Backवापस

Maa Durga

महिषासुरमर्दिनिस्तोत्रम् (अयि गिरिनन्दिनि)

Mahishasura Mardini Stotram

By Ramakrishna Kavi. These 21 core verses (inner numbers 1–21) are drawn from the 30-verse Bhagavatīpadyapuṣpāñjalī. The stotra is incorrectly attributed to Shankaracharya in popular tradition; its absence from Shankaracharya's complete works and specialized scholarship confirm Ramakrishna Kavi as author. Source: sanskritdocuments.org/doc_devii/mahisha.html; transliterated by A. Hudli and G. Ramkumar; proofread by Sunder Hattangadi and Rajani Arjun Shankar.

One of the most celebrated hymns of the goddess Durga as Mahishasura Mardini (the slayer of the buffalo-demon). Each of the 21 verses ends with the same resonant refrain: "Jaya jaya he Mahishasura-Mardini, Ramyakapardini, Shailasute" — Victory to the slayer of Mahishasura, the beautiful-locked daughter of the mountain. The verses range from the exhilaration of cosmic battle to intimate devotional lyric, and are famous for their intricate alliterative Sanskrit.

Aigiri Nandini — 21 Verses (Mahishasura Mardini Stotram)

अयि गिरिनन्दिनि नन्दितमेदिनि विश्वविनोदिनि नन्दनुते ।
गिरिवरविन्ध्यशिरोधिनिवासिनि विष्णुविलासिनि जिष्णुनुते ।
भगवति हे शितिकण्ठकुटुम्बिनि भूरिकुटुम्बिनि भूरिकृते ।
जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते ॥ १॥

ayi girinandini nandita-medini viśva-vinodini nanda-nute |
girivara-vindhya-śiro-dhini-vāsini viṣṇu-vilāsini jiṣṇu-nute |
bhagavati he śiti-kaṇṭha-kuṭumbini bhūri-kuṭumbini bhūri-kṛte |
jaya jaya he mahiṣāsura-mardini ramyakapardini śailasute

Ayi girinandini nandita-medini vishva-vinodini nandanute — Jaya jaya he Mahishasura-Mardini, Ramyakapardini, Shailasute

हे पर्वतराज की पुत्री, पृथ्वी को आनन्दित करनेवाली, विश्व का विनोद करनेवाली, नन्द से वन्दित! विन्ध्य के श्रेष्ठ शिखर पर निवास करनेवाली, विष्णु की लीला-शक्ति, विजयशील इन्द्र से नमस्कृत! हे भगवति, नीलकण्ठ शिव की गृहिणी, विशाल कुटुम्बवाली, प्रचुर कल्याण करनेवाली! जय जय हे महिषासुरमर्दिनी, रम्य जटाधारिणी शैलसुते!

O daughter of the mountain, who brings joy to the earth and delight to the universe, praised by Nanda; who dwells on the Vindhya peaks, who sports with Vishnu, who is praised by Indra; O Bhagavati, consort of the blue-throated Shiva, nurturing vast families, the maker of all abundance — Victory, victory to you — O slayer of Mahishasura, O one with beautiful braided locks, O daughter of the mountain! (This refrain closes every verse.)

सुरवरवर्षिणि दुर्धरधर्षिणि दुर्मुखमर्षिणि हर्षरते ।
त्रिभुवनपोषिणि शङ्करतोषिणि किल्बिषमोषिणि घोषरते ।
दनुजनिरोषिणि दितिसुतरोषिणि दुर्मदशोषिणि सिन्धुसुते ।
जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते ॥ २॥

suravara-varṣiṇi durdhara-dharṣiṇi durmukha-marṣiṇi harṣa-rate |
tri-bhuvana-poṣiṇi śaṅkara-toṣiṇi kilbiṣa-moṣiṇi ghoṣa-rate |
danuja-niroṣiṇi diti-suta-roṣiṇi durmada-śoṣiṇi sindhu-sute |
jaya jaya he mahiṣāsura-mardini ramyakapardini śailasute

Suravara-varshini durdhara-dharshini durmukha-marshini harsha-rate — Jaya jaya he Mahishasura-Mardini

देवश्रेष्ठों पर वरदान बरसानेवाली, दुर्धर का धर्षण करनेवाली, दुर्मुख को सहन न करनेवाली, हर्ष में रत! तीनों भुवनों का पोषण करनेवाली, शंकर को संतुष्ट करनेवाली, पापों को हर लेनेवाली, जय-घोष में रमनेवाली! दानवों पर रोष और दिति-पुत्रों पर क्रोध करनेवाली, दुर्मद का शोषण करनेवाली, हे सिन्धु-पुत्री! जय जय हे महिषासुरमर्दिनी, रम्य जटाधारिणी शैलसुते!

O you who rain blessings on the foremost gods, who crushes the arrogant, who is patient with the foul-mouthed, who delights in joy; who nourishes the three worlds, pleases Shankara, removes all sins, and revels in sacred sound; who pours wrath on the Danu-born, burns the sons of Diti with fury, and dries up the arrogant — O daughter of the ocean.

अयि जगदम्ब मदम्ब कदम्बवनप्रियवासिनि हासरते ।
शिखरिशिरोमणितुङ्गहिमालयशृङ्गनिजालयमध्यगते ।
मधुमधुरे मधुकैटभगञ्जिनि कैटभभञ्जिनि रासरते ।
जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते ॥ ३॥

ayi jagadamba madamba kadamba-vana-priya-vāsini hāsa-rate |
śikhari-śiromaṇi-tuṅga-himālaya-śṛṅga-nijālaya-madhyagate |
madhu-madhure madhu-kaiṭabha-gañjini kaiṭabha-bhañjini rāsa-rate |
jaya jaya he mahiṣāsura-mardini ramyakapardini śailasute

Ayi jagadamba madamba kadamba-vana-priya-vasini hasa-rate — Jaya jaya he Mahishasura-Mardini

हे जगदम्बा, मेरी माता! कदम्ब-वन में प्रेमपूर्वक वास करनेवाली, हास में रमनेवाली! पर्वतों के शिरोमणि उच्च हिमालय के शृंग पर बने अपने आलय के मध्य विराजनेवाली! मधु-सी मधुर, मधु-कैटभ को धिक्कारनेवाली, कैटभ का भंजन करनेवाली, रास में रमनेवाली! जय जय हे महिषासुरमर्दिनी, रम्य जटाधारिणी शैलसुते!

O mother of the world, my mother, who loves to dwell in kadamba groves and delights in laughter; who abides at the crown-jewel peak of the towering Himalayas; O sweetest of the sweet, who humbled Madhu and Kaitabha, who delights in the Rasa dance.

अयि शतखण्डविखण्डितरुण्डवितुण्डितशुण्डगजाधिपते ।
रिपुगजगण्डविदारणचण्डपराक्रमशुण्डमृगाधिपते ।
निजभुजदण्डनिपातितखण्डविपातितमुण्डभटाधिपते ।
जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते ॥ ४॥

ayi śata-khaṇḍa-vikhaṇḍita-ruṇḍa-vituṇḍita-śuṇḍa-gajādhipate |
ripu-gaja-gaṇḍa-vidāraṇa-caṇḍa-parākrama-śuṇḍa-mṛgādhipate |
nija-bhuja-daṇḍa-nipātita-khaṇḍa-vipātita-muṇḍa-bhaṭādhipate |
jaya jaya he mahiṣāsura-mardini ramyakapardini śailasute

Ayi shatakhanda-vikhandita-runda-vitundita-shunda-gajadhipate — Jaya jaya he Mahishasura-Mardini

शत्रुओं के धड़ों को सौ खण्डों में काटनेवाली और गजराजों की सूँड़ें छिन्न करनेवाली! शत्रु-गजों के गण्डस्थल विदीर्ण करने में प्रचण्ड पराक्रमी सिंह पर आरूढ़! अपने भुजदण्ड के प्रहार से मुण्डासुर जैसे सेनापतियों के खण्ड-खण्ड कर गिरानेवाली! जय जय हे महिषासुरमर्दिनी, रम्य जटाधारिणी शैलसुते!

O Lady of the great elephant whose trunk hurls down the dismembered bodies of enemies in a hundred fragments; O Lady of the lion whose mighty strength tears open the temples of enemy elephants; O Lady before whom warrior-bodies are felled by the staff of your own arms.

अयि रणदुर्मदशत्रुवधोदितदुर्धरनिर्जरशक्तिभृते ।
चतुरविचारधुरीणमहाशिवदूतकृतप्रमथाधिपते ।
दुरितदुरीहदुराशयदुर्मतिदानवदूतकृतान्तमते ।
जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते ॥ ५॥

ayi raṇa-durmada-śatru-vadhod-ita-durdha-ra-nirjara-śakti-bhṛte |
catura-vicāra-dhurīṇa-mahā-śiva-dūta-kṛta-pramathādhipate |
durita-durīha-durāśaya-durmati-dānava-dūta-kṛtānta-mate |
jaya jaya he mahiṣāsura-mardini ramyakapardini śailasute

Ayi ranadurmmada-shatru-vadhod-ita-durdhara-nirjara-shakti-bhrite — Jaya jaya he Mahishasura-Mardini

रण में मदोन्मत्त शत्रुओं के वध के लिए दुर्धर दैवी शक्तियाँ धारण करनेवाली! चतुर विचार में अग्रणी महाशिवदूती बनकर प्रमथगणों की अधिपति बननेवाली! पापी, दुष्ट-इच्छा और दुराशयवाले दुर्मति दानव-दूतों के लिए काल-रूपा! जय जय हे महिषासुरमर्दिनी, रम्य जटाधारिणी शैलसुते!

O bearer of the irresistible divine power that arose through the slaying of the battle-arrogant enemies; O leader of the Pramathas, appointed by the shrewd Shiva-emissary; O you who are death itself to the messengers of the evil-minded, ill-disposed, sinful demon.

अयि शरणागतवैरिवधूवरवीरवराभयदायकरे ।
त्रिभुवनमस्तकशूलविरोधिशिरोधिकृतामलशूलकरे ।
दुमिदुमितामरदुन्दुभिनादमहोमुखरीकृततिग्मकरे ।
जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते ॥ ६॥

ayi śaraṇāgata-vairi-vadhū-vara-vīra-varābhaya-dāyakare |
tri-bhuvana-mastaka-śūla-virodhi-śiro-dhikṛtāmala-śūlakare |
dumi-dumitāmara-dundubhi-nāda-maho-mukharīkṛta-tigma-kare |
jaya jaya he mahiṣāsura-mardini ramyakapardini śailasute

Ayi sharanaagata-vairi-vadhoo-vara-veera-varabhaya-dayakare — Jaya jaya he Mahishasura-Mardini

शरणागत वैरियों की वधुओं और उनके वीर पतियों को भी अभय देनेवाले करोंवाली! तीनों भुवनों के लिए शूल बने विरोधियों के सिरों पर निर्मल त्रिशूल धारण करनेवाली! दुमि-दुमि बजते देव-दुन्दुभियों के महानाद से दिशाओं को मुखरित करनेवाली! जय जय हे महिषासुरमर्दिनी, रम्य जटाधारिणी शैलसुते!

O you who grant the boon of fearlessness to the brave husbands of enemies' wives who take refuge; O bearer of the pure trident that subdues the very heads that oppose the three worlds; O you whose great might resounds with the loud thundering of the gods' kettledrums.

अयि निजहुँकृतिमात्रनिराकृतधूम्रविलोचनधूम्रशते ।
समरविशोषितशोणितबीजसमुद्भवशोणितबीजलते ।
शिवशिव शुम्भनिशुम्भमहाहवतर्पितभूतपिशाचरते ।
जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते ॥ ७॥

ayi nija-huṃkṛti-mātra-nirākṛta-dhūmravilocana-dhūmraśate |
samara-viśoṣita-śoṇita-bīja-samudbhava-śoṇita-bījalate |
śiva-śiva śumbha-niśumbha-mahāhava-tarpita-bhūta-piśācarate |
jaya jaya he mahiṣāsura-mardini ramyakapardini śailasute

Ayi nija-humkrti-matra-nirakrita-dhumravilochana-dhumrashate — Jaya jaya he Mahishasura-Mardini

अपनी हुंकार-मात्र से धूम्रलोचन को धुएँ के सौ कणों में उड़ा देनेवाली! समर में रक्तबीज के रक्त से उपजी रक्तबीज-लता को सुखा डालनेवाली! शुम्भ-निशुम्भ के महायुद्ध में भूत-पिशाचों को तृप्त करनेवाली — शिव! शिव! जय जय हे महिषासुरमर्दिनी, रम्य जटाधारिणी शैलसुते!

O you who dispelled the smoke-eyed demon (Dhumralochana) and his hundred-fold darkness with a mere fierce hum; O creeper from whose seed Raktabija's blood sprouted but was dried up in battle; O you who delight in the spirits satisfied by the great battle-feast of Shumbha and Nishumbha.

धनुरनुषङ्गरणक्षणसङ्गपरिस्फुरदङ्गनटत्कटके ।
कनकपिशङ्गपृषत्कनिषङ्गरसद्भटशृङ्गहतावटुके ।
कृतचतुरङ्गबलक्षितिरङ्गघटद्बहुरङ्गरटद्बटुके ।
जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते ॥ ८॥

dhanur-anuṣaṅga-raṇa-kṣaṇa-saṅga-parisphurad-aṅga-naṭat-kaṭake |
kanaka-piśaṅga-pṛṣatka-niṣaṅga-rasad-bhaṭa-śṛṅga-hatāvaṭuke |
kṛta-catur-aṅga-bala-kṣiti-raṅga-ghaṭad-bahu-raṅga-raṭad-baṭuke |
jaya jaya he mahiṣāsura-mardini ramyakapardini śailasute

Dhanuranushanga-ranakshana-sanga-parisphurad-anga-natat-katake — Jaya jaya he Mahishasura-Mardini

धनुष की टंकार के साथ रण-क्षण के संग में जिनके अंगों के कड़े-नूपुर थिरकते नाच उठते हैं! स्वर्ण-पिंगल बाणों के झनझनाते तरकश से गरजते शत्रु-भटों के मुखिया का वध करनेवाली! चतुरंगिणी सेना से भरे रण-रंगमंच पर अनेक रूपों में चीखते भटों के बीच (विजयिनी)! जय जय हे महिषासुरमर्दिनी, रम्य जटाधारिणी शैलसुते!

O you whose armlet dances with quivering limbs in the thrilling union of the battle-moment with the bow; O little warrior struck by golden arrows shot from quivers, singing of enemy heroes; O spirited young hero creating the battlefield of the four-fold army in many formations.

सुरललनाततथेयितथेयितथाभिनयोत्तरनृत्यरते ।
हासविलासहुलासमयि प्रणतार्तजनेऽमितप्रेमभरे ।
धिमिकिटधिक्कटधिकटधिमिध्वनिधीरमृदङ्गनिनादरते ।
जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते ॥ ९॥

sura-lalanā-tata-theyita-theyita-thā-abhinayottara-nṛtya-rate |
hāsa-vilāsa-hulāsa-mayi praṇatārta-jane'mita-prema-bhare |
dhimikiṭadhikkaṭadhikaṭadhimi-dhvani-dhīra-mṛdaṅga-ninādara-te |
jaya jaya he mahiṣāsura-mardini ramyakapardini śailasute

Sura-lalanaa-tata-theyita-theyita-thaa-abhinayottara-nritya-rate — Jaya jaya he Mahishasura-Mardini

देव-ललनाओं के “तथेयि-तथेयि” अभिनय के साथ श्रेष्ठ नृत्य में रमनेवाली! हास-विलास-उल्लासमयी, प्रणत आर्तजनों पर अपार प्रेम रखनेवाली! “धिमिकिट-धिक्कट” बजते गम्भीर मृदंग के निनाद में रमनेवाली! जय जय हे महिषासुरमर्दिनी, रम्य जटाधारिणी शैलसुते!

O you who delight in the dance of celestial maidens performing expressive movements of 'tha, they, tha, thā'; O you full of sportive laughter, filled with infinite love for the prostrate and suffering devotees; O you who delight in the resonant 'dhimikiṭa dhikkaṭa' beat of the steady mridanga.

जय जय जप्यजये जयशब्दपरस्तुतितत्परविश्वनुते ।
झणझणझिञ्झिमिझङ्कृतनूपुरसिञ्जितमोहितभूतपते ।
नटितनटार्धनटीनटनायकनाटितनाट्यसुगानरते ।
जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते ॥ १०॥

jaya jaya japya-jaye jaya-śabda-para-stuti-tatpara-viśva-nute |
jhaṇa-jhaṇa-jhiñjhimi-jhaṅkṛta-nūpura-siñjita-mohita-bhūtapate |
naṭita-naṭārdha-naṭī-naṭa-nāyaka-nāṭita-nāṭya-sugāna-rate |
jaya jaya he mahiṣāsura-mardini ramyakapardini śailasute

Jaya jaya japya-jaye jaya-shabda-para-stuti-tatpara-vishvanute — Jaya jaya he Mahishasura-Mardini

हे जप करने योग्य जयवाली! “जय-जय” शब्द की परा स्तुति में तत्पर विश्व से वन्दित! झन-झन झंकृत नूपुरों की रुनझुन से भूतपति शिव को मोहित करनेवाली! अर्धनारीश्वर-नाट्य में नट-नायक शिव के साथ नटी बनकर नृत्य और सुगान में रमनेवाली! जय जय हे महिषासुरमर्दिनी, रम्य जटाधारिणी शैलसुते!

O you who are praised by the whole world devoted to the highest glorification with the words of victory upon victory; O Lord of beings enchanted by the jingling 'jhana jhana jhinjhimi' of your anklets; O who delights in the exquisite singing and divine dance led by the actor and the half-dancer.

अयि सुमनःसुमनः सुमनः सुमनः सुमनोहरकान्तियुते ।
श्रितरजनीरजनीरजनीरजनीरजनीकरवक्त्रवृते ।
सुनयनविभ्रमरभ्रमरभ्रमरभ्रमरभ्रमराधिपते ।
जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते ॥ ११॥

ayi sumanah-sumanaḥ-sumanaḥ-sumanaḥ-sumano-hara-kānti-yute |
śrita-rajanī-rajanī-rajanī-rajanī-rajanī-kara-vaktra-vṛte |
sunayan-vibhrama-ra-bhramara-bhramara-bhramara-bhramarādhipate |
jaya jaya he mahiṣāsura-mardini ramyakapardini śailasute

Ayi sumanah-sumanah sumanah sumanah sumano-hara-kantiyute — Jaya jaya he Mahishasura-Mardini

हे सुन्दर मनवाली! पुष्प-सी कोमल, सुमनोहर कान्ति से युक्त! आश्रितों की (अज्ञान-)रात्रियों को हरनेवाले चन्द्रमा-से मुखवाली! सुन्दर नयनों की चपल चितवन से भौंरों के अधिपति को भी लजानेवाली! जय जय हे महिषासुरमर्दिनी, रम्य जटाधारिणी शैलसुते!

O you of captivating beauty adorned with flowers upon flowers upon flowers upon flowers; O you whose face is surrounded by moonbeam-rays night after night after night; O Lady of the bees enchanted by the wandering sidelong glances of your beautiful eyes.

सहितमहाहवमल्लमतल्लिकमल्लितरल्लकमल्लरते ।
विरचितवल्लिकपल्लिकमल्लिकझिल्लिकभिल्लिकवर्गवृते ।
सितकृतफुल्लसमुल्लसितारुणतल्लजपल्लवसल्ललिते ।
जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते ॥ १२॥

sahita-mahāhava-malla-matallika-mallita-rallaka-malla-rate |
viracita-vallika-pallika-mallika-jhillika-bhillika-vargavṛte |
sita-kṛta-phulla-samullasitāruṇa-tallaja-pallava-sallalite |
jaya jaya he mahiṣāsura-mardini ramyakapardini śailasute

Sahita-mahahava-malla-matallika-mallita-rallaka-malla-rate — Jaya jaya he Mahishasura-Mardini

महासमर में श्रेष्ठ मल्ल-योद्धाओं के साथ मल्ल-क्रीड़ा में रमनेवाली! लता-कुंजों की पल्लियों में बसी मल्लिका, झिल्लिका और भील-कन्याओं के वर्ग से घिरी हुई! खिले हुए, चमकते अरुण श्रेष्ठ पल्लवों-सी सुकोमल शोभावाली! जय जय हे महिषासुरमर्दिनी, रम्य जटाधारिणी शैलसुते!

O you who delight in the contest of wrestlers matched in the great battle; O you who are surrounded by a host of jasmine-decorated vines, tribal girls, flute-players, and forest-dwellers; O you whose young crimson sprouts of new leaves glow with white radiance.

अविरलगण्डगलन्मदमेदुरमत्तमतङ्गजराजपते ।
त्रिभुवनभूषणभूतकलानिधिरूपपयोनिधिराजसुते ।
अयि सुदतीजनलालसमानसमोहनमन्मथराजसुते ।
जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते ॥ १३॥

avirala-gaṇḍa-galan-mada-medura-matta-mataṅgaja-rājapate |
tri-bhuvana-bhūṣaṇa-bhūta-kalānidhi-rūpa-payonidhi-rāja-sute |
ayi sudatī-jana-lālasa-mānasa-mohana-manmatha-rāja-sute |
jaya jaya he mahiṣāsura-mardini ramyakapardini śailasute

Avirala-ganda-galan-mada-medura-matta-matangaja-raajapate — Jaya jaya he Mahishasura-Mardini

निरन्तर गण्डस्थल से चूते मद से स्निग्ध मतवाले गजराज की स्वामिनी! तीनों भुवनों के भूषण-रूप कलानिधि चन्द्रमा-से रूपवाली, क्षीरसागर की राजकन्या (लक्ष्मी-रूपा)! सुन्दर दन्तपंक्तिवाली ललनाओं के ललचाये मन को मोहनेवाले कामदेव की भी विजेत्री, हे राजसुते! जय जय हे महिषासुरमर्दिनी, रम्य जटाधारिणी शैलसुते!

O Lady of the intoxicated lordly elephant from whose temples ichor flows freely; O daughter of the ocean and of the treasury of beauty that is the ornament of the three worlds; O you who bewitch the hearts of fair-teethed women like the king of Kama himself.

कमलदलामलकोमलकान्तिकलाकलितामलभाललते ।
सकलविलासकलानिलयक्रमकेलिचलत्कलहंसकुले ।
अलिकुलसङ्कुलकुवलयमण्डलमौलिमिलद्बकुलालिकुले ।
जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते ॥ १४॥

kamala-dalāmala-komala-kānti-kalā-kalitāmala-bhāla-late |
sakala-vilāsa-kalānilaya-krama-keli-calat-kala-haṃsa-kule |
ali-kula-saṅkula-kuvalaya-maṇḍala-mauli-milad-bakulāli-kule |
jaya jaya he mahiṣāsura-mardini ramyakapardini śailasute

Kamala-dalamala-komala-kanti-kala-kalitamala-bhaalalate — Jaya jaya he Mahishasura-Mardini

कमल-दल-सी निर्मल, कोमल कान्ति की कला से युक्त उज्ज्वल ललाट-लतावाली! समस्त विलास-कलाओं के धाम, क्रम-क्रम से केलि करते चलते कलहंसों के कुल से युक्त! भौंरों से गुंजित कुवलय-मण्डल और मस्तक से मिलती बकुल-पुष्पों की पंक्तियों से सुशोभित! जय जय हे महिषासुरमर्दिनी, रम्य जटाधारिणी शैलसुते!

O you whose pure brow is a creeper adorned with the soft and spotless radiance of lotus petals; O Lady of the gracefully moving flock of swans, the abode of all arts and sportive arts; O you surrounded by swarms of bees drawn to the lotus garlands and bakula flowers on your head.

करमुरलीरववीजितकूजितलज्जितकोकिलमञ्जुमते ।
मिलितमिलिन्दमनोहरगुञ्जितरञ्जितशैलनिकुञ्जगते ।
निजगुणभूतमहाशबरीगणसद्गुणसम्भृतकेलितले ।
जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते ॥ १५॥

kara-muralī-rava-vījita-kūjita-lajjita-kokila-mañjumate |
milita-milinda-manohara-guñjita-rañjita-śaila-nikuñja-gate |
nija-guṇa-bhūta-mahā-śabarī-gaṇa-sad-guṇa-sambhṛta-kelitale |
jaya jaya he mahiṣāsura-mardini ramyakapardini śailasute

Kara-muraleerava-veejita-koojita-lajjita-kokila-manjumate — Jaya jaya he Mahishasura-Mardini

जिनके कर की मुरली के स्वर के आगे कूजती कोयल भी लज्जित हो जाती है — हे मधुर मतिवाली! एकत्रित भौंरों के मनोहर गुंजन से रंजित पर्वतीय निकुंजों में विहार करनेवाली! अपने गुणों से युक्त महाशबरी-गणों के सद्गुणों से भरे केलि-स्थलवाली! जय जय हे महिषासुरमर्दिनी, रम्य जटाधारिणी शैलसुते!

O you of beautiful intelligence, who makes even the cuckoo bashful with the sweet sound of the flute held in your hand; O who moves through the mountain groves resonant with swarms of enchanting bees; O whose divine sports are sustained by the virtuous tribal goddess-women who embody your own qualities.

कटितटपीतदुकूलविचित्रमयूखतिरस्कृतचन्द्ररुचे ।
प्रणतसुरासुरमौलिमणिस्फुरदंशुलसन्नखचन्द्ररुचे ।
जितकनकाचलमौलिपदोर्जितनिर्जरकुञ्जरकुम्भकुचे ।
जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते ॥ १६॥

kaṭi-taṭa-pīta-dukūla-vicitra-mayūkha-tiraskṛta-candra-ruche |
praṇata-surāsura-mauli-maṇi-sphuradam-śulasan-nakha-candra-ruche |
jita-kanakācala-mauli-padōrjita-nirjara-kuñjara-kumbha-kuche |
jaya jaya he mahiṣāsura-mardini ramyakapardini śailasute

Kati-tata-peeta-dukula-vicitra-mayookha-tiraskrita-chandra-ruche — Jaya jaya he Mahishasura-Mardini

कटि-तट के पीले दुकूल की विचित्र किरणों से चन्द्रमा की कान्ति को भी तिरस्कृत करनेवाली! प्रणत सुरों-असुरों के मुकुट-मणियों की झिलमिलाती किरणों से दीप्त, चन्द्र-से चमकते नखोंवाली! स्वर्णाचल सुमेरु के शिखर को जीतनेवाली, देवताओं के गजराज ऐरावत को भी (गति में) जीतनेवाली! जय जय हे महिषासुरमर्दिनी, रम्य जटाधारिणी शैलसुते!

O you whose varied brilliance of yellow silk at your waist outshines the moon's own lustre; O you whose toenails, gleaming from the gems in the crowns of bowing gods and demons, glow like little moons; O you whose breasts rise like the golden mountain peak, subduing the foreheads of the divine elephant.

विजितसहस्रकरैकसहस्रकरैकसहस्रकरैकनुते ।
कृतसुरतारकसङ्गरतारकसङ्गरतारकसूनुसुते ।
सुरथसमाधिसमानसमाधिसमाधिसमाधिसुजातरते ।
जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते ॥ १७॥

vijita-sahasra-kara-ika-sahasra-kara-ika-sahasra-karai-kanute |
kṛta-sura-tāraka-saṅgara-tāraka-saṅgara-tāraka-sūnu-sute |
suratha-samādhi-samāna-samādhi-samādhi-samādhi-sujāta-rate |
jaya jaya he mahiṣāsura-mardini ramyakapardini śailasute

Vijita-sahasra-karaika-sahasra-karaika-sahasra-karaikanute — Jaya jaya he Mahishasura-Mardini

सहस्र किरणोंवाले सूर्य को भी जीतनेवाली कान्ति से युक्त, एक सहस्रकर सूर्य से वन्दित! तारकासुर से संग्राम करनेवाले तारक-शत्रु कार्तिकेय की माता! राजा सुरथ और समाधि वैश्य की समान समाधि-युक्त आराधना से प्रसन्न होनेवाली! जय जय हे महिषासुरमर्दिनी, रम्य जटाधारिणी शैलसुते!

O you praised by one with a thousand rays, then another with a thousand rays, and again by a thousand rays (the triple sun's homage); O daughter born of the gods' battle for Taraka — battle for Taraka — battle for Taraka's descendant; O who delights in those perfected through the samadhi of Suratha and through samadhi upon samadhi.

पदकमलं करुणानिलये वरिवस्यति योऽनुदिनं सुशिवे ।
अयि कमले कमलानिलये कमलानिलयः स कथं न भवेत् ।
तव पदमेव परम्पदमेवनुशीलयतो मम किं न शिवे ।
जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते ॥ १८॥

pada-kamalaṃ karuṇā-nilaye varivasayati yo'nudinaṃ suśive |
ayi kamale kamalānilaye kamalānilayaḥ sa kathaṃ na bhavet |
tava padameva parama-padamev-anuśīlayato mama kiṃ na śive |
jaya jaya he mahiṣāsura-mardini ramyakapardini śailasute

Pada-kamalam karuna-nilaye varivasayati yo'nudinam sushive — Jaya jaya he Mahishasura-Mardini

हे करुणा के धाम, कल्याणमयी! जो प्रतिदिन आपके चरणकमल की सेवा करता है — हे कमले, कमल-निवासिनी! — वह स्वयं लक्ष्मी का निवास (श्रीमान) कैसे न हो? आपका चरण ही परम पद है; उसी का अनुशीलन करते हुए मुझे और किस वस्तु की कामना शेष रहती है? जय जय हे महिषासुरमर्दिनी, रम्य जटाधारिणी शैलसुते!

O auspicious abode of compassion — whoever worships your lotus feet daily; O Kamala, O dweller in the lotus — how can such a one fail to become a dweller in the lotus? O auspicious one, what can remain undone for me who constantly meditates on your feet as the supreme abode?

कनकलसत्कलसिन्धुजलैरनुसिञ्चिनुते गुण रङ्गभुवं ।
भजति स किं न शचीकुचकुम्भतटीपरिरम्भसुखानुभवम् ।
तव चरणं शरणं करवाणि नतामरवाणिनिवासि शिवं ।
जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते ॥ १९॥

kanaka-lasat-kala-sindhu-jalairanusiñcinute guṇa raṅgabhuvaṃ |
bhajati sa kiṃ na śacī-kuca-kumbha-taṭī-parirambha-sukhānubhavam |
tava caraṇaṃ śaraṇaṃ karavāṇi natāmara-vāṇi-nivāsi śivaṃ |
jaya jaya he mahiṣāsura-mardini ramyakapardini śailasute

Kanaka-lasat-kala-sindhu-jalairanusicchinute guna rangabhoovam — Jaya jaya he Mahishasura-Mardini

जो स्वर्ण-कलशों के सिन्धु-जल से आपकी गुण-रंगभूमि (श्रीमूर्ति) का अभिषेक करता है, क्या वह शची के कुच-कुम्भ-तट के आलिंगन का सुख (इन्द्र-पद) नहीं पा लेता? हे नत देवांगनाओं से वन्दित वाणीवाली! मैं तो आपके चरण की ही शरण लेता हूँ। जय जय हे महिषासुरमर्दिनी, रम्य जटाधारिणी शैलसुते!

The arena of virtue is sprinkled with the radiant waters of golden rivers — whoever worships thus, does he not enjoy the bliss of Shachi's (Indrani's) embrace? I take your feet as refuge, O auspicious abode of Sarasvati bowed to by the gods.

तव विमलेन्दुकुलं वदनेन्दुमलं सकलं ननु कूलयते ।
किमु पुरुहूतपुरीन्दुमुखीसुमुखीभिरसौ विमुखीक्रियते ।
मम तु मतं शिवनामधने भवतीकृपया किमुत क्रियते ।
जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते ॥ २०॥

tava vimala-indu-kulaṃ vadana-indu-malaṃ sakalaṃ nanu kūlayate |
kimu puruhūta-purī-indumukhi-sumukhī-bhirasau vimukhīkriyate |
mama tu mataṃ śiva-nāmadhane bhavatī-kṛpayā kimuta kriyate |
jaya jaya he mahiṣāsura-mardini ramyakapardini śailasute

Tava vimala-indu-kulam vadana-indu-malam sakalam nanu koolayate — Jaya jaya he Mahishasura-Mardini

आपके निर्मल चन्द्र-कुल का मुख-चन्द्र समस्त मलों (पापों) को बहा देता है; फिर भला वह (भक्त) इन्द्रपुरी की चन्द्रमुखी सुन्दरियों से क्या विमुख किया जा सकेगा? मेरा मत तो यह है — हे शिव-नाम-धनवाली! आपकी कृपा से क्या नहीं हो सकता? जय जय हे महिषासुरमर्दिनी, रम्य जटाधारिणी शैलसुते!

Your family of immaculate moons and the blemishless moon of your face — do they not make the entire world tranquil? Can the fair-faced celestial maidens of Indra's city turn their faces from you? As for me, O wealth of Shiva's names, what remains undone through your grace?

अयि मयि दीनदयालुतया कृपयैव त्वया भवितव्यमुमे ।
अयि जगतो जननी कृपयासि यथासि तथाऽनुमितासि रते ।
यदुचितमत्र भवत्युररीकुरुतादुरुतापमपाकुरुते ।
जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते ॥ २१॥

ayi mayi dīna-dayālutayā kṛpayaiva tvayā bhavitavyam ume |
ayi jagato jananī kṛpayāsi yathāsi tathā'numitāsi rate |
yaducitam atra bhavaty ururīkuruta durutāpam apākurute |
jaya jaya he mahiṣāsura-mardini ramyakapardini śailasute

Ayi mayi deena-dayaalutaya kripayaiva tvaya bhavitavyam ume — Jaya jaya he Mahishasura-Mardini

हे उमा! मुझ दीन पर दया करके आपको कृपा करनी ही होगी; हे जगत की जननी! आप जैसी कृपामयी हैं वैसी ही (मैंने) जानी हैं, हे (शिव-)अनुरागिनी! यहाँ जो उचित हो वही स्वीकार कीजिए और मेरा महान संताप दूर कर दीजिए। जय जय हे महिषासुरमर्दिनी, रम्य जटाधारिणी शैलसुते!

O Uma, you must show me, the wretched one, compassion and mercy — this must be so; O mother of all worlds, you are full of grace and thus are known to those who love you; whatever is fitting here, please do so — take upon yourself to remove my burning sorrow.

Frequently asked questions

What is the Mahishasura Mardini Stotram?

Mahishasura Mardini Stotram (महिषासुरमर्दिनिस्तोत्रम् (अयि गिरिनन्दिनि)) is a stotram dedicated to Durga. A Stotram is a hymn of praise in Sanskrit verse that glorifies a deity and is recited to earn merit and the deity's grace.

Which deity is the Mahishasura Mardini Stotram dedicated to?

The Mahishasura Mardini Stotram is dedicated to Durga.

Is the Mahishasura Mardini Stotram available in Hindi and English?

Yes. On Adiveda the Mahishasura Mardini Stotram is given verse by verse in Devanagari (the original Hindi/Sanskrit script) with Roman (IAST) transliteration, simple phonetics and a clear English meaning, so you can read, pronounce and understand every line.

What is the source of the Mahishasura Mardini Stotram?

The Mahishasura Mardini Stotram is drawn from By Ramakrishna Kavi. These 21 core verses (inner numbers 1–21) are drawn from the 30-verse Bhagavatīpadyapuṣpāñjalī. The stotra is incorrectly attributed to Shankaracharya in popular tradition; its absence from Shankaracharya's complete works and specialized scholarship confirm Ramakrishna Kavi as author. Source: sanskritdocuments.org/doc_devii/mahisha.html; transliterated by A. Hudli and G. Ramkumar; proofread by Sunder Hattangadi and Rajani Arjun Shankar..

Can I read the Mahishasura Mardini Stotram online for free?

Yes - the Mahishasura Mardini Stotram is free to read online at Adiveda, formatted for mobile, for devotees in India and around the world.