Maa Vindhyeshwari (Vindhyavasini Devi)
विन्ध्येश्वरी स्तोत्रम्
Vindhyeshwari Stotram
Traditional; sung at the Vindhyavāsinī shrine, Vindhyachal (Mirzapur)
Eight verses, each ending "bhajāmi vindhya-vāsinīm", adoring the goddess of the Vindhya hills as slayer of Śumbha-Niśumbha and Caṇḍa-Muṇḍa and as the threefold Mahākālī-Mahālakṣmī-Mahāsarasvatī; a staple of Vindhyachal pilgrimage and Navratri.
॥ ॐ ॥
निशुम्भशुम्भमर्दिनीं प्रचण्डमुण्डखण्डिनीम् । वने रणे प्रकाशिनीं भजामि विन्ध्यवासिनीम् ॥ १॥
niśumbha-śumbha-mardinīṃ pracaṇḍa-muṇḍa-khaṇḍinīm | vane raṇe prakāśinīṃ bhajāmi vindhya-vāsinīm ||1||
Nishumbha-shumbha-mardineem prachanda-munda-khandineem, vane rane prakaashineem bhajaami vindhya-vaasineem.
शुम्भ-निशुम्भ का मर्दन करनेवाली, प्रचण्ड मुण्ड (चण्ड-मुण्ड) का खण्डन करनेवाली, वन में और रण में प्रकट होनेवाली विन्ध्यवासिनी को मैं भजता हूँ।
I worship Vindhyavāsinī — crusher of Niśumbha and Śumbha, render of the fierce Muṇḍa (Caṇḍa-Muṇḍa), who shines forth in forest and in battle.
त्रिशूलमुण्डधारिणीं धराविघातहारिणीम् । गृहे गृहे निवासिनीं भजामि विन्ध्यवासिनीम् ॥ २॥
triśūla-muṇḍa-dhāriṇīṃ dharā-vighāta-hāriṇīm | gṛhe gṛhe nivāsinīṃ bhajāmi vindhya-vāsinīm ||2||
Trishoola-munda-dhaarineem dharaa-vighaata-haarineem, grihe grihe nivaasineem bhajaami vindhya-vaasineem.
त्रिशूल और मुण्ड धारण करनेवाली, पृथ्वी पर होनेवाले आघातों को हरनेवाली, घर-घर में निवास करनेवाली विन्ध्यवासिनी को मैं भजता हूँ।
I worship Vindhyavāsinī — bearer of trident and severed head, remover of the blows that afflict the earth, dwelling in every home.
दरिद्रदुःखहारिणीं सतां विभूतिकारिणीम् । वियोगशोकहारिणीं भजामि विन्ध्यवासिनीम् ॥ ३॥
daridra-duḥkha-hāriṇīṃ satāṃ vibhūti-kāriṇīm | viyoga-śoka-hāriṇīṃ bhajāmi vindhya-vāsinīm ||3||
Daridra-duhkha-haarineem sataam vibhooti-kaarineem, viyoga-shoka-haarineem bhajaami vindhya-vaasineem.
दरिद्रों के दुःख हरनेवाली, सज्जनों को विभूति (ऐश्वर्य) देनेवाली, वियोग का शोक हरनेवाली विन्ध्यवासिनी को मैं भजता हूँ।
I worship Vindhyavāsinī — remover of the misery of the poor, bestower of prosperity on the good, who takes away the grief of separation.
लसत्सुलोललोचनां लतां सदा वरप्रदाम् । कपालशूलधारिणीं भजामि विन्ध्यवासिनीम् ॥ ४॥
lasat-sulola-locanāṃ latāṃ sadā vara-pradām | kapāla-śūla-dhāriṇīṃ bhajāmi vindhya-vāsinīm ||4||
Lasat-sulola-lochanaam lataam sadaa vara-pradaam, kapaala-shoola-dhaarineem bhajaami vindhya-vaasineem.
चंचल, सुन्दर नेत्रोंवाली, लता-सी कोमल, सदा वर देनेवाली, कपाल और शूल धारण करनेवाली विन्ध्यवासिनी को मैं भजता हूँ।
I worship Vindhyavāsinī — her lovely eyes sparkling, slender as a vine, ever granting boons, bearing skull-bowl and spear.
करे मुदा गदाधरां शिवां शिवप्रदायिनीम् । वरावराननां शुभां भजामि विन्ध्यवासिनीम् ॥ ५॥
kare mudā gadā-dharāṃ śivāṃ śiva-pradāyinīm | varāvarānanāṃ śubhāṃ bhajāmi vindhya-vāsinīm ||5||
Kare mudaa gadaa-dharaam shivaam shiva-pradaayineem, varaavaraananaam shubhaam bhajaami vindhya-vaasineem.
हाथ में प्रसन्नतापूर्वक गदा धारण करनेवाली, कल्याणस्वरूपा, कल्याण देनेवाली, श्रेष्ठ-सुन्दर मुखवाली, शुभा विन्ध्यवासिनी को मैं भजता हूँ।
I worship Vindhyavāsinī — joyfully bearing the mace in hand, the gracious giver of weal, of most excellent countenance, auspicious.
ऋषीन्द्रजामिनिप्रदां त्रिधास्यरूपधारिणीम् । जले स्थले निवासिनीं भजामि विन्ध्यवासिनीम् ॥ ६॥
ṛṣīndra-jāmini-pradāṃ tridhāsya-rūpa-dhāriṇīm | jale sthale nivāsinīṃ bhajāmi vindhya-vāsinīm ||6||
Risheendra-jaamini-pradaam tridhaasya-roopa-dhaarineem, jale sthale nivaasineem bhajaami vindhya-vaasineem.
श्रेष्ठ ऋषियों को अभीष्ट प्रदान करनेवाली, तीन मुख-रूप (महाकाली, महालक्ष्मी, महासरस्वती) धारण करनेवाली, जल और थल में निवास करनेवाली विन्ध्यवासिनी को मैं भजता हूँ।
I worship Vindhyavāsinī — bestower of grace upon the foremost sages, wearing the threefold form (Mahākālī, Mahālakṣmī, Mahāsarasvatī), dwelling in water and on land.
विशिष्टसृष्टिकारिणीं विशालरूपधारिणीम् । महोदरां विशालिनीं भजामि विन्ध्यवासिनीम् ॥ ७॥
viśiṣṭa-sṛṣṭi-kāriṇīṃ viśāla-rūpa-dhāriṇīm | mahodarāṃ viśālinīṃ bhajāmi vindhya-vāsinīm ||7||
Vishishta-srishti-kaarineem vishaala-roopa-dhaarineem, mahodaraam vishaalineem bhajaami vindhya-vaasineem.
विशिष्ट सृष्टि रचनेवाली, विशाल रूप धारण करनेवाली, महान उदरवाली (विश्व को भीतर धारण करनेवाली), विशालिनी विन्ध्यवासिनी को मैं भजता हूँ।
I worship Vindhyavāsinī — maker of this wondrous creation, of vast embodied form, great-wombed (holding the universe within), the expansive one.
पुरन्दरादिसेवितां मुरादिवंशखण्डिनीम् । विशुद्धबुद्धिकारिणीं भजामि विन्ध्यवासिनीम् ॥ ८॥
purandarādi-sevitāṃ murādi-vaṃśa-khaṇḍinīm | viśuddha-buddhi-kāriṇīṃ bhajāmi vindhya-vāsinīm ||8||
Purandaraadi-sevitaam muraadi-vamsha-khandineem, vishuddha-buddhi-kaarineem bhajaami vindhya-vaasineem.
इन्द्र आदि देवों से सेवित, मुर आदि दैत्यवंशों का खण्डन करनेवाली, विशुद्ध बुद्धि प्रदान करनेवाली विन्ध्यवासिनी को मैं भजता हूँ।
I worship Vindhyavāsinī — served by Indra and the gods, destroyer of the lines of Mura and the demons, bestower of pure understanding.
Colophon ॥ इति श्रीविन्ध्येश्वरीस्तोत्रं सम्पूर्णम् ॥
|| iti śrī-vindhyeśvarī-stotraṃ sampūrṇam ||
Iti shree-vindhyeshvaree-stotram sampoornam.
इस प्रकार श्रीविन्ध्येश्वरी स्तोत्र सम्पूर्ण हुआ।
Thus ends the Śrī Vindhyeśvarī Stotram.