ्वी पर विचरते हैं; जो नीलग्रीव, श्वेतकण्ठ रुद्र स्वर्ग में आश्रित हैं; जो वृक्षों में हरे-पीले, नीलग्रीव और विलोहित रूप में हैं; जो भूतों के अधिपति हैं, शिखा-रहित और जटाधारी हैं; जो अन्नों में प्रवेश करते हैं और पात्रों से पीने वालों में हैं; जो मार्गों की रक्षा करते हैं, अन्न देने वाले और युद्ध करने वाले हैं; जो तीर्थों पर विचरते हैं, शस्त्र और तरकश लिए हुए हैं; और जो इतने तथा इससे भी अधिक सब दिशाओं में फैले हैं — उनके धनुषों को हम हज़ार योजन दूर उतार देते हैं। जो रुद्र पृथ्वी पर हैं, जो अन्तरिक्ष में, जो द्युलोक में हैं, जिनका अन्न वायु और वर्षा है, उन्हें नमस्कार — पूर्व की दस, दक्षिण की दस, पश्चिम की दस, उत्तर की दस और ऊपर की दस दिशाओं में उन्हें नमस्कार; वे हमें सुखी करें। जिससे हम द्वेष करते हैं और जो हमसे द्वेष करता है, उसे मैं आपके मुख में डालता हूँ।

The thousands upon thousands of Rudras who are upon the earth — we unstring their bows a thousand leagues away. Those who are in this great ocean and in the middle region, blue-necked and white-throated, who move below upon the earth; those blue-necked and white-throated Rudras who dwell in heaven; those in the trees, pale-yellow, blue-necked and red; those who are lords of beings, without tuft and with braided hair; those who enter into foods and into men who drink from cups; those who guard the roads, givers of food, fighters in battle; those who roam at the fords, carrying spear and quiver; and all those, and yet more, who are spread through all the quarters — we unstring their bows a thousand leagues away. Salutation to the Rudras who are on earth, in the middle region and in the sky, whose food is wind and rain: ten to the east, ten to the south, ten to the west, ten to the north and ten above — salutation to them; may they make us happy. Him whom we hate and him who hates us, I lay in your jaws.

चमकम् · Chamakam — Taittirīya Saṃhitā 4.7 (anuvākas 1–11)

अग्नाविष्णू सजोषसेमा वर्धन्तु वां गिरः । द्युम्नैर्वाजेभिरागतम् ॥ वाजश्च मे प्रसवश्च मे प्रयतिश्च मे प्रसितिश्च मे धीतिश्च मे क्रतुश्च मे स्वरश्च मे श्लोकश्च मे श्रावश्च मे श्रुतिश्च मे ज्योतिश्च मे सुवश्च मे प्राणश्च मे ऽपानश्च मे व्यानश्च मे ऽसुश्च मे चित्तं च म आधीतं च मे वाक् च मे मनश्च मे चक्षुश्च मे श्रोत्रं च मे दक्षश्च मे बलं च म ओजश्च मे सहश्च म आयुश्च मे जरा च म आत्मा च मे तनूश्च मे शर्म च मे वर्म च मे ऽङ्गानि च मे ऽस्थानि च मे परूंषि च मे शरीराणि च मे ॥ १ ॥

agnāviṣṇū sajoṣasemā vardhantu vāṃ giraḥ, dyumnairvājebhirāgatam. vājaśca me prasavaśca me prayatiśca me prasitiśca me dhītiśca me kratuśca me svaraśca me ślokaśca me śrāvaśca me śrutiśca me jyotiśca me suvaśca me prāṇaśca me 'pānaśca me vyānaśca me 'suśca me cittaṃ ca ma ādhītaṃ ca me vāk ca me manaśca me cakṣuśca me śrotraṃ ca me dakṣaśca me balaṃ ca ma ojaśca me sahaśca ma āyuśca me jarā ca ma ātmā ca me tanūśca me śarma ca me varma ca me 'ṅgāni ca me 'sthāni ca me parūṃṣi ca me śarīrāṇi ca me || 1 ||

Agnaavishnuu sajoshasemaa vardhantu vaam girah, dyumnairvaajebhiraagatam. vaajashcha me prasavashcha me prayatishcha me prasitishcha me dhiitishcha me kratushcha me svarashcha me shlokashcha me shraavashcha me shrutishcha me jyotishcha me suvashcha me praanashcha me 'paanashcha me vyaanashcha me 'sushcha me chittam cha ma aadhiitam cha me vaak cha me manashcha me chakshushcha me shrotram cha me dakshashcha me balam cha ma ojashcha me sahashcha ma aayushcha me jaraa cha ma aatmaa cha me tanuushcha me sharma cha me varma cha me 'ngaani cha me 'sthaani cha me paruumshi cha me shariiraani cha me

हे अग्नि और विष्णु! एक-मन होकर हमारी ये स्तुतियाँ आप दोनों को बढ़ाएँ; तेज और बल के साथ पधारिए। मुझे अन्न मिले, प्रेरणा मिले, समर्पण, प्रयत्न, धारणा, संकल्प, स्वर, यश, श्रवण, श्रुति, ज्योति, स्वर्ग, प्राण, अपान, व्यान, जीवन-शक्ति, चित्त, स्मरण-शक्ति, वाणी, मन, नेत्र, श्रोत्र, दक्षता, बल, ओज, सहन-शक्ति, आयु, वृद्धावस्था (तक जीवन), आत्मा, शरीर, सुख, रक्षा, अंग, अस्थियाँ, जोड़ और सारे शरीर के अवयव — ये सब मुझे प्राप्त हों।

O Agni and Viṣṇu, of one accord, may these praises of ours exalt you; come with splendour and with strength. May there be for me food and impulse, dedication and effort, steadiness and resolve, voice and renown, hearing and what is heard, light and heaven, the in-breath, the out-breath and the diffused breath, vitality, thought and memory, speech and mind, eye and ear, skill and strength, vigour and endurance, long life and old age, self and body, comfort and protection, limbs and bones, joints and the whole frame.

ज्यैष्ठ्यं च म आधिपत्यं च मे मन्युश्च मे भामश्च मे ऽमश्च मे ऽम्भश्च मे जेमा च मे महिमा च मे वरिमा च मे प्रथिमा च मे वर्ष्मा च मे द्राघुया च मे वृद्धं च मे वृद्धिश्च मे सत्यं च मे श्रद्धा च मे जगच् च मे धनं च मे वशश्च मे त्विषिश्च मे क्रीडा च मे मोदश्च मे जातं च मे जनिष्यमाणं च मे सूक्तं च मे सुकृतं च मे वित्तं च मे वेद्यं च मे भूतं च मे भविष्यच् च मे सुगं च मे सुपथं च म ऋद्धं च म ऋद्धिश्च मे क्लृप्तं च मे क्लृप्तिश्च मे मतिश्च मे सुमतिश्च मे ॥ २ ॥

jyaiṣṭhyaṃ ca ma ādhipatyaṃ ca me manyuśca me bhāmaśca me 'maśca me 'mbhaśca me jemā ca me mahimā ca me varimā ca me prathimā ca me varṣmā ca me drāghuyā ca me vṛddhaṃ ca me vṛddhiśca me satyaṃ ca me śraddhā ca me jagac ca me dhanaṃ ca me vaśaśca me tviṣiśca me krīḍā ca me modaśca me jātaṃ ca me janiṣyamāṇaṃ ca me sūktaṃ ca me sukṛtaṃ ca me vittaṃ ca me vedyaṃ ca me bhūtaṃ ca me bhaviṣyac ca me sugaṃ ca me supathaṃ ca ma ṛddhaṃ ca ma ṛddhiśca me klṛptaṃ ca me klṛptiśca me matiśca me sumatiśca me || 2 ||

Jyaishthyam cha ma aadhipatyam cha me manyushcha me bhaamashcha me 'mashcha me 'mbhashcha me jemaa cha me mahimaa cha me varimaa cha me prathimaa cha me varshmaa cha me draaghuyaa cha me vriddham cha me vriddhishcha me satyam cha me shraddhaa cha me jagach cha me dhanam cha me vashashcha me tvishishcha me kriidaa cha me modashcha me jaatam cha me janishyamaanam cha me suuktam cha me sukritam cha me vittam cha me vedyam cha me bhuutam cha me bhavishyach cha me sugam cha me supatham cha ma riddham cha ma riddhishcha me klriptam cha me klriptishcha me matishcha me sumatishcha me

मुझे श्रेष्ठता, अधिपत्य, मन्यु (ओज-युक्त क्रोध), तेज, बल, जल-शक्ति, विजय, महिमा, विस्तार, चौड़ाई, ऊँचाई, लम्बाई, वृद्धि, बढ़ती, सत्य, श्रद्धा, जगत्, धन, वश, कान्ति, क्रीडा, आनन्द, जो उत्पन्न हो चुका है और जो उत्पन्न होगा, सुभाषित, सुकर्म, प्राप्त धन और प्राप्त करने योग्य, भूत और भविष्य, सुगम मार्ग, उत्तम पथ, समृद्धि, वृद्धि, कल्पना की सिद्धि, योग्यता, बुद्धि और सुबुद्धि — ये सब प्राप्त हों।

May there be for me pre-eminence and lordship, ardour and fervour, force and the power of the waters, victory, greatness, breadth, width, height and length, growth and increase, truth and faith, the world and wealth, mastery and brilliance, play and delight, what is born and what is to be born, good speech and good deeds, wealth gained and to be gained, past and future, an easy road and a good path, prosperity and increase, fulfilment and fitness, understanding and right understanding.

शं च मे मयश्च मे प्रियं च मे ऽनुकामश्च मे कामश्च मे सौमनसश्च मे भद्रं च मे श्रेयश्च मे वस्यश्च मे यशश्च मे भगश्च मे द्रविणं च मे यन्ता च मे धर्ता च मे क्षेमश्च मे धृतिश्च मे विश्वं च मे महश्च मे संविच् च मे ज्ञात्रं च मे सूश्च मे प्रसूश्च मे सीरं च मे लयश्च म ऋतं च मे ऽमृतं च मे ऽयक्ष्मं च मे ऽनामयच् च मे जीवातुश्च मे दीर्घायुत्वं च मे ऽनमित्रं च मे ऽभयं च मे सुगं च मे शयनं च मे सूषा च मे सुदिनं च मे ॥ ३ ॥

śaṃ ca me mayaśca me priyaṃ ca me 'nukāmaśca me kāmaśca me saumanasaśca me bhadraṃ ca me śreyaśca me vasyaśca me yaśaśca me bhagaśca me draviṇaṃ ca me yantā ca me dhartā ca me kṣemaśca me dhṛtiśca me viśvaṃ ca me mahaśca me saṃvic ca me jñātraṃ ca me sūśca me prasūśca me sīraṃ ca me layaśca ma ṛtaṃ ca me 'mṛtaṃ ca me 'yakṣmaṃ ca me 'nāmayac ca me jīvātuśca me dīrghāyutvaṃ ca me 'namitraṃ ca me 'bhayaṃ ca me sugaṃ ca me śayanaṃ ca me sūṣā ca me sudinaṃ ca me || 3 ||

Sham cha me mayashcha me priyam cha me 'nukaamashcha me kaamashcha me saumanasashcha me bhadram cha me shreyashcha me vasyashcha me yashashcha me bhagashcha me dravinam cha me yantaa cha me dhartaa cha me kshemashcha me dhritishcha me vishvam cha me mahashcha me samvich cha me jnaatram cha me suushcha me prasuushcha me siiram cha me layashcha ma ritam cha me 'mritam cha me 'yakshmam cha me 'naamayach cha me jiivaatushcha me diirghaayutvam cha me 'namitram cha me 'bhayam cha me sugam cha me shayanam cha me suushaa cha me sudinam cha me

मुझे शान्ति, सुख, प्रिय वस्तु, इच्छानुकूल वस्तु, काम्य पदार्थ, सौमनस्य, कल्याण, श्रेय, उत्तम धन, यश, भाग्य, सम्पत्ति, नियन्ता, धारण करने वाला, क्षेम, धैर्य, सब कुछ, महत्ता, ज्ञान, विवेक, प्रेरणा और उत्तम प्रेरणा, कृषि, लय, ऋत, अमृत, रोग-रहितता, निरोगता, जीवन, दीर्घायु, शत्रु-रहितता, अभय, सुख से गमन, शयन, सुन्दर प्रभात और उत्तम दिन — ये सब प्राप्त हों।

May there be for me peace and happiness, what is dear and what is desired, love and good will, welfare and what is better, good wealth and fame, fortune and riches, one who guides and one who upholds, security and steadiness, all things and greatness, knowledge and discernment, impulse and right impulse, the plough and rest, order and immortality, freedom from disease and from sickness, life and long life, absence of enemies and freedom from fear, easy going and repose, a fair dawn and a good day.

ऊर्क् च मे सूनृता च मे पयश्च मे रसश्च मे घृतं च मे मधु च मे सग्धिश्च मे सपीतिश्च मे कृषिश्च मे वृष्टिश्च मे जैत्रं च म औद्भिद्यं च मे रयिश्च मे रायश्च मे पुष्टं च मे पुष्टिश्च मे विभु च मे प्रभु च मे बहु च मे भूयश्च मे पूर्णं च मे पूर्णतरं च मे ऽक्षितिश्च मे कूयवाश्च मे ऽन्नं च मे ऽक्षुच् च मे व्रीहयश्च मे यवाश्च मे माषाश्च मे तिलाश्च मे मुद्गाश्च मे खल्वाश्च मे गोधूमाश्च मे मसुराश्च मे प्रियंगवश्च मे ऽणवश्च मे श्यामाकाश्च मे नीवाराश्च मे ॥ ४ ॥

ūrk ca me sūnṛtā ca me payaśca me rasaśca me ghṛtaṃ ca me madhu ca me sagdhiśca me sapītiśca me kṛṣiśca me vṛṣṭiśca me jaitraṃ ca ma audbhidyaṃ ca me rayiśca me rāyaśca me puṣṭaṃ ca me puṣṭiśca me vibhu ca me prabhu ca me bahu ca me bhūyaśca me pūrṇaṃ ca me pūrṇataraṃ ca me 'kṣitiśca me kūyavāśca me 'nnaṃ ca me 'kṣuc ca me vrīhayaśca me yavāśca me māṣāśca me tilāśca me mudgāśca me khalvāśca me godhūmāśca me masurāśca me priyaṃgavaśca me 'ṇavaśca me śyāmākāśca me nīvārāśca me || 4 ||

Uurk cha me suunritaa cha me payashcha me rasashcha me ghritam cha me madhu cha me sagdhishcha me sapiitishcha me krishishcha me vrishtishcha me jaitram cha ma audbhidyam cha me rayishcha me raayashcha me pushtam cha me pushtishcha me vibhu cha me prabhu cha me bahu cha me bhuuyashcha me puurnam cha me puurnataram cha me 'kshitishcha me kuuyavaashcha me 'nnam cha me 'kshuch cha me vriihayashcha me yavaashcha me maashaashcha me tilaashcha me mudgaashcha me khalvaashcha me godhuumaashcha me masuraashcha me priyamgavashcha me 'navashcha me shyaamaakaashcha me niivaaraashcha me

मुझे अन्न-रस, मधुर वाणी, दूध, रस, घी, मधु, साथ भोजन, साथ पान, खेती, वर्षा, विजय, उपज, धन, सम्पत्ति, पुष्ट पदार्थ, पुष्टि, विभु, प्रभु, बहुत, अधिक, पूर्ण, पूर्णतर, अक्षय, दुर्भिक्ष का नाश, अन्न, भूख का शमन, तथा चावल, जौ, उड़द, तिल, मूँग, खल्व, गेहूँ, मसूर, प्रियंगु, अणु, श्यामाक और नीवार (जंगली धान) — ये सब मिलें।

May there be for me nourishment and kindly speech, milk and sap, clarified butter and honey, eating and drinking in company, ploughing and rain, conquest and produce, wealth and riches, what is thriving and thriving itself, abundance and lordship, much and more, full and fuller, what does not fail, the ending of famine, food and the stilling of hunger, and rice and barley, beans and sesame, mung and khalva, wheat and lentils, millet and the small grains, śyāmāka and wild rice.

अश्मा च मे मृत्तिका च मे गिरयश्च मे पर्वताश्च मे सिकताश्च मे वनस्पतयश्च मे हिरण्यं च मे ऽयश्च मे सीसं च मे त्रपुश्च मे श्यामं च मे लोहं च मे ऽग्निश्च म आपश्च मे वीरुधश्च म ओषधयश्च मे कृष्टपच्यं च मे ऽकृष्टपच्यं च मे ग्राम्याश्च मे पशव आरण्याश्च यज्ञेन कल्पन्ताम् । वित्तं च मे वित्तिश्च मे भूतं च मे भूतिश्च मे वसु च मे वसतिश्च मे कर्म च मे शक्तिश्च मे ऽर्थश्च म एमश्च म इतिश्च मे गतिश्च मे ॥ ५ ॥

aśmā ca me mṛttikā ca me girayaśca me parvatāśca me sikatāśca me vanaspatayaśca me hiraṇyaṃ ca me 'yaśca me sīsaṃ ca me trapuśca me śyāmaṃ ca me lohaṃ ca me 'gniśca ma āpaśca me vīrudhaśca ma oṣadhayaśca me kṛṣṭapacyaṃ ca me 'kṛṣṭapacyaṃ ca me grāmyāśca me paśava āraṇyāśca yajñena kalpantām, vittaṃ ca me vittiśca me bhūtaṃ ca me bhūtiśca me vasu ca me vasatiśca me karma ca me śaktiśca me 'rthaśca ma emaśca ma itiśca me gatiśca me || 5 ||

Ashmaa cha me mrittikaa cha me girayashcha me parvataashcha me sikataashcha me vanaspatayashcha me hiranyam cha me 'yashcha me siisam cha me trapushcha me shyaamam cha me loham cha me 'gnishcha ma aapashcha me viirudhashcha ma oshadhayashcha me krishtapachyam cha me 'krishtapachyam cha me graamyaashcha me pashava aaranyaashcha yajnena kalpantaam, vittam cha me vittishcha me bhuutam cha me bhuutishcha me vasu cha me vasatishcha me karma cha me shaktishcha me 'rthashcha ma emashcha ma itishcha me gatishcha me

मुझे पत्थर, मिट्टी, पर्वत, पहाड़ियाँ, बालू, वनस्पतियाँ, सोना, लोहा, सीसा, राँगा, ताम्र, कांस्य, अग्नि, जल, लताएँ, ओषधियाँ, जोती हुई भूमि की उपज और बिना जोते उगने वाली उपज — ये सब मिलें; और ग्राम्य तथा वन्य पशु यज्ञ से सिद्ध हों। मुझे धन, धन की प्राप्ति, ऐश्वर्य, समृद्धि, वसु, निवास, कर्म, शक्ति, अर्थ, गति, प्राप्ति और लक्ष्य तक पहुँचना — ये सब मिलें।

May there be for me stone and clay, hills and mountains, sand and trees, gold and iron, lead and tin, copper and bronze, fire and water, creepers and herbs, what grows on ploughed land and what grows unploughed; and may the animals of the village and of the forest prosper through the sacrifice. May there be for me wealth and the gaining of wealth, prosperity and increase, goods and a dwelling, work and power, purpose and movement, arrival and attainment.

अग्निश्च म इन्द्रश्च मे सोमश्च म इन्द्रश्च मे सविता च म इन्द्रश्च मे सरस्वती च म इन्द्रश्च मे पूषा च म इन्द्रश्च मे बृहस्पतिश्च म इन्द्रश्च मे मित्रश्च म इन्द्रश्च मे वरुणश्च म इन्द्रश्च मे त्वष्टा च म इन्द्रश्च मे धाता च म इन्द्रश्च मे विष्णुश्च म इन्द्रश्च मे । अश्विनौ च म इन्द्रश्च मे मरुतश्च म इन्द्रश्च मे विश्वे च मे देवा इन्द्रश्च मे पृथिवी च म इन्द्रश्च मे । अन्तरिक्षं च म इन्द्रश्च मे द्यौश्च म इन्द्रश्च मे दिशश्च म इन्द्रश्च मे मूर्धा च म इन्द्रश्च मे प्रजापतिश्च म इन्द्रश्च मे ॥ ६ ॥

agniśca ma indraśca me somaśca ma indraśca me savitā ca ma indraśca me sarasvatī ca ma indraśca me pūṣā ca ma indraśca me bṛhaspatiśca ma indraśca me mitraśca ma indraśca me varuṇaśca ma indraśca me tvaṣṭā ca ma indraśca me dhātā ca ma indraśca me viṣṇuśca ma indraśca me, aśvinau ca ma indraśca me marutaśca ma indraśca me viśve ca me devā indraśca me pṛthivī ca ma indraśca me, antarikṣaṃ ca ma indraśca me dyauśca ma indraśca me diśaśca ma indraśca me mūrdhā ca ma indraśca me prajāpatiśca ma indraśca me || 6 ||

Agnishcha ma indrashcha me somashcha ma indrashcha me savitaa cha ma indrashcha me sarasvatii cha ma indrashcha me puushaa cha ma indrashcha me brihaspatishcha ma indrashcha me mitrashcha ma indrashcha me varunashcha ma indrashcha me tvashtaa cha ma indrashcha me dhaataa cha ma indrashcha me vishnushcha ma indrashcha me, ashvinau cha ma indrashcha me marutashcha ma indrashcha me vishve cha me devaa indrashcha me prithivii cha ma indrashcha me, antariksham cha ma indrashcha me dyaushcha ma indrashcha me dishashcha ma indrashcha me muurdhaa cha ma indrashcha me prajaapatishcha ma indrashcha me

अग्नि और इन्द्र मुझे प्राप्त हों; सोम और इन्द्र; सविता और इन्द्र; सरस्वती और इन्द्र; पूषा और इन्द्र; बृहस्पति और इन्द्र; मित्र और इन्द्र; वरुण और इन्द्र; त्वष्टा और इन्द्र; धाता और इन्द्र; विष्णु और इन्द्र; अश्विनीकुमार और इन्द्र; मरुद्गण और इन्द्र; विश्वेदेवा और इन्द्र; पृथ्वी और इन्द्र; अन्तरिक्ष और इन्द्र; द्युलोक और इन्द्र; दिशाएँ और इन्द्र; मूर्धा (सर्वोच्च स्थान) और इन्द्र; प्रजापति और इन्द्र — ये सब मुझे प्राप्त हों।

May Agni and Indra be mine; Soma and Indra; Savitṛ and Indra; Sarasvatī and Indra; Pūṣan and Indra; Bṛhaspati and Indra; Mitra and Indra; Varuṇa and Indra; Tvaṣṭṛ and Indra; Dhātṛ and Indra; Viṣṇu and Indra; the two Aśvins and Indra; the Maruts and Indra; the All-gods and Indra; earth and Indra; the middle region and Indra; heaven and Indra; the quarters and Indra; the summit and Indra; Prajāpati and Indra.

अंशुश्च मे रश्मिश्च मे ऽदाभ्यश्च मे ऽधिपतिश्च म उपांशुश्च मे ऽन्तर्यामश्च म ऐन्द्रवायवश्च मे मैत्रावरुणश्च म आश्विनश्च मे प्रतिप्रस्थानश्च मे शुक्रश्च मे मन्थी च म आग्रयणश्च मे वैश्वदेवश्च मे ध्रुवश्च मे वैश्वानरश्च म ऋतुग्रहाश्च मे ऽतिग्राह्याश्च म ऐन्द्राग्नश्च मे वैश्वदेवश्च मे मरुत्वतीयाश्च मे महेन्द्रश्च म आदित्यश्च मे सावित्रश्च मे सारस्वतश्च मे पौष्णश्च मे पात्नीवतश्च मे हारियोजनश्च मे ॥ ७ ॥

aṃśuśca me raśmiśca me 'dābhyaśca me 'dhipatiśca ma upāṃśuśca me 'ntaryāmaśca ma aindravāyavaśca me maitrāvaruṇaśca ma āśvinaśca me pratiprasthānaśca me śukraśca me manthī ca ma āgrayaṇaśca me vaiśvadevaśca me dhruvaśca me vaiśvānaraśca ma ṛtugrahāśca me 'tigrāhyāśca ma aindrāgnaśca me vaiśvadevaśca me marutvatīyāśca me mahendraśca ma ādityaśca me sāvitraśca me sārasvataśca me pauṣṇaśca me pātnīvataśca me hāriyojanaśca me || 7 ||

Amshushcha me rashmishcha me 'daabhyashcha me 'dhipatishcha ma upaamshushcha me 'ntaryaamashcha ma aindravaayavashcha me maitraavarunashcha ma aashvinashcha me pratiprasthaanashcha me shukrashcha me manthii cha ma aagrayanashcha me vaishvadevashcha me dhruvashcha me vaishvaanarashcha ma ritugrahaashcha me 'tigraahyaashcha ma aindraagnashcha me vaishvadevashcha me marutvatiiyaashcha me mahendrashcha ma aadityashcha me saavitrashcha me saarasvatashcha me paushnashcha me paatniivatashcha me haariyojanashcha me

मुझे अंशु और रश्मि (सोम-ग्रह), अदाभ्य, अधिपति, उपांशु, अन्तर्याम, ऐन्द्रवायव, मैत्रावरुण, आश्विन, प्रतिप्रस्थान, शुक्र, मन्थी, आग्रयण, वैश्वदेव, ध्रुव, वैश्वानर, ऋतुग्रह, अतिग्राह्य, ऐन्द्राग्न, वैश्वदेव, मरुत्वतीय, महेन्द्र, आदित्य, सावित्र, सारस्वत, पौष्ण, पात्नीवत और हारियोजन — ये सब सोम-पात्र और ग्रह मुझे प्राप्त हों।

May there be for me the soma-cups and draughts: Aṃśu and Raśmi, Adābhya and Adhipati, Upāṃśu and Antaryāma, Aindravāyava, Maitrāvaruṇa and Āśvina, Pratiprasthāna, Śukra and Manthin, Āgrayaṇa and Vaiśvadeva, Dhruva and Vaiśvānara, the seasonal draughts and the additional draughts, Aindrāgna and Vaiśvadeva, Marutvatīya and Māhendra, Āditya and Sāvitra, Sārasvata and Pauṣṇa, Pātnīvata and Hāriyojana.

इध्मश्च मे बर्हिश्च मे वेदिश्च मे धिष्णियाश्च मे स्रुचश्च मे चमसाश्च मे ग्रावाणश्च मे स्वरवश्च म उपरवाश्च मे ऽधिषवणे च मे द्रोणकलशश्च मे वायव्यानि च मे पूतभृच् च म आधवनीयश्च म आग्नीध्रं च मे हविर्धानं च मे गृहाश्च मे सदश्च मे पुरोडाशाश्च मे पचताश्च मे ऽवभृथश्च मे स्वगाकारश्च मे ॥ ८ ॥

idhmaśca me barhiśca me vediśca me dhiṣṇiyāśca me srucaśca me camasāśca me grāvāṇaśca me svaravaśca ma uparavāśca me 'dhiṣavaṇe ca me droṇakalaśaśca me vāyavyāni ca me pūtabhṛc ca ma ādhavanīyaśca ma āgnīdhraṃ ca me havirdhānaṃ ca me gṛhāśca me sadaśca me puroḍāśāśca me pacatāśca me 'vabhṛthaśca me svagākāraśca me || 8 ||

Idhmashcha me barhishcha me vedishcha me dhishniyaashcha me sruchashcha me chamasaashcha me graavaanashcha me svaravashcha ma uparavaashcha me 'dhishavane cha me dronakalashashcha me vaayavyaani cha me puutabhrich cha ma aadhavaniiyashcha ma aagniidhram cha me havirdhaanam cha me grihaashcha me sadashcha me purodaashaashcha me pachataashcha me 'vabhrithashcha me svagaakaarashcha me

मुझे समिधा, कुश, वेदी, धिष्ण्य (अग्नि-स्थान), स्रुचें, चमस, ग्रावा (पत्थर), स्वरु, उपरव, अधिषवण-फलक, द्रोणकलश, वायव्य पात्र, पूतभृत्, आधवनीय, आग्नीध्र, हविर्धान, गृह, सदस्, पुरोडाश, पकाई हुई आहुतियाँ, अवभृथ-स्नान और स्वगाकार (यज्ञ-समाप्ति का उद्घोष) — ये सब यज्ञ की सामग्रियाँ प्राप्त हों।

May there be for me the kindling wood and the sacred grass, the altar and the fire-hearths, the ladles and the cups, the pressing stones and the posts, the sounding holes and the pressing boards, the soma trough and the vessels of Vāyu, the purifying vessel and the vessel for mixing, the fire-priest's hut and the cart-shed for the oblations, the houses and the hall, the sacrificial cakes and the cooked offerings, the concluding bath and the cry of svagā.

अग्निश्च मे घर्मश्च मे ऽर्कश्च मे सूर्यश्च मे प्राणश्च मे ऽश्वमेधश्च मे पृथिवी च मे ऽदितिश्च मे दितिश्च मे द्यौश्च मे शक्वरीरङ्गुलयो दिशश्च मे यज्ञेन कल्पन्तामृक् च मे साम च मे स्तोमश्च मे यजुश्च मे दीक्षा च मे तपश्च म ऋतुश्च मे व्रतं च मे ऽहोरात्रयोर्वृष्ट्या बृहद्रथन्तरे च मे यज्ञेन कल्पेताम् ॥ ९ ॥

agniśca me gharmaśca me 'rkaśca me sūryaśca me prāṇaśca me 'śvamedhaśca me pṛthivī ca me 'ditiśca me ditiśca me dyauśca me śakvarīraṅgulayo diśaśca me yajñena kalpantāmṛk ca me sāma ca me stomaśca me yajuśca me dīkṣā ca me tapaśca ma ṛtuśca me vrataṃ ca me 'horātrayorvṛṣṭyā bṛhadrathantare ca me yajñena kalpetām || 9 ||

Agnishcha me gharmashcha me 'rkashcha me suuryashcha me praanashcha me 'shvamedhashcha me prithivii cha me 'ditishcha me ditishcha me dyaushcha me shakvariirangulayo dishashcha me yajnena kalpantaamrik cha me saama cha me stomashcha me yajushcha me diikshaa cha me tapashcha ma ritushcha me vratam cha me 'horaatrayorvrishtyaa brihadrathantare cha me yajnena kalpetaam

मुझे अग्नि, घर्म (प्रवर्ग्य का तप्त पात्र), अर्क, सूर्य, प्राण, अश्वमेध, पृथ्वी, अदिति, दिति, द्यौ, शक्वरी छन्द, अंगुलियाँ और दिशाएँ यज्ञ से सिद्ध हों; ऋक्, साम, स्तोम, यजुस्, दीक्षा, तप, ऋतु, व्रत, तथा दिन-रात की वर्षा के साथ बृहत् और रथन्तर साम — ये सब यज्ञ से सिद्ध हों।

May fire and the heated vessel, the arka and the sun, breath and the horse sacrifice, earth and Aditi and Diti, heaven and the śakvarī verses, the fingers and the quarters, prosper for me through the sacrifice; and may the Ṛk and the Sāman, the chant and the Yajus, consecration and austerity, the season and the vow, and the Bṛhat and Rathantara chants with the rain of day and night, prosper for me through the sacrifice.

गर्भाश्च मे वत्साश्च मे त्र्यविश्च मे त्र्यवी च मे दित्यवाट् च मे दित्यौही च मे पञ्चाविश्च मे पञ्चावी च मे त्रिवत्सश्च मे त्रिवत्सा च मे तुर्यवाट् च मे तुर्यौही च मे पष्ठवाट् च मे पष्ठौही च मे । उक्षा च मे वशा च मे । ऋषभश्च मे वेहच् च मे ऽनड्वाञ् च मे धेनुश्च मे । आयुर्यज्ञेन कल्पतां प्राणो यज्ञेन कल्पतामपानो यज्ञेन कल्पताम् । व्यानो यज्ञेन कल्पताम् । चक्षुर्यज्ञेन कल्पताम् । श्रोत्रं यज्ञेन कल्पतां मनो यज्ञेन कल्पताम् । वाग् यज्ञेन कल्पतामात्मा यज्ञेन कल्पताम् । यज्ञो यज्ञेन कल्पताम् ॥ १० ॥

garbhāśca me vatsāśca me tryaviśca me tryavī ca me dityavāṭ ca me dityauhī ca me pañcāviśca me pañcāvī ca me trivatsaśca me trivatsā ca me turyavāṭ ca me turyauhī ca me paṣṭhavāṭ ca me paṣṭhauhī ca me, ukṣā ca me vaśā ca me, ṛṣabhaśca me vehac ca me 'naḍvāñ ca me dhenuśca me, āyuryajñena kalpatāṃ prāṇo yajñena kalpatāmapāno yajñena kalpatām, vyāno yajñena kalpatām, cakṣuryajñena kalpatām, śrotraṃ yajñena kalpatāṃ mano yajñena kalpatām, vāg yajñena kalpatāmātmā yajñena kalpatām, yajño yajñena kalpatām || 10 ||

Garbhaashcha me vatsaashcha me tryavishcha me tryavii cha me dityavaat cha me dityauhii cha me panchaavishcha me panchaavii cha me trivatsashcha me trivatsaa cha me turyavaat cha me turyauhii cha me pashthavaat cha me pashthauhii cha me, ukshaa cha me vashaa cha me, rishabhashcha me vehach cha me 'nadvaan cha me dhenushcha me, aayuryajnena kalpataam praano yajnena kalpataamapaano yajnena kalpataam, vyaano yajnena kalpataam, chakshuryajnena kalpataam, shrotram yajnena kalpataam mano yajnena kalpataam, vaag yajnena kalpataamaatmaa yajnena kalpataam, yajno yajnena kalpataam

मुझे गर्भ, बछड़े, डेढ़ वर्ष के बैल और बछिया, दो वर्ष के, ढाई वर्ष के, तीन वर्ष के, साढ़े तीन वर्ष के और चार वर्ष के बैल तथा गायें, बड़ा बैल और बाँझ गाय, साँड़ और वेहत् गाय, बैल और दूध देने वाली गाय — ये सब मिलें। मेरी आयु यज्ञ से सिद्ध हो; प्राण यज्ञ से सिद्ध हो; अपान यज्ञ से सिद्ध हो; व्यान यज्ञ से सिद्ध हो; नेत्र यज्ञ से सिद्ध हो; श्रोत्र यज्ञ से सिद्ध हो; मन यज्ञ से सिद्ध हो; वाणी यज्ञ से सिद्ध हो; आत्मा यज्ञ से सिद्ध हो; और यज्ञ स्वयं यज्ञ से सिद्ध हो।

May there be for me calves in the womb and calves born, eighteen-month-old bulls and heifers, two-year-olds, two-and-a-half-year-olds, three-year-olds, three-and-a-half-year-olds and four-year-olds, bulls and heifers of each age, the great ox and the barren cow, the bull and the cow that has miscarried, the draught ox and the milch cow. May my life prosper through the sacrifice; may the in-breath prosper through the sacrifice; the out-breath; the diffused breath; the eye; the ear; the mind; speech; the self; and may the sacrifice itself prosper through the sacrifice.

एका च मे तिस्रश्च मे पञ्च च मे सप्त च मे नव च म एकादश च मे त्रयोदश च मे पञ्चदश च मे सप्तदश च मे नवदश च म एकविंशतिश्च मे त्रयोविंशतिश्च मे पञ्चविंशतिश्च मे सप्तविंशतिश्च मे नवविंशतिश्च म एकत्रिंशच् च मे त्रयस्त्रिंशच् च मे चतस्रश्च मे ऽष्टौ च मे द्वादश च मे षोडश च मे विंशतिश्च मे चतुर्विंशतिश्च मे ऽष्टाविंशतिश्च मे द्वात्रिंशच् च मे षट्त्रिंशच् च मे चत्वारिंशच् च मे चतुश्चत्वारिंशच् च मे ऽष्टाचत्वारिंशच् च मे वाजश्च प्रसवश्चापिजश्च क्रतुश्च सुवश्च मूर्धा च व्यश्नियश्चाऽऽन्त्यायनश्चान्त्यश्च भौवनश्च भुवनश्चाधिपतिश्च ॥ ११ ॥

ekā ca me tisraśca me pañca ca me sapta ca me nava ca ma ekādaśa ca me trayodaśa ca me pañcadaśa ca me saptadaśa ca me navadaśa ca ma ekaviṃśatiśca me trayoviṃśatiśca me pañcaviṃśatiśca me saptaviṃśatiśca me navaviṃśatiśca ma ekatriṃśac ca me trayastriṃśac ca me catasraśca me 'ṣṭau ca me dvādaśa ca me ṣoḍaśa ca me viṃśatiśca me caturviṃśatiśca me 'ṣṭāviṃśatiśca me dvātriṃśac ca me ṣaṭtriṃśac ca me catvāriṃśac ca me catuścatvāriṃśac ca me 'ṣṭācatvāriṃśac ca me vājaśca prasavaścāpijaśca kratuśca suvaśca mūrdhā ca vyaśniyaścā''ntyāyanaścāntyaśca bhauvanaśca bhuvanaścādhipatiśca || 11 ||

Ekaa cha me tisrashcha me pancha cha me sapta cha me nava cha ma ekaadasha cha me trayodasha cha me panchadasha cha me saptadasha cha me navadasha cha ma ekavimshatishcha me trayovimshatishcha me panchavimshatishcha me saptavimshatishcha me navavimshatishcha ma ekatrimshach cha me trayastrimshach cha me chatasrashcha me 'shtau cha me dvaadasha cha me shodasha cha me vimshatishcha me chaturvimshatishcha me 'shtaavimshatishcha me dvaatrimshach cha me shattrimshach cha me chatvaarimshach cha me chatushchatvaarimshach cha me 'shtaachatvaarimshach cha me vaajashcha prasavashchaapijashcha kratushcha suvashcha muurdhaa cha vyashniyashchaa''ntyaayanashchaantyashcha bhauvanashcha bhuvanashchaadhipatishcha

मुझे एक, तीन, पाँच, सात, नौ, ग्यारह, तेरह, पन्द्रह, सत्रह, उन्नीस, इक्कीस, तेईस, पच्चीस, सत्ताईस, उनतीस, इकतीस और तैंतीस (विषम संख्याएँ) प्राप्त हों; तथा चार, आठ, बारह, सोलह, बीस, चौबीस, अट्ठाईस, बत्तीस, छत्तीस, चालीस, चवालीस और अड़तालीस (सम संख्याएँ) प्राप्त हों। अन्न, प्रेरणा, अपिज, संकल्प, स्वर्ग, मूर्धा, व्यश्निय, आन्त्यायन, अन्त्य, भौवन, भुवन और अधिपति — ये (देवता-रूप) मुझे प्राप्त हों।

May the odd numbers be mine — one, three, five, seven, nine, eleven, thirteen, fifteen, seventeen, nineteen, twenty-one, twenty-three, twenty-five, twenty-seven, twenty-nine, thirty-one and thirty-three; and may the even numbers be mine — four, eight, twelve, sixteen, twenty, twenty-four, twenty-eight, thirty-two, thirty-six, forty, forty-four and forty-eight. And may food and impulse, Apija and resolve, heaven and the summit, Vyaśniya, Āntyāyana and Antya, Bhauvana and Bhuvana and the Lord of all, be mine.

Text source & editorial review

Source of this text
कृष्ण यजुर्वेद · तैत्तिरीय संहिता ४.५ तथा ४.७ · Kṛṣṇa Yajurveda, Taittirīya Saṃhitā 4.5 and 4.7
Last reviewed
What was reviewed
On 13 October 2026 every verse of this text was re-checked: the Devanagari for script and encoding errors, the IAST line letter by letter against the Devanagari, and the pronunciation line and the Hindi and English meanings for completeness. The Hindi and English meanings of every verse were also read against the original, and the errors found were corrected.

How we source and check these texts

Frequently asked questions

What is the Sri Rudram (Namakam & Chamakam)?

Sri Rudram (Namakam & Chamakam) (श्रीरुद्रम् (नमकम् · चमकम्)) is a Vedic hymn (sūkta). A sūkta is a hymn of the Vedas; the Vedic hymns are among the oldest religious poetry in the world and are still recited in worship.

Which deity is the Sri Rudram (Namakam & Chamakam) dedicated to?

The Sri Rudram (Namakam & Chamakam) is dedicated to Shiva.

Is the Sri Rudram (Namakam & Chamakam) available in Hindi and English?

Yes. On Adiveda the Sri Rudram (Namakam & Chamakam) is given verse by verse in Devanagari (the script used for Sanskrit and Hindi) with Roman (IAST) transliteration, simple phonetics, and Hindi and English meanings, so you can read, pronounce and understand every line.

What is the source of the Sri Rudram (Namakam & Chamakam)?

The Sri Rudram (Namakam & Chamakam) is drawn from कृष्ण यजुर्वेद · तैत्तिरीय संहिता ४.५ तथा ४.७ · Kṛṣṇa Yajurveda, Taittirīya Saṃhitā 4.5 and 4.7.

Can I read the Sri Rudram (Namakam & Chamakam) online for free?

Yes - the Sri Rudram (Namakam & Chamakam) is free to read online at Adiveda, formatted for mobile, for devotees in India and around the world.