Backवापस

Maa Dhumavati (Das Mahavidya)

श्रीधूमावत्यष्टोत्तरशतनामावली

Dhumavati Ashtottara Shatanamavali (Mahavidya)

Dhumavati Ashtottara (seventh Mahavidya), per drikpanchang (108 names).

नाम १–२० | Names 1–20

ॐ धूमावत्यै नमः ।

oṃ dhūmāvatyai namaḥ

Om Dhumavatyai Namah

धूमावती — धुएँ के रंग वाली देवी

The goddess of smoke-hue

ॐ धूम्रवर्णायै नमः ।

oṃ dhūmravarṇāyai namaḥ

Om Dhumravarnayai Namah

धूम्रवर्णा — धुएँ-सी वर्ण वाली

Of smoky colour

ॐ धूम्रपानपरायणायै नमः ।

oṃ dhūmrapānaparāyaṇāyai namaḥ

Om Dhumrapanaparayanayai Namah

धूम्रपानपरायणा — धुएँ का पान करने में लीन

Absorbed in inhaling smoke

ॐ धूम्राक्षमथिन्यै नमः ।

oṃ dhūmrākṣamathinyai namaḥ

Om Dhumrakshamathinyai Namah

धूम्राक्षमथिनी — धूम्राक्ष का मर्दन करने वाली

Crusher of Dhumraksha

ॐ धन्यायै नमः ।

oṃ dhanyāyai namaḥ

Om Dhanyayai Namah

धन्या — धन्य (पुण्यमयी)

The blessed

ॐ धन्यस्थाननिवासिन्यै नमः ।

oṃ dhanyasthānanivāsinyai namaḥ

Om Dhanyasthananivasinyai Namah

धन्यस्थाननिवासिनी — पवित्र स्थानों में निवास करने वाली

Dwelling in blessed places

ॐ अघोराचारसन्तुष्टायै नमः ।

oṃ aghorācārasantuṣṭāyai namaḥ

Om Aghoracharasantushtayai Namah

अघोराचारसन्तुष्टा — अघोर-आचार से सन्तुष्ट

Pleased by Aghora observances

ॐ अघोराचारमण्डितायै नमः ।

oṃ aghorācāramaṇḍitāyai namaḥ

Om Aghoracharamanditayai Namah

अघोराचारमण्डिता — अघोर-आचार से सुशोभित

Adorned with Aghora observances

ॐ अघोरमन्त्रसम्प्रीतायै नमः ।

oṃ aghoramantrasamprītāyai namaḥ

Om Aghoramantrasampritayai Namah

अघोरमन्त्रसम्प्रीता — अघोर-मन्त्र से प्रसन्न

Delighted by the Aghora mantra

ॐ अघोरमन्त्रपूजितायै नमः ।

oṃ aghoramantrapūjitāyai namaḥ

Om Aghoramantrapujitayai Namah

अघोरमन्त्रपूजिता — अघोर-मन्त्र से पूजित

Worshipped with the Aghora mantra

ॐ अट्टाट्टहासनिरतायै नमः ।

oṃ aṭṭāṭṭahāsaniratāyai namaḥ

Om Attattahasaniratayai Namah

अट्टाट्टहासनिरता — अट्टहास में रत

Engaged in loud laughter

ॐ मलिनाम्बरधारिण्यै नमः ।

oṃ malināmbaradhāriṇyai namaḥ

Om Malinambaradharinyai Namah

मलिनाम्बरधारिणी — मलिन वस्त्र धारण करने वाली

Wearer of soiled garments

ॐ वृद्धायै नमः ।

oṃ vṛddhāyai namaḥ

Om Vriddhayai Namah

वृद्धा — वृद्ध रूप वाली

The aged one

ॐ विरूपायै नमः ।

oṃ virūpāyai namaḥ

Om Virupayai Namah

विरूपा — कुरूप (अनगढ़ रूप) वाली

Of misshapen form

ॐ विधवायै नमः ।

oṃ vidhavāyai namaḥ

Om Vidhavayai Namah

विधवा — विधवा रूप वाली

The widow

ॐ विद्यायै नमः ।

oṃ vidyāyai namaḥ

Om Vidyayai Namah

विद्या — विद्या-स्वरूपा

Knowledge personified

ॐ विरलद्विजायै नमः ।

oṃ viraladvijāyai namaḥ

Om Viraladvijayai Namah

विरलद्विजा — विरल दाँतों वाली

Of sparse teeth

ॐ प्रवृद्धघोणायै नमः ।

oṃ pravṛddhaghoṇāyai namaḥ

Om Pravriddhaghonayai Namah

प्रवृद्धघोणा — बड़ी नासिका वाली

Of a prominent nose

ॐ कुमुख्यै नमः ।

oṃ kumukhyai namaḥ

Om Kumukhyai Namah

कुमुखी — विकृत मुख वाली

Of an ugly face

ॐ कुटिलायै नमः ।

oṃ kuṭilāyai namaḥ

Om Kutilayai Namah

कुटिला — कुटिल

The crooked

नाम २१–४० | Names 21–40

ॐ कुटिलेक्षणायै नमः ।

oṃ kuṭilekṣaṇāyai namaḥ

Om Kutilekshanayai Namah

कुटिलेक्षणा — टेढ़ी दृष्टि वाली

Of a crooked gaze

ॐ कराल्यै नमः ।

oṃ karālyai namaḥ

Om Karalyai Namah

कराली — विकराल

The terrible

ॐ करालास्यायै नमः ।

oṃ karālāsyāyai namaḥ

Om Karalasyayai Namah

करालास्या — विकराल मुख वाली

Of a terrible face

ॐ कङ्काल्यै नमः ।

oṃ kaṅkālyai namaḥ

Om Kankalyai Namah

कङ्काली — कंकाल-स्वरूपा

The skeletal one

ॐ शूर्पधारिण्यै नमः ।

oṃ śūrpadhāriṇyai namaḥ

Om Shurpadharinyai Namah

शूर्पधारिणी — सूप धारण करने वाली

Bearer of the winnowing-basket

ॐ काकध्वजरथारूढायै नमः ।

oṃ kākadhvajarathārūḍhāyai namaḥ

Om Kakadhvajaratharudhayai Namah

काकध्वजरथारूढा — काक-ध्वज रथ पर आरूढ़

Mounted on the crow-bannered chariot

ॐ केवलायै नमः ।

oṃ kevalāyai namaḥ

Om Kevalayai Namah

केवला — केवल (एकमात्र) स्वरूपा

The sole one

ॐ कठिनायै नमः ।

oṃ kaṭhināyai namaḥ

Om Kathinayai Namah

कठिना — कठोर

The hard one

ॐ कुह्वै नमः ।

oṃ kuhvai namaḥ

Om Kuhvai Namah

कुहू — अमावस्या (कुहू)

The new-moon

ॐ क्षुत्पिपासार्दितायै नमः ।

oṃ kṣutpipāsārditāyai namaḥ

Om Kshutpipasarditayai Namah

क्षुत्पिपासार्दिता — भूख-प्यास से पीड़ित

Tormented by hunger and thirst

ॐ नित्यायै नमः ।

oṃ nityāyai namaḥ

Om Nityayai Namah

नित्या — नित्या (शाश्वत)

The eternal

ॐ ललज्जिह्वायै नमः ।

oṃ lalajjihvāyai namaḥ

Om Lalajjihvayai Namah

ललज्जिह्वा — लपलपाती जीभ वाली

Of a lolling tongue

ॐ दिगम्बर्यै नमः ।

oṃ digambaryai namaḥ

Om Digambaryai Namah

दिगम्बरी — दिशाओं को वस्त्र रूप में धारण करने वाली

Clad in the directions

ॐ दीर्घोदर्यै नमः ।

oṃ dīrghodaryai namaḥ

Om Dirghodaryai Namah

दीर्घोदरी — विशाल उदर वाली

Of a long belly

ॐ दीर्घरवायै नमः ।

oṃ dīrgharavāyai namaḥ

Om Dirgharavayai Namah

दीर्घरवा — दीर्घ नाद करने वाली

Of a long roar

ॐ दीर्घाङ्ग्यै नमः ।

oṃ dīrghāṅgyai namaḥ

Om Dirghangyai Namah

दीर्घाङ्गी — दीर्घ अंगों वाली

Of long limbs

ॐ दीर्घमस्तकायै नमः ।

oṃ dīrghamastakāyai namaḥ

Om Dirghamastakayai Namah

दीर्घमस्तका — बड़े मस्तक वाली

Of a large head

ॐ विमुक्तकुन्तलायै नमः ।

oṃ vimuktakuntalāyai namaḥ

Om Vimuktakuntalayai Namah

विमुक्तकुन्तला — बिखरे केशों वाली

Of loosened locks

ॐ कीर्त्यायै नमः ।

oṃ kīrtyāyai namaḥ

Om Kirtyayai Namah

कीर्त्या — कीर्ति-स्वरूपा

Fame personified

ॐ कैलासस्थानवासिन्यै नमः ।

oṃ kailāsasthānavāsinyai namaḥ

Om Kailasasthanavasinyai Namah

कैलासस्थानवासिनी — कैलास में निवास करने वाली

Dwelling on Mount Kailasa

नाम ४१–६० | Names 41–60

ॐ क्रूरायै नमः ।

oṃ krūrāyai namaḥ

Om Krurayai Namah

क्रूरा — क्रूर

The cruel

ॐ कालस्वरूपायै नमः ।

oṃ kālasvarūpāyai namaḥ

Om Kalasvarupayai Namah

कालस्वरूपा — काल-स्वरूपा

Of the form of Time

ॐ कालचक्रप्रवर्तिन्यै नमः ।

oṃ kālacakrapravartinyai namaḥ

Om Kalachakrapravartinyai Namah

कालचक्रप्रवर्तिनी — कालचक्र को चलाने वाली

Who turns the wheel of Time

ॐ विवर्णायै नमः ।

oṃ vivarṇāyai namaḥ

Om Vivarnayai Namah

विवर्णा — वर्णरहित

The colourless

ॐ चञ्चलायै नमः ।

oṃ cañcalāyai namaḥ

Om Chanchalayai Namah

चञ्चला — चंचल

The fickle

ॐ दुष्टायै नमः ।

oṃ duṣṭāyai namaḥ

Om Dushtayai Namah

दुष्टा — दुष्टों को दण्ड देने वाली

Punisher of the wicked

ॐ दुष्टविध्वंसकारिण्यै नमः ।

oṃ duṣṭavidhvaṃsakāriṇyai namaḥ

Om Dushtavidhvamsakarinyai Namah

दुष्टविध्वंसकारिणी — दुष्टों का विध्वंस करने वाली

Destroyer of the wicked

ॐ चण्ड्यै नमः ।

oṃ caṇḍyai namaḥ

Om Chandyai Namah

चण्डी — चण्डी

Chandi

ॐ चण्डस्वरूपायै नमः ।

oṃ caṇḍasvarūpāyai namaḥ

Om Chandasvarupayai Namah

चण्डस्वरूपा — प्रचण्ड स्वरूपा

Of fierce form

ॐ चामुण्डायै नमः ।

oṃ cāmuṇḍāyai namaḥ

Om Chamundayai Namah

चामुण्डा — चामुण्डा

Chamunda

ॐ चण्डनिःस्वनायै नमः ।

oṃ caṇḍaniḥsvanāyai namaḥ

Om Chandanihsvanayai Namah

चण्डनिःस्वना — प्रचण्ड नाद वाली

Of a fierce sound

ॐ चण्डवेगायै नमः ।

oṃ caṇḍavegāyai namaḥ

Om Chandavegayai Namah

चण्डवेगा — प्रचण्ड वेग वाली

Of fierce speed

ॐ चण्डगत्यै नमः ।

oṃ caṇḍagatyai namaḥ

Om Chandagatyai Namah

चण्डगति — प्रचण्ड गति वाली

Of fierce motion

ॐ चण्डविनाशिन्यै नमः ।

oṃ caṇḍavināśinyai namaḥ

Om Chandavinashinyai Namah

चण्डविनाशिनी — चण्ड का नाश करने वाली

Destroyer of Chanda

ॐ मुण्डविनाशिन्यै नमः ।

oṃ muṇḍavināśinyai namaḥ

Om Mundavinashinyai Namah

मुण्डविनाशिनी — मुण्ड का नाश करने वाली

Destroyer of Munda

ॐ चाण्डालिन्यै नमः ।

oṃ cāṇḍālinyai namaḥ

Om Chandalinyai Namah

चाण्डालिनी — चाण्डालिनी रूपा

In the form of a Chandalini

ॐ चित्ररेखायै नमः ।

oṃ citrarekhāyai namaḥ

Om Chitrarekhayai Namah

चित्ररेखा — चित्ररेखा-समान

Like Chitrarekha

ॐ चित्राङ्ग्यै नमः ।

oṃ citrāṅgyai namaḥ

Om Chitrangyai Namah

चित्राङ्गी — विचित्र अंगों वाली

Of wondrous limbs

ॐ चित्ररूपिण्यै नमः ।

oṃ citrarūpiṇyai namaḥ

Om Chitrarupinyai Namah

चित्ररूपिणी — विचित्र रूप वाली

Of wondrous form

ॐ कृष्णायै नमः ।

oṃ kṛṣṇāyai namaḥ

Om Krishnayai Namah

कृष्णा — कृष्ण (श्याम) वर्ण वाली

The dark one

नाम ६१–८० | Names 61–80

ॐ कपर्दिन्यै नमः ।

oṃ kapardinyai namaḥ

Om Kapardinyai Namah

कपर्दिनी — जटाजूट वाली

Of matted locks

ॐ कुल्लायै नमः ।

oṃ kullāyai namaḥ

Om Kullayai Namah

कुल्ला — कुल्ला (देवी विशेष)

Kulla

ॐ कृष्णरूपायै नमः ।

oṃ kṛṣṇarūpāyai namaḥ

Om Krishnarupayai Namah

कृष्णरूपा — श्याम रूप वाली

Of dark form

ॐ क्रियावत्यै नमः ।

oṃ kriyāvatyai namaḥ

Om Kriyavatyai Namah

क्रियावती — क्रियाशील

The active

ॐ कुम्भस्तन्यै नमः ।

oṃ kumbhastanyai namaḥ

Om Kumbhastanyai Namah

कुम्भस्तनी — घट-समान स्तनों वाली

Of pot-like breasts

ॐ महोन्मत्तायै नमः ।

oṃ mahonmattāyai namaḥ

Om Mahonmattayai Namah

महोन्मत्ता — अत्यन्त उन्मत्त

The greatly intoxicated

ॐ मदिरापानविह्वलायै नमः ।

oṃ madirāpānavihvalāyai namaḥ

Om Madirapanavihvalayai Namah

मदिरापानविह्वला — मदिरापान से विह्वल

Overcome by drinking liquor

ॐ चतुर्भुजायै नमः ।

oṃ caturbhujāyai namaḥ

Om Chaturbhujayai Namah

चतुर्भुजा — चार भुजाओं वाली

Of four arms

ॐ ललज्जिह्वायै नमः ।

oṃ lalajjihvāyai namaḥ

Om Lalajjihvayai Namah

ललज्जिह्वा — लपलपाती जीभ वाली

Of a lolling tongue

ॐ शत्रुसंहारकारिण्यै नमः ।

oṃ śatrusaṃhārakāriṇyai namaḥ

Om Shatrusamharakarinyai Namah

शत्रुसंहारकारिणी — शत्रुओं का संहार करने वाली

Slayer of enemies

ॐ शवारूढायै नमः ।

oṃ śavārūḍhāyai namaḥ

Om Shavarudhayai Namah

शवारूढा — शव पर आरूढ़

Mounted on a corpse

ॐ शवगतायै नमः ।

oṃ śavagatāyai namaḥ

Om Shavagatayai Namah

शवगता — शव पर स्थित

Seated on a corpse

ॐ श्मशानस्थानवासिन्यै नमः ।

oṃ śmaśānasthānavāsinyai namaḥ

Om Shmashanasthanavasinyai Namah

श्मशानस्थानवासिनी — श्मशान में निवास करने वाली

Dwelling in the cremation ground

ॐ दुराराध्यायै नमः ।

oṃ durārādhyāyai namaḥ

Om Duraradhyayai Namah

दुराराध्या — कठिनता से आराध्या

Hard to propitiate

ॐ दुराचारायै नमः ।

oṃ durācārāyai namaḥ

Om Duracharayai Namah

दुराचारा — दुराचार (अघोर मार्ग) वाली

Of fierce observance

ॐ दुर्जनप्रीतिदायिन्यै नमः ।

oṃ durjanaprītidāyinyai namaḥ

Om Durjanapritidayinyai Namah

दुर्जनप्रीतिदायिनी — दुर्जनों को (भी) प्रीति देने वाली

Granting affection even to the wicked

ॐ निर्मांसायै नमः ।

oṃ nirmāṃsāyai namaḥ

Om Nirmamsayai Namah

निर्मांसा — मांसरहित (कृशकाय)

The fleshless

ॐ निराकारायै नमः ।

oṃ nirākārāyai namaḥ

Om Nirakarayai Namah

निराकारा — आकाररहित

The formless

ॐ धूमहस्तायै नमः ।

oṃ dhūmahastāyai namaḥ

Om Dhumahastayai Namah

धूमहस्ता — हाथ में धूम्र वाली

Holding smoke in her hand

ॐ वरान्वितायै नमः ।

oṃ varānvitāyai namaḥ

Om Varanvitayai Namah

वरान्विता — वरदान से युक्त

Endowed with boons

नाम ८१–१०० | Names 81–100

ॐ कलहायै नमः ।

oṃ kalahāyai namaḥ

Om Kalahayai Namah

कलहा — कलह-स्वरूपा

Strife personified

ॐ कलिप्रीतायै नमः ।

oṃ kaliprītāyai namaḥ

Om Kalipritayai Namah

कलिप्रीता — कलियुग में प्रसन्न रहने वाली

Pleased in the Kali age

ॐ कलिकल्मषनाशिन्यै नमः ।

oṃ kalikalmaṣanāśinyai namaḥ

Om Kalikalmashanashinyai Namah

कलिकल्मषनाशिनी — कलियुग के पापों का नाश करने वाली

Destroyer of the sins of Kali

ॐ महाकालस्वरूपायै नमः ।

oṃ mahākālasvarūpāyai namaḥ

Om Mahakalasvarupayai Namah

महाकालस्वरूपा — महाकाल-स्वरूपा

Of the form of Mahakala

ॐ महाकालप्रपूजितायै नमः ।

oṃ mahākālaprapūjitāyai namaḥ

Om Mahakalaprapujitayai Namah

महाकालप्रपूजिता — महाकाल द्वारा पूजित

Worshipped by Mahakala

ॐ महादेवप्रियायै नमः ।

oṃ mahādevapriyāyai namaḥ

Om Mahadevapriyayai Namah

महादेवप्रिया — महादेव की प्रिय

Beloved of Mahadeva

ॐ मेधायै नमः ।

oṃ medhāyai namaḥ

Om Medhayai Namah

मेधा — मेधा (बुद्धि) स्वरूपा

Intellect personified

ॐ महासङ्कटनाशिन्यै नमः ।

oṃ mahāsaṅkaṭanāśinyai namaḥ

Om Mahasankatanashinyai Namah

महासङ्कटनाशिनी — महासंकट का नाश करने वाली

Destroyer of great calamity

ॐ भक्तप्रियायै नमः ।

oṃ bhaktapriyāyai namaḥ

Om Bhaktapriyayai Namah

भक्तप्रिया — भक्तों की प्रिय

Beloved of devotees

ॐ भक्तगत्यै नमः ।

oṃ bhaktagatyai namaḥ

Om Bhaktagatyai Namah

भक्तगति — भक्तों की गति (आश्रय)

The refuge of devotees

ॐ भक्तशत्रुविनाशिन्यै नमः ।

oṃ bhaktaśatruvināśinyai namaḥ

Om Bhaktashatruvinashinyai Namah

भक्तशत्रुविनाशिनी — भक्तों के शत्रुओं का नाश करने वाली

Destroyer of devotees' foes

ॐ भैरव्यै नमः ।

oṃ bhairavyai namaḥ

Om Bhairavyai Namah

भैरवी — भैरवी

Bhairavi

ॐ भुवनायै नमः ।

oṃ bhuvanāyai namaḥ

Om Bhuvanayai Namah

भुवना — भुवन-स्वरूपा

The world personified

ॐ भीमायै नमः ।

oṃ bhīmāyai namaḥ

Om Bhimayai Namah

भीमा — भीमा (भयंकर)

The fearsome

ॐ भारत्यै नमः ।

oṃ bhāratyai namaḥ

Om Bharatyai Namah

भारती — भारती (वाणी) स्वरूपा

Speech personified

ॐ भुवनात्मिकायै नमः ।

oṃ bhuvanātmikāyai namaḥ

Om Bhuvanatmikayai Namah

भुवनात्मिका — समस्त भुवनों की आत्मा

Soul of all the worlds

ॐ भेरुण्डायै नमः ।

oṃ bheruṇḍāyai namaḥ

Om Bherundayai Namah

भेरुण्डा — भेरुण्डा

Bherunda

ॐ भीमनयनायै नमः ।

oṃ bhīmanayanāyai namaḥ

Om Bhimanayanayai Namah

भीमनयना — भयंकर नेत्रों वाली

Of terrible eyes

ॐ त्रिनेत्रायै नमः ।

oṃ trinetrāyai namaḥ

Om Trinetrayai Namah

त्रिनेत्रा — तीन नेत्रों वाली

Three-eyed

ॐ बहुरूपिण्यै नमः ।

oṃ bahurūpiṇyai namaḥ

Om Bahurupinyai Namah

बहुरूपिणी — अनेक रूप धारण करने वाली

Of many forms

नाम १०१–१०८ | Names 101–108

ॐ त्रिलोकेश्यै नमः ।

oṃ trilokeśyai namaḥ

Om Trilokeshyai Namah

त्रिलोकेशी — तीनों लोकों की ईश्वरी

Mistress of the three worlds

ॐ त्रिकालज्ञायै नमः ।

oṃ trikālajñāyai namaḥ

Om Trikalajnayai Namah

त्रिकालज्ञा — तीनों कालों को जानने वाली

Knower of the three times

ॐ त्रिस्वरूपायै नमः ।

oṃ trisvarūpāyai namaḥ

Om Trisvarupayai Namah

त्रिस्वरूपा — त्रिविध स्वरूप वाली

Of threefold form

ॐ त्रयीतनवे नमः ।

oṃ trayītanave namaḥ

Om Trayitanave Namah

त्रयीतनु — तीन वेदों का शरीर वाली

Whose body is the three Vedas

ॐ त्रिमूर्त्यै नमः ।

oṃ trimūrtyai namaḥ

Om Trimurtyai Namah

त्रिमूर्ति — त्रिमूर्ति-स्वरूपा

Of the form of the triad

ॐ तन्व्यै नमः ।

oṃ tanvyai namaḥ

Om Tanvyai Namah

तन्वी — कृशांगी

The slender one

ॐ त्रिशक्त्यै नमः ।

oṃ triśaktyai namaḥ

Om Trishaktyai Namah

त्रिशक्ति — तीन शक्तियों वाली

Of the three powers

ॐ त्रिशूलिन्यै नमः ॥ १०८ ॥

oṃ triśūlinyai namaḥ

Om Trishulinyai Namah

त्रिशूलिनी — त्रिशूल धारण करने वाली

Bearer of the trident

Frequently asked questions

What is the Dhumavati Ashtottara Shatanamavali (Mahavidya)?

Dhumavati Ashtottara Shatanamavali (Mahavidya) (श्रीधूमावत्यष्टोत्तरशतनामावली) is a namavali dedicated to Dhumavati (Das Mahavidya). A Namavali is a litany of the sacred names of a deity, such as 108 or 1000 names, each recited with salutation to invoke that aspect of the divine.

Which deity is the Dhumavati Ashtottara Shatanamavali (Mahavidya) dedicated to?

The Dhumavati Ashtottara Shatanamavali (Mahavidya) is dedicated to Dhumavati (Das Mahavidya).

Is the Dhumavati Ashtottara Shatanamavali (Mahavidya) available in Hindi and English?

Yes. On Adiveda the Dhumavati Ashtottara Shatanamavali (Mahavidya) is given verse by verse in Devanagari (the original Hindi/Sanskrit script) with Roman (IAST) transliteration, simple phonetics and a clear English meaning, so you can read, pronounce and understand every line.

What is the source of the Dhumavati Ashtottara Shatanamavali (Mahavidya)?

The Dhumavati Ashtottara Shatanamavali (Mahavidya) is drawn from Dhumavati Ashtottara (seventh Mahavidya), per drikpanchang (108 names)..

Can I read the Dhumavati Ashtottara Shatanamavali (Mahavidya) online for free?

Yes - the Dhumavati Ashtottara Shatanamavali (Mahavidya) is free to read online at Adiveda, formatted for mobile, for devotees in India and around the world.