Backवापस

Shri Vishnu (Venkateshwara)

श्री वेङ्कटेश स्तोत्रम्

Shri Venkatesha Stotram

Traditional Śrīvaiṣṇava hymn to Lord Veṅkaṭeśvara of Tirumala, opening "kamalā-kuca-cūcuka"

Sung daily at Tirumala-Tirupati — adoring Veṅkaṭeśa as the supreme Deity beyond whom none exists, identifying him with Kṛṣṇa and Rāma, and closing with the pilgrim's plea that one service yield the fruit of perpetual service, and the kṣamā verse to the jewel of Śeṣācala.

कमलाकुचचूचुककुङ्कुमतो नियतारुणितातुलनीलतनो । कमलायतलोचन लोकपते विजयीभव वेङ्कटशैलपते ॥ १॥

kamalā-kuca-cūcuka-kuṅkumato niyatāruṇitātula-nīla-tano | kamalāyata-locana loka-pate vijayī-bhava veṅkaṭa-śaila-pate ||1||

Kamalaa-kucha-choochuka-kunkumato niyataarunitaatula-neela-tano, kamalaayata-lochana loka-pate vijayee-bhava Venkata-shaila-pate.

लक्ष्मी के वक्ष के कुंकुम से जिनका अनुपम नीला शरीर नित्य अरुणित रहता है — हे कमल-से विशाल नेत्रोंवाले, लोकपति, वेंकट पर्वत के स्वामी! आपकी विजय हो।

Your matchless dark-blue body ever reddened by the kuṅkuma from Kamalā's breast — O lotus-eyed Lord of the worlds, Master of the Veṅkaṭa hill, be victorious!

सचतुर्मुखषण्मुखपञ्चमुखप्रमुखाखिलदैवतमौलिमणे । शरणागतवत्सल सारनिधे परिपालय मां वृषशैलपते ॥ २॥

sa-caturmukha-ṣaṇmukha-pañcamukha-pramukhākhila-daivata-mauli-maṇe | śaraṇāgata-vatsala sāra-nidhe paripālaya māṃ vṛṣa-śaila-pate ||2||

Sa-chaturmukha-shanmukha-panchamukha-pramukhaakhila-daivata-mauli-mane, sharanaagata-vatsala saara-nidhe paripaalaya maam Vrisha-shaila-pate.

चतुर्मुख ब्रह्मा, षण्मुख कार्तिकेय और पंचमुख शिव आदि समस्त देवताओं के मुकुट की मणि! हे शरणागतवत्सल, सार के निधि, वृषशैल के स्वामी! मेरी रक्षा कीजिए।

Crest-jewel of all the gods — the four-faced Brahmā, six-faced Kārttikeya, five-faced Śiva and the rest! O cherisher of those who take refuge, treasury of all essence, Lord of Vṛṣaśaila — protect me.

अतिवेलतया तव दुर्विषहैरनुवेलकृतैरपराधशतैः । भरितं त्वरितं वृषशैलपते परया कृपया परिपाहि हरे ॥ ३॥

ati-velatayā tava durviṣahair-anuvela-kṛtair-aparādha-śataiḥ | bharitaṃ tvaritaṃ vṛṣa-śaila-pate parayā kṛpayā paripāhi hare ||3||

Ati-velatayaa tava durvishahair anuvela-kritair aparaadha-shataih, bharitam tvaritam Vrisha-shaila-pate parayaa kripayaa paripaahi Hare.

हे वृषशैलपति! असीम होने से दुःसह, प्रतिक्षण किये गये सैकड़ों अपराधों से भरे हुए मुझकी, हे हरि! अपनी परम कृपा से शीघ्र रक्षा कीजिए।

Laden as I am with hundreds of offences committed moment after moment, unbearable in their excess — O Lord of Vṛṣaśaila, O Hari, swiftly guard me with your supreme grace.

अधिवेङ्कटशैलमुदारमतेर्जनताभिमताधिकदानरतात् । परदेवतया गदितान्निगमैः कमलादयितान्न परं कलये ॥ ४॥

adhi-veṅkaṭa-śailam-udāra-mater-janatābhimatādhika-dāna-ratāt | para-devatayā gaditān-nigamaiḥ kamalā-dayitān-na paraṃ kalaye ||4||

Adhi-venkata-shailam udaara-mater janataabhimataadhika-daana-rataat, para-devatayaa gaditaan nigamaih kamalaa-dayitaan na param kalaye.

वेंकट पर्वत पर विराजमान, उदार बुद्धिवाले, लोगों की अभिलाषा से भी अधिक देने में रत, वेदों द्वारा परम देवता कहे गये, कमला (लक्ष्मी) के प्रियतम से बढ़कर मैं किसी को नहीं मानता।

Him who dwells on the Veṅkaṭa hill, generous of heart, delighting in giving more than people even desire, declared by the Vedas the supreme Deity, beloved of Kamalā — beyond him I acknowledge none.

कलवेणुरवावशगोपवधूशतकोटिवृतात्स्मरकोटिसमात् । प्रतिवल्लविकाभिमतात्सुखदात् वसुदेवसुतान्न परं कलये ॥ ५॥

kala-veṇu-ravāvaśa-gopa-vadhū-śata-koṭi-vṛtāt-smara-koṭi-samāt | prati-vallavikābhimatāt-sukhadāt vasudeva-sutān-na paraṃ kalaye ||5||

Kala-venu-ravaavasha-gopa-vadhoo-shata-koti-vritaat smara-koti-samaat, prati-vallavikaabhimataat sukhadaat Vasudeva-sutaan na param kalaye.

मधुर वेणु-नाद से वशीभूत सौ करोड़ गोपवधुओं से घिरे, करोड़ों कामदेवों के समान (सुन्दर), प्रत्येक गोपी के अभीष्ट, सुखदाता वसुदेव-पुत्र (कृष्ण) से बढ़कर मैं किसी को नहीं मानता।

Him who is surrounded by countless cowherd maidens enthralled by his sweet flute, lovely as ten million Kāmas, the darling of every gopī, the giver of joy — Vasudeva's son — beyond him I acknowledge none.

अभिरामगुणाकर दाशरथे जगदेकधनुर्धर धीरमते । रघुनायक राम रमेश विभो वरदो भव देव दयाजलधे ॥ ६॥

abhirāma-guṇākara dāśarathe jagad-eka-dhanurdhara dhīra-mate | raghu-nāyaka rāma rameśa vibho varado bhava deva dayā-jaladhe ||6||

Abhiraama-gunaakara daasharathe jagad-eka-dhanurdhara dheera-mate, raghu-naayaka Raama Ramesha vibho varado bhava deva dayaa-jaladhe.

हे मनोहर गुणों की खान, दशरथ-पुत्र, जगत के अद्वितीय धनुर्धर, धीर बुद्धिवाले! हे रघुनायक राम, रमेश, विभो, दया के सागर देव! वरदाता होइए।

O mine of charming virtues, son of Daśaratha, the world's one matchless archer, steadfast of mind! O leader of the Raghus, Rāma, Lord of Ramā, all-pervading one, ocean of mercy — be the giver of boons.

अवनीतनयाकमनीयकरं रजनीकरचारुमुखाम्बुरुहम् । रजनीचरराजतमोमिहिरं महनीयमहं रघुराममये ॥ ७॥

avanī-tanayā-kamanīya-karaṃ rajanī-kara-cāru-mukhāmburuham | rajanī-cara-rāja-tamo-mihiraṃ mahanīyam-ahaṃ raghu-rāmam-aye ||7||

Avanee-tanayaa-kamaneeya-karam rajanee-kara-chaaru-mukhaamburuham, rajanee-chara-raaja-tamo-mihiram mahaneeyam aham Raghu-raamam aye.

पृथ्वी की पुत्री सीता को प्रिय लगनेवाले हाथोंवाले, चन्द्रमा-से सुन्दर मुख-कमलवाले, निशाचरों के राजा (रावण) रूपी अन्धकार के लिए सूर्य-स्वरूप — उन महनीय रघुराम का मैं आश्रय लेता हूँ।

His hands dear to the Earth's daughter Sītā, his lotus face lovely as the moon, a sun to the darkness that was the king of night-rovers (Rāvaṇa) — to that venerable Rāma of the Raghus I turn.

सुमुखं सुहृदं सुलभं सुखदं स्वनुजं च सुकायममोघशरम् । अपहाय रघूद्वहमन्यमहं न कथञ्चन कञ्चन जातु भजे ॥ ८॥

su-mukhaṃ su-hṛdaṃ su-labhaṃ sukha-daṃ sv-anujaṃ ca su-kāyam-amogha-śaram | apahāya raghūdvaham-anyam-ahaṃ na kathañcana kañcana jātu bhaje ||8||

Su-mukham su-hridam su-labham sukha-dam sv-anujam cha su-kaayam amogha-sharam, apahaaya raghoodvaham anyam aham na kathanchana kanchana jaatu bhaje.

सुन्दर मुखवाले, सुहृद, सुलभ, सुखदाता, उत्तम अनुज (लक्ष्मण) से युक्त, सुन्दर शरीरवाले, अमोघ बाणवाले रघुकुल-धुरंधर (राम) को छोड़कर मैं किसी अन्य का कभी, किसी प्रकार भी भजन नहीं करता।

Fair of face, true of heart, easy of access, giver of joy, with his noble younger brother, beautiful of form, his arrows never failing — forsaking that bearer of the Raghu line, never in any way do I worship any other.

विना वेङ्कटेशं न नाथो न नाथः सदा वेङ्कटेशं स्मरामि स्मरामि । हरे वेङ्कटेश प्रसीद प्रसीद प्रियं वेङ्कटेश प्रयच्छ प्रयच्छ ॥ ९॥

vinā veṅkaṭeśaṃ na nātho na nāthaḥ sadā veṅkaṭeśaṃ smarāmi smarāmi | hare veṅkaṭeśa prasīda prasīda priyaṃ veṅkaṭeśa prayaccha prayaccha ||9||

Vinaa Venkatesham na naatho na naathah, sadaa Venkatesham smaraami smaraami; Hare Venkatesha praseeda praseeda, priyam Venkatesha prayachchha prayachchha.

वेंकटेश के बिना कोई नाथ नहीं, कोई नाथ नहीं; मैं सदा वेंकटेश का स्मरण करता हूँ, स्मरण करता हूँ। हे हरि वेंकटेश! प्रसन्न होइए, प्रसन्न होइए; हे वेंकटेश! अभीष्ट प्रदान कीजिए, प्रदान कीजिए।

Without Veṅkaṭeśa there is no lord, no lord at all; ever I remember Veṅkaṭeśa, I remember him. O Hari Veṅkaṭeśa, be gracious, be gracious; O Veṅkaṭeśa, grant what is dear, O grant it!

अहं दूरतस्ते पदाम्भोजयुग्मप्रणामेच्छयाऽऽगत्य सेवां करोमि । सकृत्सेवया नित्यसेवाफलं त्वं प्रयच्छ प्रयच्छ प्रभो वेङ्कटेश ॥ १०॥

ahaṃ dūratas-te padāmbhoja-yugma-praṇāmecchayā''gatya sevāṃ karomi | sakṛt-sevayā nitya-sevā-phalaṃ tvaṃ prayaccha prayaccha prabho veṅkaṭeśa ||10||

Aham dooratas te padaambhoja-yugma-pranaamechchhayaa''gatya sevaam karomi, sakrit-sevayaa nitya-sevaa-phalam tvam prayachchha prayachchha prabho Venkatesha.

मैं दूर से, आपके चरण-कमल-युगल को प्रणाम करने की इच्छा से आकर सेवा करता हूँ; हे प्रभो वेंकटेश! एक बार की सेवा से ही नित्य-सेवा का फल मुझे प्रदान कीजिए, प्रदान कीजिए।

From afar I have come, longing to bow to your two lotus feet, and I offer my service; O Lord Veṅkaṭeśa, for this single service grant me, O grant me, the fruit of perpetual service.

Kṣamā-prārthanā

अज्ञानिना मया दोषानशेषान्विहितान् हरे । क्षमस्व त्वं क्षमस्व त्वं शेषशैलशिखामणे ॥ ११॥

ajñāninā mayā doṣān-aśeṣān-vihitān hare | kṣamasva tvaṃ kṣamasva tvaṃ śeṣa-śaila-śikhā-maṇe ||11||

Ajnaaninaa mayaa doshaan asheshaan vihitaan Hare, kshamasva tvam kshamasva tvam Shesha-shaila-shikhaa-mane.

हे हरि! मुझ अज्ञानी द्वारा किये गये समस्त दोषों को क्षमा कीजिए, क्षमा कीजिए — हे शेषशैल (शेषाचल) के शिखर की मणि!

O Hari! Forgive, O forgive all the faults committed by me in my ignorance — O crest-jewel of the Śeṣa hill!

Colophon

॥ इति श्रीवेङ्कटेशस्तोत्रं सम्पूर्णम् ॥

|| iti śrī-veṅkaṭeśa-stotraṃ sampūrṇam ||

Iti Shri-Venkatesha-stotram sampoornam.

इस प्रकार श्रीवेंकटेश स्तोत्र सम्पूर्ण हुआ।

Thus ends the Śrī Veṅkaṭeśa Stotram.

Frequently asked questions

What is the Shri Venkatesha Stotram?

Shri Venkatesha Stotram (श्री वेङ्कटेश स्तोत्रम्) is a stotram dedicated to Vishnu (Venkateshwara). A Stotram is a hymn of praise in Sanskrit verse that glorifies a deity and is recited to earn merit and the deity's grace.

Which deity is the Shri Venkatesha Stotram dedicated to?

The Shri Venkatesha Stotram is dedicated to Vishnu (Venkateshwara).

Is the Shri Venkatesha Stotram available in Hindi and English?

Yes. On Adiveda the Shri Venkatesha Stotram is given verse by verse in Devanagari (the original Hindi/Sanskrit script) with Roman (IAST) transliteration, simple phonetics and a clear English meaning, so you can read, pronounce and understand every line.

What is the source of the Shri Venkatesha Stotram?

The Shri Venkatesha Stotram is drawn from Traditional Śrīvaiṣṇava hymn to Lord Veṅkaṭeśvara of Tirumala, opening "kamalā-kuca-cūcuka".

Can I read the Shri Venkatesha Stotram online for free?

Yes - the Shri Venkatesha Stotram is free to read online at Adiveda, formatted for mobile, for devotees in India and around the world.