Shiva (as one with Rama / Vishnu)
श्री शिवरामाष्टकम्
Śrī Śiva-Rāmāṣṭakam
A devotional hymn by Rāmānanda Svāmī (ten verses with a phala-śruti) that invokes Shiva and Rama–Vishnu as one supreme Lord; its refrain 'śiva hare vijayaṃ kuru me varam' means 'O Shiva, O Hari, grant me the boon of victory.'
By addressing the one Lord through the names of both Shiva and Rama, the stotra expresses the non-difference of Hari and Hara. Recited at dawn with a one-pointed mind, it is said to bestow victory in every endeavour and the nearness of Vishnu.
॥ ॐ ॥
1 शिवहरे शिवराम सखे प्रभो त्रिविधताप-निवारण हे विभो।
अज जनेश्वर यादव पाहि मां शिव हरे विजयं कुरु मे वरम्॥१॥
śivahare śivarāma sakhe prabho trividhatāpa-nivāraṇa he vibho |
aja janeśvara yādava pāhi māṃ śiva hare vijayaṃ kuru me varam ||1||
shivahare shivarama sakhe prabho trividhatapa-nivarana he vibho |
aja janeshvara yadava pahi mam shiva hare vijayam kuru me varam ||1||
हे शिव, हे हरि, हे राम, हे सखा, हे प्रभु; हे तीनों तापों के निवारक, हे विभु; हे अज (अजन्मा), हे जनेश्वर, हे यादव, मेरी रक्षा करो। हे शिव, हे हरि, मुझे विजय का वर दो।
O Shiva, O Hari, O Rama, O friend, O Lord; O remover of the three kinds of suffering, O all-pervading one; O unborn one, O lord of beings, O Yadava, protect me. O Shiva, O Hari, grant me the boon of victory.
2 कमललोचन राम दयानिधे हर गुरो गजरक्षक गोपते।
शिवतनो भव शङ्कर पाहि मां शिव हरे विजयं कुरु मे वरम्॥२॥
kamala-locana rāma dayānidhe hara guro gaja-rakṣaka go-pate |
śiva-tano bhava śaṅkara pāhi māṃ śiva hare vijayaṃ kuru me varam ||2||
kamala-lochana rama dayanidhe hara guro gaja-rakshaka go-pate |
shiva-tano bhava shankara pahi mam shiva hare vijayam kuru me varam ||2||
हे कमलनयन राम, हे दयानिधि; हे हर, हे गुरु, हे गजराज के रक्षक, हे गोपते (गोविन्द); हे शिवस्वरूप शंकर, प्रसन्न होकर मेरी रक्षा करो। हे शिव, हे हरि, मुझे विजय का वर दो।
O lotus-eyed Rama, O treasure of compassion; O Hara, O Guru, O protector of the elephant (Gajendra), O lord of cows; O auspicious-formed Shankara, be gracious and protect me. O Shiva, O Hari, grant me the boon of victory.
3 स्वजनरञ्जन मङ्गलमन्दिर भजति तं पुरुषं परं पदम्।
भवति तस्य सुखं परमाद्भुतं शिव हरे विजयं कुरु मे वरम्॥३॥
svajana-rañjana maṅgala-mandira bhajati taṃ puruṣaṃ paraṃ padam |
bhavati tasya sukhaṃ paramādbhutaṃ śiva hare vijayaṃ kuru me varam ||3||
svajana-ranjana mangala-mandira bhajati tam purusham param padam |
bhavati tasya sukham paramadbhutam shiva hare vijayam kuru me varam ||3||
हे अपने भक्तजनों को आनन्द देनेवाले, हे मंगल के धाम; जो पुरुष आपका भजन करता है वह परम पद को प्राप्त होता है, और उसका सुख परम अद्भुत हो जाता है। हे शिव, हे हरि, मुझे विजय का वर दो।
O delight of your devotees, O temple of all auspiciousness; the person who worships you attains the supreme state, and his joy becomes supremely wondrous. O Shiva, O Hari, grant me the boon of victory.
4 जय युधिष्ठिर-वल्लभ भूपते जय जयार्जित-पुण्यपयोनिधे।
जय कृपामय कृष्ण नमोऽस्तु ते शिव हरे विजयं कुरु मे वरम्॥४॥
jaya yudhiṣṭhira-vallabha bhūpate jaya jayārjita-puṇya-payonidhe |
jaya kṛpāmaya kṛṣṇa namo'stu te śiva hare vijayaṃ kuru me varam ||4||
jaya yudhishthira-vallabha bhupate jaya jayarjita-punya-payonidhe |
jaya kripamaya krishna namo'stu te shiva hare vijayam kuru me varam ||4||
हे युधिष्ठिर के प्रिय, हे राजन, आपकी जय हो! हे विजयों से अर्जित पुण्य के सागर, जय हो! हे कृपामय कृष्ण, आपको नमस्कार है, जय हो! हे शिव, हे हरि, मुझे विजय का वर दो।
Victory to you, beloved of Yudhishthira, O sovereign! Victory, O ocean of merit won through your conquests! Victory, O compassionate Krishna — salutations to you! O Shiva, O Hari, grant me the boon of victory.
5 भवविमोचन माधव मापते सुकवि-मानस हंस शिवारते।
जनकजारत माधव रक्ष मां शिव हरे विजयं कुरु मे वरम्॥५॥
bhava-vimocana mādhava mā-pate sukavi-mānasa haṃsa śivā-rate |
janaka-jā-rata mādhava rakṣa māṃ śiva hare vijayaṃ kuru me varam ||5||
bhava-vimochana madhava ma-pate sukavi-manasa hamsa shiva-rate |
janaka-ja-rata madhava raksha mam shiva hare vijayam kuru me varam ||5||
हे संसार-बन्धन से मुक्त करनेवाले माधव, हे रमापति (लक्ष्मीपति); हे सुकवियों के मानस-सरोवर के हंस, हे पार्वती के प्रिय; हे जनकनन्दिनी (सीता) में अनुरक्त माधव, मेरी रक्षा करो। हे शिव, हे हरि, मुझे विजय का वर दो।
O liberator from the bonds of existence, O Madhava, O consort of Lakshmi; O swan gliding in the lake of good poets' minds, O beloved of Parvati; O Madhava devoted to Janaka's daughter (Sita), protect me. O Shiva, O Hari, grant me the boon of victory.
6 अवनि-मण्डल-मङ्गल मापते जलद सुन्दर राम रमापते।
निगम-कीर्ति-गुणार्णव गोपते शिव हरे विजयं कुरु मे वरम्॥६॥
avani-maṇḍala-maṅgala mā-pate jalada sundara rāma ramā-pate |
nigama-kīrti-guṇārṇava go-pate śiva hare vijayaṃ kuru me varam ||6||
avani-mandala-mangala ma-pate jalada sundara rama rama-pate |
nigama-kirti-gunarnava go-pate shiva hare vijayam kuru me varam ||6||
हे समस्त पृथ्वी-मण्डल का मंगल करनेवाले, हे रमापति; हे मेघ-से सुन्दर श्याम राम, हे रमा (लक्ष्मी) के स्वामी; हे वेदों में कीर्तित गुणों के सागर, हे गोपते। हे शिव, हे हरि, मुझे विजय का वर दो।
O bringer of blessing to the whole circle of the earth, O lord of Lakshmi; O Rama beautiful as a rain-laden cloud, O consort of Rama; O ocean of virtues whose glory the Vedas sing, O lord of cows. O Shiva, O Hari, grant me the boon of victory.
7 पतित-पावन-नाममयी लता तव यशो विमलं परिगीयते।
तदपि माधव मां किमुपेक्षसे शिव हरे विजयं कुरु मे वरम्॥७॥
patita-pāvana-nāma-mayī latā tava yaśo vimalaṃ parigīyate |
tadapi mādhava māṃ kim upekṣase śiva hare vijayaṃ kuru me varam ||7||
patita-pavana-nama-mayi lata tava yasho vimalam parigiyate |
tadapi madhava mam kim upekshase shiva hare vijayam kuru me varam ||7||
हे 'पतित-पावन' नाम-रूपी लता; आपका निर्मल यश सर्वत्र गाया जाता है — फिर भी, हे माधव, आप मेरी उपेक्षा क्यों करते हैं? हे शिव, हे हरि, मुझे विजय का वर दो।
O blossoming vine that is the very name 'Purifier of the Fallen'; your spotless glory is sung everywhere — yet, O Madhava, why do you neglect me? O Shiva, O Hari, grant me the boon of victory.
8 अमर तापर देव रमापते विनयतस्तव नाम धनोपमम्।
मयि कथं करुणार्णव जायते शिव हरे विजयं कुरु मे वरम्॥८॥
amara tāpara deva ramā-pate vinayatas tava nāma dhanopamam |
mayi kathaṃ karuṇārṇava jāyate śiva hare vijayaṃ kuru me varam ||8||
amara tapara deva rama-pate vinayatas tava nama dhanopamam |
mayi katham karunarnava jayate shiva hare vijayam kuru me varam ||8||
हे अमरों (देवताओं) से पूजित देव, हे रमापति; विनयपूर्वक मैं आपके नाम को धन के समान धारण करता हूँ — हे करुणासागर, मुझ पर कब करुणा उपजेगी? हे शिव, हे हरि, मुझे विजय का वर दो।
O God adored by the immortals, O consort of Lakshmi; humbly I hold your name dear as treasure — O ocean of compassion, when will your mercy arise toward me? O Shiva, O Hari, grant me the boon of victory.
9 हनुमतः प्रिय चापकर प्रभो सुरसरिद्-धृतशेखर हे गुरो।
मम विभो किमु विस्मरणं कृतं शिव हरे विजयं कुरु मे वरम्॥९॥
hanumataḥ priya cāpa-kara prabho sura-sarid-dhṛta-śekhara he guro |
mama vibho kimu vismaraṇaṃ kṛtaṃ śiva hare vijayaṃ kuru me varam ||9||
hanumatah priya chapa-kara prabho sura-sarid-dhrita-shekhara he guro |
mama vibho kimu vismaranam kritam shiva hare vijayam kuru me varam ||9||
हे हनुमान के प्रिय, हाथ में धनुष धारण करनेवाले प्रभु; हे सिर पर देवनदी (गंगा) धारण करनेवाले गुरु; हे विभु, आपने मुझे क्यों भुला दिया? हे शिव, हे हरि, मुझे विजय का वर दो।
O Lord dear to Hanuman, bearing the bow in your hand; O Guru who holds the heavenly river (Ganga) upon your crest; O all-pervading one, why have you forgotten me? O Shiva, O Hari, grant me the boon of victory.
10 नरहरेति परं जनसुन्दरं पठति यः शिवरामकृतस्तवम्।
विशति राम-रमाचरणाम्बुजे शिव हरे विजयं कुरु मे वरम्॥१०॥
nara-hareti paraṃ jana-sundaraṃ paṭhati yaḥ śiva-rāma-kṛta-stavam |
viśati rāma-ramā-caraṇāmbuje śiva hare vijayaṃ kuru me varam ||10||
nara-hareti param jana-sundaram pathati yah shiva-rama-krita-stavam |
vishati rama-rama-charanambuje shiva hare vijayam kuru me varam ||10||
जो मनुष्य 'नरहरि' का परम भाव से स्मरण करते हुए, शिव-राम द्वारा रचित इस जन-मनोहर स्तोत्र का पाठ करता है, वह राम और रमा (लक्ष्मी) के चरण-कमलों में प्रवेश पाता है। हे शिव, हे हरि, मुझे विजय का वर दो।
Whoever recites this hymn — lovely to all people — composed by Shiva-Rama, calling supremely upon 'Nara-Hari', enters the lotus-feet of Rama and Rama (Lakshmi). O Shiva, O Hari, grant me the boon of victory.
Phala-śruti प्रातरुत्थाय यो भक्त्या पठेदेकाग्रमानसः।
विजयो जायते तस्य विष्णुसान्निध्यमाप्नुयात्॥११॥
prātar utthāya yo bhaktyā paṭhed ekāgra-mānasaḥ |
vijayo jāyate tasya viṣṇu-sānnidhyam āpnuyāt ||11||
pratar utthaya yo bhaktya pathed ekagra-manasah |
vijayo jayate tasya vishnu-sannidhyam apnuyat ||11||
जो प्रातःकाल उठकर भक्ति और एकाग्र मन से इसका पाठ करता है — उसे विजय प्राप्त होती है और वह विष्णु का सान्निध्य पा लेता है।
Whoever rises at dawn and recites this with devotion and a one-pointed mind — victory becomes his, and he attains nearness to Vishnu.
Colophon ॥ इति श्रीरामानन्दस्वामिना विरचितं श्रीशिवरामाष्टकं सम्पूर्णम् ॥
|| iti śrī-rāmānanda-svāminā viracitaṃ śrī-śivarāmāṣṭakaṃ sampūrṇam ||
|| iti shri-ramananda-svamina virachitam shri-shivaramashtakam sampurnam ||
इस प्रकार श्री रामानन्द स्वामी द्वारा रचित श्रीशिवरामाष्टक सम्पूर्ण हुआ।
Thus concludes the Shiva-Ramashtakam composed by Shri Ramananda Swami.