Backवापस

Shri Parashurama

श्रीपरशुरामाष्टकम्

Paraśurāmāṣṭakam

Traditional; author unknown

An eight-verse hymn to Paraśurāma, the axe-bearing sixth avatāra — radiant brāhmaṇa-warrior, slayer of Sahasrārjuna and scourge of tyrant kings, yet ocean of grace to his devotees — each verse adoring the delight of Reṇukā, son of Jamadagni.

शुभ्रदेहं सदा क्रोधरक्तेक्षणम् भक्तपालं कृपालुं कृपावारिधिम् । विप्रवंशावतंसं धनुर्धारिणम् भव्ययज्ञोपवीतं कलाकारिणम् । यस्य हस्ते कुठारं महातीक्ष्णकम् रेणुकानन्दनं जामदग्न्यं भजे ॥ १॥

śubhra-dehaṃ sadā krodha-raktekṣaṇam bhakta-pālaṃ kṛpāluṃ kṛpā-vāridhim | vipra-vaṃśāvataṃsaṃ dhanur-dhāriṇam bhavya-yajñopavītaṃ kalā-kāriṇam | yasya haste kuṭhāraṃ mahā-tīkṣṇakam reṇukā-nandanaṃ jāmadagnyaṃ bhaje ||1||

shubhra-deham sada krodha-raktekshanam bhakta-palam kripalum kripa-varidhim | vipra-vamshavatamsam dhanur-dharinam bhavya-yagyopavitam kala-karinam | yasya haste kutharam maha-tikshnakam renuka-nandanam jamadagnyam bhaje ||1||

जिनका देह शुभ्र है पर नेत्र क्रोध से सदा रक्तिम रहते हैं; जो भक्तों के पालक, कृपालु और कृपा के सागर हैं; विप्रवंश के शिरोमणि, धनुर्धारी, भव्य यज्ञोपवीतधारी और कलाओं के स्वामी हैं; जिनके हाथ में अत्यन्त तीक्ष्ण कुठार है — उन रेणुका के आनन्द, जमदग्नि-पुत्र परशुराम को मैं भजता हूँ।

His body radiant, yet his eyes ever red with wrath; protector of devotees, kind, an ocean of grace; crest-jewel of the brāhmaṇa line, bearer of the bow, wearing the splendid sacred thread, master of arts; in whose hand gleams the razor-sharp axe — I worship Jamadagni’s son, the delight of Reṇukā.

सौम्यरुपं मनोज्ञं सुरैर्वन्दितम् जन्मतः ब्रह्मचारिव्रते सुस्थिरम् । पूर्णतेजस्विनं योगयोगीश्वरम् पापसन्तापरोगादिसंहारिणम् । दिव्यभव्यात्मकं शत्रुसंहारकम् रेणुकानन्दनं जामदग्न्यं भजे ॥ २॥

saumya-rupaṃ manojñaṃ surair vanditam janmataḥ brahmacāri-vrate susthiram | pūrṇa-tejasvinaṃ yoga-yogīśvaram pāpa-santāpa-rogādi-saṃhāriṇam | divya-bhavyātmakaṃ śatru-saṃhārakam reṇukā-nandanaṃ jāmadagnyaṃ bhaje ||2||

saumya-rupam manogyam surair vanditam janmatah brahmachari-vrate susthiram | purna-tejasvinam yoga-yogishvaram papa-santapa-rogadi-samharinam | divya-bhavyatmakam shatru-samharakam renuka-nandanam jamadagnyam bhaje ||2||

जो सौम्य रूपवाले, मनोहर और देवताओं से वन्दित हैं; जन्म से ही ब्रह्मचर्य-व्रत में सुस्थिर हैं; पूर्ण तेजस्वी और योगियों के भी योगेश्वर हैं; पाप, संताप और रोगों का संहार करनेवाले हैं; दिव्य-भव्य स्वरूप और शत्रुओं के संहारक हैं — उन रेणुका के आनन्द, जमदग्नि-पुत्र परशुराम को मैं भजता हूँ।

Gentle of form, charming, revered by the gods; steadfast from birth in the vow of the brahmacārī; full of splendour, lord of yoga among yogis; destroyer of sin, anguish and disease; divine and majestic, annihilator of foes — I worship Jamadagni’s son, the delight of Reṇukā.

ऋद्धिसिद्धिप्रदाता विधाता भुवो ज्ञानविज्ञानदाता प्रदाता सुखम् । विश्वधाता सुत्राताऽखिलं विष्टपम् तत्त्वज्ञाता सदा पातु माम् निर्बलम् । पूज्यमानं निशानाथभासं विभुम् रेणुकानन्दनं जामदग्न्यं भजे ॥ ३॥

ṛddhi-siddhi-pradātā vidhātā bhuvo jñāna-vijñāna-dātā pradātā sukham | viśva-dhātā sutrātā'khilaṃ viṣṭapam tattva-jñātā sadā pātu mām nirbalam | pūjyamānaṃ niśānātha-bhāsaṃ vibhum reṇukā-nandanaṃ jāmadagnyaṃ bhaje ||3||

riddhi-siddhi-pradata vidhata bhuvo gyana-vigyana-data pradata sukham | vishva-dhata sutrata'khilam vishtapam tattva-gyata sada patu mam nirbalam | pujyamanam nishanatha-bhasam vibhum renuka-nandanam jamadagnyam bhaje ||3||

जो ऋद्धि-सिद्धि के दाता, पृथ्वी के विधाता, ज्ञान-विज्ञान और सुख के प्रदाता हैं; विश्व के धारक और समस्त लोकों के रक्षक हैं; तत्त्व के ज्ञाता हैं — वे मुझ निर्बल की सदा रक्षा करें; जो पूज्यमान, चन्द्रमा-सी कान्तिवाले विभु हैं — उन रेणुका के आनन्द, जमदग्नि-पुत्र परशुराम को मैं भजता हूँ।

Giver of prosperity and attainment, ordainer of the earth, bestower of knowledge, wisdom and joy; upholder of the universe, protector of all the worlds; knower of truth — may he ever guard weak me; adored by all, radiant as the lord of night, all-pervading — I worship Jamadagni’s son, the delight of Reṇukā.

दुःख दारिद्र्यदावाग्नये तोयदम् बुद्धिजाड्यं विनाशाय चैतन्यदम् । वित्तमैश्वर्यदानाय वित्तेश्वरम् सर्वशक्तिप्रदानाय लक्ष्मीपतिम् । मङ्गलं ज्ञानगम्यं जगत्पालकम् रेणुकानन्दनं जामदग्न्यं भजे ॥ ४॥

duḥkha-dāridrya-dāvāgnaye toyadam buddhi-jāḍyaṃ vināśāya caitanyadam | vittam aiśvarya-dānāya vitteśvaram sarva-śakti-pradānāya lakṣmī-patim | maṅgalaṃ jñāna-gamyaṃ jagat-pālakam reṇukā-nandanaṃ jāmadagnyaṃ bhaje ||4||

duhkha-daridrya-davagnaye toyadam buddhi-jadyam vinashaya chaitanyadam | vittam aishvarya-danaya vitteshvaram sarva-shakti-pradanaya lakshmi-patim | mangalam gyana-gamyam jagat-palakam renuka-nandanam jamadagnyam bhaje ||4||

जो दुःख और दरिद्रता की दावाग्नि के लिए जल बरसानेवाले मेघ हैं; बुद्धि की जड़ता के नाश के लिए चैतन्य देनेवाले हैं; धन-ऐश्वर्य देने में स्वयं वित्तेश्वर और सर्वशक्ति प्रदान करने में लक्ष्मीपति हैं; जो मंगलस्वरूप, ज्ञान से गम्य और जगत के पालक हैं — उन रेणुका के आनन्द, जमदग्नि-पुत्र परशुराम को मैं भजता हूँ।

A rain-cloud upon the forest-fire of sorrow and poverty; giver of awakening that destroys dullness of mind; a very lord of wealth in bestowing riches, the Lord of Lakṣmī in granting every power; auspicious, reached through knowledge, sustainer of the world — I worship Jamadagni’s son, the delight of Reṇukā.

यश्च हन्ता सहस्रार्जुनं हैहयम् त्रैगुणं सप्तकृत्वा महाक्रोधनैः । दुष्टशून्या धरा येन सत्यं कृता दिव्यदेहं दयादानदेवं भजे । घोररूपं महातेजसं वीरकम् रेणुकानन्दनं जामदग्न्यं भजे ॥ ५॥

yaś ca hantā sahasrārjunaṃ haihayam traiguṇaṃ sapta-kṛtvā mahā-krodhanaiḥ | duṣṭa-śūnyā dharā yena satyaṃ kṛtā divya-dehaṃ dayā-dāna-devaṃ bhaje | ghora-rūpaṃ mahā-tejasaṃ vīrakam reṇukā-nandanaṃ jāmadagnyaṃ bhaje ||5||

yash cha hanta sahasrarjunam haihayam traigunam sapta-kritva maha-krodhanaih | dushta-shunya dhara yena satyam krita divya-deham daya-dana-devam bhaje | ghora-rupam maha-tejasam virakam renuka-nandanam jamadagnyam bhaje ||5||

जिन्होंने हैहयराज सहस्रार्जुन का वध किया और महाक्रोध में पृथ्वी को तीन-गुणा सात (इक्कीस) बार दुष्ट क्षत्रियों से रहित किया; जिन्होंने सचमुच धरती को दुष्टों से शून्य कर दिया — उन दिव्य देहवाले, दया-दान के देव, घोर रूपधारी, महातेजस्वी वीर — उन रेणुका के आनन्द, जमदग्नि-पुत्र परशुराम को मैं भजता हूँ।

Slayer of Sahasrārjuna the Haihaya, who in mighty wrath thrice-seven times emptied the earth of tyrant kings, who truly made the world free of the wicked — of divine body, god of mercy and giving, fearsome of form, blazing hero — I worship Jamadagni’s son, the delight of Reṇukā.

मारयित्वा महादुष्ट भूपालकान् येन शोणेन कुण्डेकृतं तर्पणम् । येन शोणीकृता शोणनाम्नी नदी स्वस्य देशस्य मूढा हताः द्रोहिणः । स्वस्य राष्ट्रस्य शुद्धिःकृता शोभना रेणुकानन्दनं जामदग्न्यं भजे ॥ ६॥

mārayitvā mahā-duṣṭa bhūpālakān yena śoṇena kuṇḍe-kṛtaṃ tarpaṇam | yena śoṇī-kṛtā śoṇa-nāmnī nadī svasya deśasya mūḍhā hatāḥ drohiṇaḥ | svasya rāṣṭrasya śuddhiḥ kṛtā śobhanā reṇukā-nandanaṃ jāmadagnyaṃ bhaje ||6||

marayitva maha-dushta bhupalakan yena shonena kunde-kritam tarpanam | yena shoni-krita shona-namni nadi svasya deshasya mudha hatah drohinah | svasya rashtrasya shuddhih krita shobhana renuka-nandanam jamadagnyam bhaje ||6||

जिन्होंने महादुष्ट राजाओं को मारकर उनके रक्त से कुण्डों में तर्पण किया; जिनके कारण शोण नाम की नदी रक्तवर्णा हुई; जिन्होंने अपने देश के मूढ़ द्रोहियों का वध कर अपने राष्ट्र की सुन्दर शुद्धि की — उन रेणुका के आनन्द, जमदग्नि-पुत्र परशुराम को मैं भजता हूँ।

Who, having slain the wicked kings, offered libations of their blood in the pools; by whom the river called Śoṇa was dyed red; who struck down the deluded traitors of his own land and wrought the fair cleansing of his nation — I worship Jamadagni’s son, the delight of Reṇukā.

दीनत्राता प्रभो पाहि माम् पालक! रक्ष संसाररक्षाविधौ दक्षक! । देहि संमोहनी भाविनी पावनी स्वीय पादारविन्दस्य सेवा परा । पूर्णमारुण्यरूपं परं मञ्जुलम् रेणुकानन्दनं जामदग्न्यं भजे ॥ ७॥

dīna-trātā prabho pāhi mām pālaka! rakṣa saṃsāra-rakṣā-vidhau dakṣaka! | dehi saṃmohanī bhāvinī pāvanī svīya pādāravindasya sevā parā | pūrṇam āruṇya-rūpaṃ paraṃ mañjulam reṇukā-nandanaṃ jāmadagnyaṃ bhaje ||7||

dina-trata prabho pahi mam palaka! raksha samsara-raksha-vidhau dakshaka! | dehi sammohani bhavini pavani sviya padaravindasya seva para | purnam arunya-rupam param manjulam renuka-nandanam jamadagnyam bhaje ||7||

हे दीनों के त्राता प्रभो! हे पालक! मेरी रक्षा कीजिए; हे संसार की रक्षा की विधि में दक्ष! मुझे बचाइए; मुझे अपने चरणकमलों की वह परम सेवा दीजिए जो मन को मोहनेवाली, कल्याणकारी और पावन है — उन पूर्ण अरुण-कान्तिवाले, परम मनोहर — उन रेणुका के आनन्द, जमदग्नि-पुत्र परशुराम को मैं भजता हूँ।

O saviour of the lowly, my Lord and keeper, protect me; O master of the art of guarding this world, save me; grant me the supreme service of your lotus feet — enchanting, blessed, purifying; of full dawn-red radiance, supremely lovely — I worship Jamadagni’s son, the delight of Reṇukā.

ये जयोद्घोषकाः पादसम्पूजकाः सत्वरं वाञ्छितं ते लभन्ते नराः । देहगेहादिसौख्यं परं प्राप्य वै दिव्यलोकं तथान्ते प्रियं यान्ति ते । भक्तसंरक्षकं विश्वसम्पालकम् रेणुकानन्दनं जामदग्न्यं भजे ॥ ८॥

ye jayodghoṣakāḥ pāda-sampūjakāḥ satvaraṃ vāñchitaṃ te labhante narāḥ | deha-gehādi-saukhyaṃ paraṃ prāpya vai divya-lokaṃ tathānte priyaṃ yānti te | bhakta-saṃrakṣakaṃ viśva-sampālakam reṇukā-nandanaṃ jāmadagnyaṃ bhaje ||8||

ye jayodghoshakah pada-sampujakah satvaram vanchhitam te labhante narah | deha-gehadi-saukhyam param prapya vai divya-lokam tathante priyam yanti te | bhakta-samrakshakam vishva-sampalakam renuka-nandanam jamadagnyam bhaje ||8||

जो लोग इनकी जय-जयकार करते और चरणों की पूजा करते हैं, वे शीघ्र ही अपनी वांछित वस्तु पा लेते हैं; देह-गृह आदि के परम सौख्य भोगकर अन्त में प्रिय दिव्य लोक को जाते हैं — भक्तों के संरक्षक, विश्व के सम्पालक — उन रेणुका के आनन्द, जमदग्नि-पुत्र परशुराम को मैं भजता हूँ।

Those who raise the cry of his victory and worship his feet swiftly gain their hearts’ desire; enjoying the highest comfort of body and home, at the end they go to the beloved divine realm — protector of devotees, sustainer of the universe — I worship Jamadagni’s son, the delight of Reṇukā.

Colophon

॥ इति श्रीपरशुरामाष्टकं सम्पूर्णम् ॥

iti śrī-paraśurāmāṣṭakaṃ sampūrṇam ||

iti shri-parashuramashtakam sampurnam ||

इस प्रकार श्रीपरशुरामाष्टकम् सम्पूर्ण हुआ।

Thus the Śrī Paraśurāmāṣṭakam is complete.

Frequently asked questions

What is the Paraśurāmāṣṭakam?

Paraśurāmāṣṭakam (श्रीपरशुरामाष्टकम्) is a ashtakam dedicated to Parashurama. An Ashtakam is a hymn of eight verses praising a deity, valued for being short, melodious and powerful to recite daily.

Which deity is the Paraśurāmāṣṭakam dedicated to?

The Paraśurāmāṣṭakam is dedicated to Parashurama.

Is the Paraśurāmāṣṭakam available in Hindi and English?

Yes. On Adiveda the Paraśurāmāṣṭakam is given verse by verse in Devanagari (the original Hindi/Sanskrit script) with Roman (IAST) transliteration, simple phonetics and a clear English meaning, so you can read, pronounce and understand every line.

What is the source of the Paraśurāmāṣṭakam?

The Paraśurāmāṣṭakam is drawn from Traditional; author unknown.

Can I read the Paraśurāmāṣṭakam online for free?

Yes - the Paraśurāmāṣṭakam is free to read online at Adiveda, formatted for mobile, for devotees in India and around the world.