Shri Shiva
शिव पञ्चाक्षर स्तोत्रम्
Shiv Panchakshara Stotram
Composed by Adi Shankaracharya (8th century CE)
The Shiva Panchakshara Stotram praises each of the five sacred syllables of Om Namah Shivaya (Na, Ma, Shi, Va, Ya) in one verse each. Composed by Adi Shankaracharya, it encapsulates the entirety of Shiva's nature — from the serpent-garlanded, three-eyed ascetic to the eternal sky-clad lord who holds the Pinaka bow.
॥ ॐ ॥
नकार — Na
नागेन्द्रहाराय त्रिलोचनाय
भस्माङ्गरागाय महेश्वराय।
नित्याय शुद्धाय दिगम्बराय
तस्मै नकाराय नमः शिवाय॥
nāgendrahārāya trilocanāya bhasmāṃgarāgāya maheśvarāya | nityāya śuddhāya digambarāya tasmai nakārāya namaḥ śivāya ||
Nagendra haraya trilocanaya bhashmangaragaya maheshvaraya | nityaya shuddhaya digambaraya tasmai nakaraya namah shivaya ||
जो नागराज को हार रूप में धारण करते हैं, तीन नेत्रोंवाले हैं, भस्म का अंगराग लगाये हैं, महेश्वर हैं; जो नित्य, शुद्ध और दिगम्बर हैं — उन “न”कार-स्वरूप शिव को नमस्कार।
To him who wears the serpent king as a garland, the three-eyed one, whose body is smeared with sacred ash, the great lord. To the eternal, the pure, the sky-clad — salutation to Shiva, the syllable Na.
मकार — Ma
मन्दाकिनीसलिलचन्दनचर्चिताय
नन्दीश्वरप्रमथनाथमहेश्वराय।
मन्दारपुष्पबहुपुष्पसुपूजिताय
तस्मै मकाराय नमः शिवाय॥
mandākinīsalilacandanacarcitāya nandīśvarapramathanāthamaheśvarāya | mandārapuṣpabahupuṣpasupūjitāya tasmai makārāya namaḥ śivāya ||
Mandakini salila chandana charchitaya nandishvara pramatha natha maheshvaraya | mandara pushpa bahu pushpa supujitaya tasmai makaraya namah shivaya ||
जो मन्दाकिनी (गंगा) के जल और चन्दन से अर्चित हैं, नन्दीश्वर और प्रमथगणों के नाथ महेश्वर हैं; जिनकी मन्दार आदि अनेक पुष्पों से सुन्दर पूजा होती है — उन “म”कार-स्वरूप शिव को नमस्कार।
To him anointed with the waters of Mandakini and sandal paste, the great lord who is master of Nandi and the Pramathas. To him worshipped with Mandara and many flowers — salutation to Shiva, the syllable Ma.
शिकार — Shi
शिवाय गौरीवदनाब्जवृन्द-
सूर्याय दक्षाध्वरनाशकाय।
श्रीनीलकण्ठाय वृषध्वजाय
तस्मै शिकाराय नमः शिवाय॥
śivāya gaurīvadanābjavṛnda-sūryāya dakṣādhvaranāśakāya | śrīnīlakaṇṭhāya vṛṣadhvajāya tasmai śikārāya namaḥ śivāya ||
Shivaya Gauri vadana abja vrinda surya daksha adhvara nashakaya | Shri Nilakanthaya vrishadhvajaya tasmai shikaraya namah shivaya ||
जो कल्याणस्वरूप शिव हैं, गौरी के मुखकमल-वन को खिलानेवाले सूर्य हैं, दक्ष के यज्ञ का नाश करनेवाले हैं; जो श्रीनीलकण्ठ और वृषभध्वज हैं — उन “शि”कार-स्वरूप शिव को नमस्कार।
To Shiva, the sun to the lotus face of Gauri, destroyer of Daksha's sacrifice. To the blue-throated one, to he whose banner bears the bull — salutation to Shiva, the syllable Shi.
वकार — Va
वसिष्ठकुम्भोद्भवगौतमार्य-
मुनीन्द्रदेवार्चितशेखराय।
चन्द्रार्कवैश्वानरलोचनाय
तस्मै वकाराय नमः शिवाय॥
vasiṣṭhakumbhodbhavagautamārya-munīndradevārcitaśekharāya | candrārkavaiśvānaralocanāya tasmai vakārāya namaḥ śivāya ||
Vasishtha Kumbhodbhava Gautama arya munindra devarchita shekharaya | Chandraraka vaishvanara locanaya tasmai vakaraya namah shivaya ||
वसिष्ठ, अगस्त्य (कुम्भोद्भव) और गौतम जैसे श्रेष्ठ मुनियों तथा देवताओं से जिनका मस्तक पूजित है; चन्द्र, सूर्य और अग्नि जिनके नेत्र हैं — उन “व”कार-स्वरूप शिव को नमस्कार।
To him whose crown is worshipped by the great sages Vasishtha, Agastya, Gautama and other noble seers. To him whose three eyes are the moon, sun, and fire — salutation to Shiva, the syllable Va.
यकार — Ya
यज्ञस्वरूपाय जटाधराय
पिनाकहस्ताय सनातनाय।
दिव्याय देवाय दिगम्बराय
तस्मै यकाराय नमः शिवाय॥
yajñasvarūpāya jaṭādhārāya pinākahasthāya sanātanāya | divyāya devāya digambarāya tasmai yakārāya namaḥ śivāya ||
Yagnya svarupaya jatadharaya pinakahastaya sanatanaya | divyaya devaya digambaraya tasmai yakaraya namah shivaya ||
जो यज्ञस्वरूप हैं, जटाधारी हैं, हाथ में पिनाक धारण करते हैं, सनातन हैं; जो दिव्य, देव और दिगम्बर हैं — उन “य”कार-स्वरूप शिव को नमस्कार।
To him whose nature is sacrifice, who wears matted locks, who holds the Pinaka bow, the eternal. To the divine, the resplendent, the sky-clad — salutation to Shiva, the syllable Ya.
फलश्रुति — Phala Stuti
पञ्चाक्षरमिदं पुण्यं यः पठेच्छिवसन्निधौ।
शिवलोकमवाप्नोति शिवेन सह मोदते॥
pañcākṣaramidam puṇyaṃ yaḥ paṭhecchivasannidhau | śivalokamavāpnoti śivena saha modate ||
Panchaksharamidam punyam yah pathech shiva sannidhau | shivalokam avapnoti shivena saha modate ||
जो शिव की सन्निधि में इस पवित्र पंचाक्षर स्तोत्र का पाठ करता है, वह शिवलोक को प्राप्त करता है और शिव के साथ आनन्दित होता है।
Whoever recites this holy Panchakshara in Shiva's presence shall attain Shiva's realm and rejoice in his company.